Eckelrade
lokatie
Status
Eckelrade is een dorp in de provincie Limburg, in de streek Heuvelland, gemeente Margraten. T/m 1981 deels gemeente Sint Geertruid, deels gemeente Gronsveld.
Naam
Lokale schrijfwijze en uitspraak
Ikkelder.
Oudere schrijfwijzen
1294 Eckelrode, 1365 Ankelrode, 1840 Ekkelrade.
Naamsverklaring
Oude vormen wijzen alle op korte e-, zodat hier niet moet worden uitgegaan van eik, maar van de persoonsnaam Agilo, in combinatie met rode ‘rooiing, ontginning’. (1)
Ligging
Eckelrade ligt W/ZW van Margraten, N van Sint Geertruid, langs de weg naar Gronsveld.
Statistische gegevens
- In 1840 had Eckelrade 79 huizen met 424 inwoners, waarvan 57/303 onder Gronsveld en 22/121 onder Sint Geertruid.
- Tegenwoordig heeft Eckelrade ca. 200 huizen met ca. 550 inwoners.
Geschiedenis
Eckelrade heeft tot aan de Franse Tijd een behoorlijk ingewikkelde structuur gekend. Het belangrijkste gedeelte van Eckelrade; de noordzijde van de Dorpsstraat, inclusief de kerk, behoorde tot de vrije rijksheerlijkheid, later graafschap Gronsveld. De zuidzijde viel onder de heerlijkheden Breust en Eijsden, terwijl er in het westen ook nog een blok Ryckholter grond lag. Daarnaast vormde het oostelijk deel van het dorp met het aangrenzende veld de zogenaamde Bybanck, een leen van de Heren van Valkenburg, die dit gebied aan de Heer van Gronsveld in leen hadden gegeven!
Dat deze verdeling van Eckelrade over zoveel verschillende jurisdicties niet bevorderlijk was voor de rust, laat zich raden. Door gebrek aan samenwerking tussen de verschillende schepenbanken kon een misdadiger zijn straf ontlopen door eenvoudig de straat over te steken!
De eeuwenoude en ingewikkelde structuur van Eckelrade werd in 1828 bestendigd toen de gemeente Sint Geertruid werd opgericht. De zuidkant van de Eckelrader Dorpsstraat ging tot deze nieuwe gemeente behoren, maar de noordzijde bleef bij Gronsveld… Pas op 1 januari 1982 kwam een einde aan de eeuwenlange deling van het dorp toen Eckelrade in zijn geheel deel ging uitmaken van de nieuwe gemeente Margraten.
Jaarlijkse evenementen
- Mei-den planten (1e zaterdag in mei). Op de site van Jonkheid Mheer vindt u nadere informatie over de traditie van het plaatsen van de mei-den.
- Het kersenpitspugen is onderdeel van de Dag van de Kers (op een zondag begin juli), georganiseerd door het Pomologisch Genootschap Limburg.
- Kermis (2e zondag na Pinksteren).
Links
- Jonkheid Eckelrade.
- Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Eckelrade.
De informatie over Eckelrade is ten dele samengesteld en ten dele geredigeerd door Heemkundevereniging Sint Geertruid (dhr. F. Roebroeks).