Het Bildt

Status
- Het Bildt is een gemeente in de provincie Fryslân. De hoofdplaats is Sint Annaparochie.
- Wapen van de gemeente Het Bildt.
- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Het Bildt.

Ligging
De gemeente Het Bildt ligt NW van Leeuwarden en grenst in het W aan de Waddenzee.

Geschiedenis
Op 22 februari 1505 werd de ‘bedikingsovereenkomst’ ondertekend door de hertog van Saksen enerzijds en de Hollandse edelen Thomas Beuckelaer en zijn compagnons, de gebroeders Jacob, Floris en Dirk van Wijngaarden anderzijds. De Hollanders waren de aannemers die in opdracht van de hertog de dijkaanleg op zich namen waardoor de kwelder ‘het bil’ veranderde in vruchtbaar landbouwgebied. De 800 slikwerkers die zij vervolgens lieten aanrukken uit Holland, Zeeland en Brabant, namen hun eigen taal mee en waren zo verantwoordelijk voor het ontstaan van het Bildts als streekgebonden ‘mengtaal’. De 14 kilometer lange (oude) Bildtdijk die ze aanlegden, was de eerste dijk die volgens een geschreven bestek gebouwd werd, en ze was meteen 1,5 meter hoger dan de dijken van nu.

De lokale historicus Aldert Cuperus bepaalde de feestgangers bij de viering van 500 jaar Het Bildt op 22-2-2005 te Mooie Paal bij de grote economische waarde van het zeekleigebied dat vijf eeuwen geleden ontgonnen werd: het betrof "de groatste see-inpoldering fan de sestynde eeuw (goed 5400 morgen). De eerste rechthoekige, geometrise ferkaveling fan Fryslând is op ’t Bildt toepast worde. De boerebedriven hier op ’t Bildt waren groater in opperflakte dan de Frise boerebedriven. ’t Bildt is de graanskuur fan Fryslând worde, omdat ’t hier bar fruchtber waar en is."

De vruchtbaarheid van Het Bildt werd reeds in de 16e eeuw door Kempius geregistreerd: "Daar waar elders (in Fryslând) een tweehonderdvoudige vrucht groeit, groeit er hier (op ’t Bildt) een driehonderdvoudige, zo dicht dat een man er niet door kan lopen en een kwartel er niet uit kan opvliegen." En Winsemius schreef in 1620 over "’t Bildt welker grond allenskens zo in vruchtbaarheid is toegenomen dat het niet alleen de beste van Europa gelijk, maar deze zelfs verre te boven gegaan heeft".

Behalve een landbouwgebied was Het Bildt ook jachtgebied. Dat is de bestemming waaraan de op 22-2-2005 onthulde ‘mooie paal’ herinnert. In 1650 gunden de Staten van Fryslân de jachtrechten van Het Bildt aan de Friese erfstadhouders; deze familie Van Nassau behield tot 1795 het alleenrecht om op Het Bildt te jagen. Gedurende bijna anderhalve eeuw werd het gebied daarom afgebakend met 11 landpalen. Cuperus: "Die palen stonnen der wer’t ’n karrespoor over de ouwe seedyk ’t Bildt ingong, soadat elkeneen die’t fan ’t Oud-lând ôf ’t Bildt op gong wist dat hij na ‘t passeren fan de paal niet jage mocht. Hoe ’t die palen d’r krekt útsien hewwe is niet te achterhalen. Wel wete wij dat ’t wapen fan de prevînsy d’r op anbrocht waar en de tekts ‘Des Erfstadhouders vrije jacht’." (bron: Friesch Dagblad, 23-2-2005)

Als u zich nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Het Bildt, kunt u terecht bij de volgende instanties en sites:
- Stichting Ons Bildt.
- Het Bildts Dokumintasysintrum, gevestigd in de bibliotheken van St.-Annaparochie en Minnertsga.
- Geschiedenis van Het Bildt op de site van voormalig burgemeester van Het Bildt (1989-2002) Klaas Dankert.

Overnachten
- Vakantiehuizen in de omgeving van Het Bildt (online te boeken).

Literatuur
- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Het Bildt (online te bestellen).

Links
- Links over Het Bildt op de site van voormalig burgemeester van Het Bildt (1989-2002) Klaas Dankert.
- Actualiten over Het Bildt en omgeving op de site van de hiervoor genoemde hr. Dankert.