Driene (Groot en Klein)

Status
- Groot Driene en Klein Driene zijn voormalige buurtschappen, thans wijken in de provincie Overijssel, in de streek Twente, gemeente Hengelo. Verder is er volgens de Provincie-atlas Overijssel (1) daarnaast nog steeds sprake van een buurtschap Driene, die deels in de gemeente Hengelo ligt, deels in de gemeente Enschede.
- Groot Driene viel oorspronkelijk onder de gemeente Lonneker, Klein Driene viel oorspronkelijk onder de gemeente Weerselo.
- Groot Driene maakt deel uit van stadsdeel Zuid, Klein Driene valt onder de wijk Noord in stadsdeel Noord (althans voor gemeente en CBS. In de praktijk zijn beide voor de inwoners gewoon 'wijken').

Naam
Oudere vermeldingen
Laat 10e eeuw in Thrinon, 1280 Drine, Drinen, 1381-1383 to Drynen, Drinen, 1385 apud Drinen, 1431 Drijnen. In de Volkstelling van 1795 is sprake van de spelling Dryne voor Groot Driene, en Kleine Dryne voor Klein Driene. Volgens (2) werd (Groot) Driene in die tijd 'ook wel Groote Driene of Drijne of Groote Drijne' genoemd, en Klein Driene 'ook Kleine Driene of Lutteke Drijne'. 1849 Klein-Drijne.
Naamsverklaring
Misschien een afleiding van drie met een plaatsaanduidend n suffix. (3)

Ligging
Groot Driene ligt Z van NS-station Hengelo-Oost, Klein Driene ligt N ervan. Het buitengebied O van Groot Driene wordt (althans in bovengenoemde atlas) als buurtschap Driene beschouwd en ligt deels in de gemeente Enschede. De grens tussen deze gemeenten loopt hier O langs de Nieuwe Grensweg. Verder is er op Enschedees grondgebied nog sprake van een wijkje Drienerveld, W van de Universiteit.

Statistische gegevens
- In de Volkstelling van 1840 had Groot Driene, toen nog gewoon Driene genaamd, 113 huizen met 699 inwoners in de gemeente Lonneker. In dat jaar had Klein Driene 37 huizen met 238 inwoners onder de gemeente Weerselo.
- Tegenwoordig heeft Groot Driene ca. 3.800 huizen met ca. 9.000 inwoners. Klein Driene heeft ca. 800 huizen met ca. 1.300 inwoners.

Geschiedenis
Groot Driene
De marke Groot Driene was opgedeeld in verschillende 'hoeken' (net als de Luttermarke in 'heurnes' was opgedeeld). In de marke Groot Driene onderscheidde men de Bergerinkhoek, de Morshoek, de Dorperhoek, de Anninkshoek en de Nijhofshoek. Die laatste twee zijn tegenwoordig wijken van Hengelo, en de andere zijn nu straatnamen. Op sommige straatnaambordjes ter plekke wordt uitgelegd waar de naam vandaan komt. Zo staat op de straatnaambordjes aan de Dorperhoekweg de toelichting 'naar de buurtschap de Dorperhoek'.

In 1881 heeft de gemeente Hengelo voor het eerst een stukje van de gemeente Lonneker geannexeerd (deel van het grondgebied van Groot Driene). Per 1-5-1937 vond een volgende grenscorrectie plaats van de, inmiddels, gemeente Enschede naar de gemeente Hengelo, met o.a. het resterende deel van de huidige wijk Groot Driene.

De wijk Groot Driene, althans zoals deze op plattegronden wordt vermeld (dus het deel O van de Laan van Driene / P.C. Hooftlaan) is sinds eind jaren zestig aangelegd om de groeiende forenzenbevolking, vooral als gevolg van de oprichting van de Technische Hogeschool Twente in Enschede, te huisvesten. Door de ligging aan de oostzijde van de stad is de universiteit van hieruit gemakkelijk te bereiken.

De buurt Anninks- en Nijhofshoek, W van de Laan van Driene / P.C. Hooftlaan, behoort volgens het CBS ook tot de wijk Groot Driene. De bouw van deze buurt is al in de jaren twintig gestart. In die jaren zijn de straten in deze wijk bestraat of aangelegd en vervolgens is er met de bouw begonnen. Reeds ver voor de bouw van de wijkdelen ten oosten van de P.C. Hooftlaan had de wijk haar eigen lyceum (het Lyceum de Grundel, dat in 1948 gereed kwam).

Klein Driene
Van oorsprong hoorde het grondgebied van de marke Klein Driene toe aan de gemeente Weerselo, dorp Deurningen. De markeschool van Klein Driene is in 1833 gesloten. Door het grondgebied van Klein Driene (op de plek van de oorspronkelijke markescheiding Klein Driene / Groot Driene) is in 1865 de spoorlijn Almelo-Salzbergen aangelegd. Per 1 mei 1886 is het grondgebied van de oorspronkelijke marke Klein Driene afgestaan door de gemeente Weerselo aan de gemeente Hengelo, omdat Hengelo grondgebied nodig had om te kunnen uitbreiden. Pas in 1955 ving men ook daadwerkelijk aan met de bouwwerkzaamheden. (© van de bewerkte plattegronden: Andreas Bartelink)

Literatuur
- In het Jaarboek Twente 2010 staat een artikel over de geschiedenis van de marke Groot Driene.
- Site van en over de wijk Groot Driene.

1. 1. Topografische Atlas Overijssel,
   ANWB
   , (2004)
   
2. 2. Aardrijkskundig woordenboek der Nederlanden,
   Aa, A.J. van der
   , p.ca. 10.000, (1851)
   
3. 3. Nederlandse plaatsnamen. Herkomst en historie.,
   Berkel, G. van; K. Samplonius
   , (2006)