Mooie Paal

Status
- Mooie Paal is een streekje in de provincie Fryslân, gemeente Het Bildt. T/m 1983 gemeente Barradeel.
- Het streekje Mooie Paal (dat je wellicht een buurtschap zou kunnen noemen, maar ter plekke naar wij begrepen niet zo gezien wordt) valt onder het dorp Minnertsga.

Naam
In het Fries
Moaije Peal. Ook de straatnaam en het busstation ter plekke heten zo.
In het Bildts
Mooie Paal.
Oudere vermeldingen
Op recente kaarten vinden we hier de veldnaam Moaije Peal (recente atlassen van Fryslân noemen het een 'streek'). Op de kaart van rond 1700 wordt op die plaats de Bolkezijl aangegeven. Eekhoff (1852) geeft hier aan 'voorm. Bolkezijl'.
Naamsverklaring
De aanduiding voor een grenspaal op de Bildtdijk, de zogeheten 'mooie paal' is hier als naam in gebruik geraakt. Deze paal en andere worden op de kaart van rond 1700 aangegeven. Op de meeste plaatsen - ook hier - staat erbij: "Erf-Stadhouders Vrye Iachtpaal". Het Bildt vormde oorspronkelijk een jachtgebied van de keizer. De jachtrechten die door Karel V waren vastgelegd, behoorden tot de privileges van de stadhouder. Officieel was dat de juridische plaatsvervanger van de keizer. En diens jachtgebied diende goed gemarkeerd te worden, met 'mooie palen'.(1)

Ligging
Het streekje Mooie Paal ligt direct NO van Minnertsga, rond de weg Moaije Peal en de kruising van die weg met de wegen Hermanawei en Zuiderweg.

Statistische gegevens
Het streekje Mooie Paal omvat slechts een handvol panden.

Geschiedenis
Watermolen
De watermolen van Mooie Paal is na een brand in 1932 helaas in dat jaar afgebroken (zie foto).

Tramstation / busstation
Jarenlang was hier een tramstation aan de lijn Leeuwarden - Sint Jacobiparochie, tegenwoordig een busgarage en eindpunt van een buslijn. Dit busstation heet Mooie Paal, waardoor de locatie en haar naam bekend zijn bij busreizigers in de regio en anderen die er langs rijden. Door de naam van het busstation wordt Mooie Paal / Moaije Peal vaak als buurtschap verondersteld, maar ter plekke schijnt men dat niet zo te ervaren (er staan in ieder geval geen plaatsnaamborden, wat bij de meeste Friese buurtschappen wél het geval is).

Bezienswaardigheden
´Mooie Paal´
Sinds 2005 staat hier weer een 'mooie paal' (zie bij Naam > Naamsverklaring), op de plek die tot 1984 de grens was tussen de gemeenten het Bildt (kern Sint Jacobiparochie) in het N en de Friestalige buurgemeente Barradeel (kern Minnertsga) in het Z, met op een bijbehorend informatiepaneel het verhaal van de 11 ´mooie palen´ die het vroegere keizerlijke jachtgebied markeerden, en aanduidingen van de plekken waar zij hebben gestaan. Het is ongetwijfeld geen exacte kopie van de vroegere palen, want helaas is niet meer te achterhalen hoe de palen eruitzagen waarmee van 1650 tot 1795 het jachtgebied van de Friese Nassaus werd afgebakend. De onthulling van de paal op 22 februari 2005 was het officiële hoofdmoment in de herdenking van het 500-jarig bestaan van Het Bildt. De reden van die datum heeft te maken met het formele ontstaan van Het Bildt exact 500 jaar vóór die datum. Voor nadere informatie daarover zie bij Het Bildt > Geschiedenis.

1. 1. Friese plaatsnamen. Alle steden, dorpen en gehuchten.,
   Gildemacher, K.F.
   , p.288, (2008)