Strijbeek

Status
- Strijbeek is een dorp in de provincie Noord-Brabant, in de streek Baronie en Markiezaat, gemeente Alphen-Chaam. T/m 1941 gemeente Ginneken en Bavel. In 1942 over naar de nieuwe gemeente Nieuw-Ginneken.
- Dorpswapen van Strijbeek.
- Door de gemeentelijke herindeling van 1997 is het gebied ten zuiden van de A58, waaronder Strijbeek, opgegaan in de nieuwe gemeente Alphen-Chaam. Als gevolg daarvan is de kern Strijbeek vergroot met de noordelijk van Strijbeek gelegen buurtschap Notsel, die voorheen onder de kern Ulvenhout viel.
- Onder het dorp Strijbeek vallen ook de buurtschappen Grazen, Heerstaaien en (sinds 1997 dus) Notsel.

Naam
Naamsverklaring
- Gaat vermoedelijk terug op strijdbeek ‘beek waar om gestreden is’. De naam hoort dan thuis bij namen als Krakeelakker, Kijfmoer, Cabauw, Hebrecht enzovoort. (1)
- Strijbeek ligt op de grens van het Land van Hoogstraten en het Land van Breda. Hier zal ooit strijd of onenigheid geweest zijn (mogelijk alleen over het onderhoud van de beek?) (aldus C. Buiks in 102, nr. 118).
- En (21, 1998) stelt: “Aan de eerdergenoemde beek*, die thans de begrenzing vormt tussen Nederland en België, heeft Strijbeek waarschijnlijk zijn naam ontleend. Niet bekend is echter hoe deze beek aan zijn naam is gekomen. Thomas Ernst van Goor, schrijver van ‘Beschryving der Stadt en Lande van Breda’, meende in 1744 dat het element ‘Strij’ stromend water of strijd aanduidt.”
- Beek komt in de Baronie algemeen voor ter aanduiding van waterlopen, maar ook in nederzettingsnamen en toponiemen. In deze laatste twee gevallen is de naam van het water overgedragen op het aanliggende gebied (vergelijk Strijbeek, Prinsenbeek). (2)
* Zie bij Geschiedenis.
Carnavalsnaam
Tijdens carnaval heten Strijbeek en Galder Maerkrattenland.

Ligging
Strijbeek ligt 5 km Z van Ulvenhout, aan de Strijbeekseweg (Ulvenhout-Strijbeek-Meerle (België)). Z grenzend aan België, W aan Galder.

Statistische gegevens
- In 1840 had Strijbeek 22 huizen met 139 inwoners.
- Tegenwoordig heeft Strijbeek ca. 80 huizen met ca. 200 inwoners.

Geschiedenis
“Strijbeek kende reeds duizenden jaren geleden een min of meer permanente bewoning. Het bewijs hiervoor werd geleverd door het urnenveldje dat in 1937 ten oosten van de Goudberg werd gevonden. In dat jaar werden tijdens ontginningswerkzaamheden urnenscherven aangetroffen, die een invloed uit de Noord-Franse Marnecultuur lieten zien. Zij tonen aan dat al in de 5e eeuw vóór onze jaartelling mensen op dit hooggelegen terrein hebben gewoond.

In dit verband mag ook de vondst, die H. Peeters in 1979 in Strijbeek deed, niet onvermeld blijven. Het betreft een fragment van een prachtig bewerkte schaaf uit lang vervlogen tijden. Het stuk is tussen de 10.000 en 40.000 jaar oud en tevens het fraaiste midden-paleolithische artefact dat ooit in onze gemeente werd gevonden.

In zijn huidige vorm is Strijbeek vermoedelijk in de 13e eeuw ontstaan door ontginning van bos op de hogere terreingedeelten langs de nabijgelegen beek. Als typische beekdalnederzetting werd het gesticht op het punt waar de Goudbergseweg, eens onderdeel van een eeuwenoude heerbaan, uitkwam op de belangrijke verbindingsweg Hoogstraten-Breda. Ondanks deze gunstige ligging is Strijbeek nooit tot een groot dorp uitgegroeid. Toch telde het in vroeger eeuwen een relatief groter aantal inwoners dan tegenwoordig” (21, 1998).

Een nog tamelijk onbekend feit is dat op 2 januari 1814 bij Strijbeek in de beemden van de Goudbergse Loop een heuse cavalerieslag, de Slag bij Strijbeek, is geleverd tussen de Franse legers van Napoleon en de Pruisische troepen. Een reeks van gevechten die zijn hoogtepunt zou krijgen in de slag om Hoogstraten op 11 januari 1814.

Recente ontwikkelingen
- In 2011 is een Dorpsraad Galder en Strijbeek opgericht, die zich inzet voor behoud en bevorderen van de leefbaarheid in de dorpen.

Bezienswaardigheden
- Sint Hubertuskapel.

Jaarlijkse evenementen
- Kermis (oktober).

Natuur en recreatie
- Wandelroute Strijbeek.
- Strijbeekse Heide.
- Goudbergven of Patersmoer.

Foto's
- Fotoreportage van Strijbeek door Kees Wittenbols.

Links
- Heemkundekring Paulus van Daesdonck (o.a. Strijbeek).

1. 1. Nederlandse plaatsnamen. Herkomst en historie.,
   Berkel, G. van; K. Samplonius
   , (2006)
   
2. 2. Laatmiddeleeuws landschap en veldnamen in de Baronie van Breda,
   Buiks, Chr.
   , (1997)