Markelo
Onderdelen
lokatie
Status
- Markelo is een dorp in de provincie Overijssel, in de streek Twente, gemeente Hof van Twente. Tot 1811 was er sprake van een 'kerspel Markelo'. In 1811 is Markelo opgegaan in de gemeente Goor. Per 1-7-1818 is de gemeente Markelo opgericht en samengesteld uit de voorheen Goorse kernen Markelo, Herike, Kerspel-Goor en Stokkum en de voorheen Rijssense kern Elsen. In 2001 is de gemeente Markelo opgegaan in de nieuwe gemeente Hof van Twente.
- Wapen van de voormalige gemeente Markelo.
- Onder het dorp Markelo vallen ook de (9) buurtschappen Achterhoek, Dijkerhoek, Elsenerbroek, Herike-Elsen, De Ha, Kerspel Goor, Markelosebroek, Pothoek en Stokkum (incl. Stokkumerbroek dat vroeger als aparte buurtschap werd beschouwd).
- De voormalige buurtschap Beusbergen, in het Z van de kern Markelo (niet te verwarren met de nabijgelegen buurtschap Beuseberg Z van Holten), viel oorspronkelijk onder Stokkum en wordt tegenwoordig als wijk van de kern Markelo beschouwd.
Naam
In het Nedersaksisch of Twents
Maarkel.
Oudere schrijfwijzen
1883 Markeloo, 1901 Markelo.
Ligging
Markelo ligt W van Goor, Z van Rijssen, ZO van Holten, NW van Diepenheim.
Statistische gegevens
- Volkstelling 1748 van Markelo plus de buurtschappen.
- In 1840 had de gemeente Markelo 543 huizen met 3.299 inwoners, verdeeld in dorp Markelo 132/793 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Markelerbroek 29/175, Stokkum 109/651, Stokkumerbroek 14/87, Elsen 82/494, Elsenerbroek 30/183, Herike 79/489, en Kerspel Goor 68/427.
- Voor een overzicht van grenscorrecties in de loop der jaren, met plattegronden die een en ander visualiseren, zie de rubriek Overige kenmerken onderaan deze pagina.
- Tegenwoordig heeft Markelo (inclusief de buurtschappen) ca. 3.000 huizen met ca. 7.000 inwoners. De kern Markelo heeft ca. 3.600 inwoners.
Geschiedenis
xxxx
Als u zich nader wilt verdiepen in de geschiedenis van (de kernen van de voormalige gemeente) Markelo, kunt u terecht bij de volgende instanties en sites:
- Stichting Heemkunde Markelo. De stichting heeft o.a. boeken uitgegeven over Markelo (1998), Stokkum (2001), Achterhoek / Dijkerhoek / Markelosebroek (2005) en Herike (2009). Een boek over Elsen en Elsenerbroek is anno 2010 in voorbereiding.
- Beschrijving van de buurtschappen in de vroegere marke Markelo (pdf).
Bezienswaardigheden
- Martinuskerk.
- De Hoop (Mölle van Buursink).
- Mariakapel.
Musea
- Museumboerderij Eungs Schöppe.
- Museumboerderij De Zwemkolk.
Jaarlijkse evenementen
- Openluchtspel (juli).
- Dorpsfeest Markelo (weekend eind augustus).
- Ossenhoornblazen op kerstavond.
Natuur en recreatie
- IVN afdeling Markelo.
- Ommetje over de Markeloseberg (2,6 km) (pdf).
Overnachten
- Vakantiehuizen in Markelo en omgeving (online te boeken).
- Hotels in Markelo en omgeving (online te boeken).
- Onder het motto 'Niet inpakken, wel wegwezen' biedt Country Camp u het gemak van compleet ingerichte tenten op o.a. camping De Kattenberg te Markelo. Wel de lusten, niet de lasten van het kamperen!
Literatuur
- Lijst van boeken e.d. over de geschiedenis van Markelo (even scrollen op de pagina), aanwezig en in te zien in het Twents Streekarchief te Delden.
- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Markelo (online te bestellen).
Links
- Stichting Cultuur Historische Elementen Rondom Markelo (SCHERM).
- Ontwerp Structuurvisie Markelo (okt. 2009) (pdf).
- Stichting Maarkels Landschap zet zich in voor behoud en versterking van streekeigen bebouwing en landschap in Markelo en de bij Markelo behorende buurtschappen.
- Maarkels Nieuws met o.a. actualiteiten en lokale links.
- Markelo linkspagina.
- Actualiteiten uit wijk De Esch.
- Actualiteiten uit de Koekoeksbuurt.
Kenmerken (classificatie)
Kenmerken (numeriek)
Bij de gemeente Markelo hebben in de loop der jaren de volgende grenscorrecties plaatsgevonden (onder de links vindt u plattegronden die een en ander visuaiseren):
- per 1-5-1879 naar de gemeente Goor: xx hectare;**
- in 1937 naar de gemeente Goor: xx hectare met 32 inwoners;
- in 1968 van en naar de gemeente Diepenheim;***
- in 1968 naar de gemeente Goor: 407 hectare met 308 inwoners;
- in 1979 naar de gemeente Goor: minder dan 1 hectare;
- in 1995 naar de gemeente Goor: 27 hectare met 1 huis en 4 inwoners.
- In 2001 is de gemeente Markelo opgeheven en grotendeels opgegaan in de nieuwe gemeente Hof van Twente met 8.921 hectare, 2.658 huizen en 7.183 inwoners. Tegelijkertijd is middels een grenscorrectie de overige 235 hectare met 28 huizen en 89 inwoners overgegaan naar de fusiegemeente Rijssen* (per 15-3-2003 naamswijziging: Rijssen-Holten).
(© van de bewerkte plattegronden en de toelichtingen hieronder: Andreas Bartelink)
* Dit gedeelte wordt in de kadastrale kaart van de gemeente Markelo uit 1825 benoemd als deel van 'sectie A genaamd West Elsen'. Het wordt ruwweg begrensd door de A1 in het zuiden, de N347 in het oosten, de Singelweg / Elsenerveldweg in het noorden en gedeeltelijk de Brilsteeg in het westen.
** Dit gebied omvat onder andere het huidige station Goor (tussen 1 juli 1920 en 15 mei 1935 ook bekend als Goor Zuid, om het van Goor West aan de spoorlijn Neede - Hellendoorn te onderscheiden).
*** De in 1968 met de gemeente Diepenheim uitgewisselde gronden betreft een gebied rond de oevers van het Twentekanaal tussen de kilometerraaien 25 en 28. De grens verliep tot 1968 nogal grillig rond het kanaal (aangezien het kanaal pas begin jaren dertig gegraven is). In 1968 is de grens tussen bovengenoemde kilometerraaien strak tussen het Twentekanaal en de daaraan parallel lopende rijksweg 846 (tegenwoordig provincialeweg N346) getrokken.
Nieuwe reactie inzenden