Benschop

Status
- Benschop is een dorp in de provincie Utrecht, in de streek Lopikerwaard, gemeente Lopik. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1988.
- Wapen van de voormalige gemeente Benschop.
- Onder het dorp Benschop valt, ook voor de postadressen, ook het O deel van de buurtschap Polsbroekerdam (O van de brug).

Naam
Oudere schrijfwijzen
Benscoop, 1280-1287 Benscop, 1289 Benscoep, 1883 Benskoop, 1887 Benschop.
Naamsverklaring
Betekent cope ‘gekocht land, veenontginning’ van de persoon Benne. Het Middelnederlandse cope is hetzelfde woord als het Nederlandse koop. Hier betrof het een contract waarbij de landsheer (graaf, bisschop) die beschikking had over de woeste gronden een afgepaald stuk hiervan ter ontginning uitgaf. Als gevolg hiervan ontwikkelt cope in de Hollandse veengebieden ook de betekenis ‘veenontginning’. Plaatsnamen met cope als grondwoord hebben als eerste lid veelal een persoonsnaam, meestal de naam van de ondernemer of ontginner, zelden die van de verkoper. (1)
Bij- en spotnamen
De Benschoppers hebben als bijnaam berenschieters. Hieraan ligt de volgende legende ten grondslag. Een Benschopper ging eens ten hazenjacht in de polder. In de schemering meende hij daar een beer te zien, terwijl het in werkelijkheid een wagen vol met mest was. Verschrikt haastte hij zich naar het dorp om de buurtgenoten in te lichten en hen te wapen te roepen. De vergissing kwam toen snel aan het licht. Aan het ontstaan van de schimpnaam zal het feit dat zo’n mestkar ook wel beerkar werd genoemd, hebben meegewerkt. Ook in andere provincies kent men voor mest de benaming beer. De Groningers hadden het bijvoorbeeld over ‘de beer ringen’ als ze doelden op het legen van de w.c.-ton. (122)

Ligging
- Benschop ligt W van IJsselstein. De compacte dorpskern ligt in een langgerekte lintbebouwing, die gelijk na de bebouwde kom van IJsselstein begint en na liefst acht kilometer, na de bebouwing van de buurtschap Polsbroekerdam rond de kruising met de Damweg, overgaat in een soortgelijke lintbebouwing van het dorp Polsbroek.
- Onder Benschop bevindt zich een  bijzonder geografisch snijpunt (5º00' oosterlengte en 52º00 noorderbreedte'), één van de zes in Nederland (vier op het vasteland en twee in het water). Het punt ligt ZO van Benschop, daar waar de Provincialeweg N210 tot enkele jaren geleden nog een bocht naar het noorden maakte, en nu is doorgetrokken naar het oosten richting de A2. Daarmee is het bestaan van dit snijpunt niet in gevaar gekomen, het is immers slechts een fictief punt.
De overige punten zijn:
4/52: in de Noordzee westelijk van Hoek van Holland in de Maasgeul;
5/53: in de Waddenzee boven Wieringen;
6/52: bij Velp noordoostelijk van kasteel Biljoen;
6/53: in Fryslân circa vier kilometer noordelijk van Langezwaag;
7/53: oostelijk van Stadskanaal op de hoek van de Kettingwijk en de Knijpdijk.

Statistische gegevens
- In 1840 had de gemeente Benschop 188 huizen met 1.415 inwoners.
- De gemeente Benschop is per 1 januari 1989 opgeheven en als volgt opgedeeld:
naar de nieuwe gemeente Lopik: 2.257 hectare met 1.014 huizen en 3.161 inwoners;
naar de gemeente IJsselstein: 11 hectare met 2 huizen en 5 inwoners. Het CBS-gemeentenummer was 0309.
- Tegenwoordig heeft Benschop ca. 1.200 huizen met ca. 3.200 inwoners.

Geschiedenis
Benschop is een voormalige heerlijkheid, die in de Middeleeuwen in het bezit was van een gelijknamig adellijk geslacht.

Tot en met 1813 behoorde de gemeente Benschop tot de provincie Zuid-Holland. Ze vormt een afzonderlijke polder, geheel door dijken ingesloten. Het dorp is in de lengte gebouwd, langs de Benschopper Wetering. Het bijzondere hiervan is, dat er aan de ene kant van deze wetering sprake is van kleigrond, en aan de andere kant van zandgrond. De wetering loopt door Polsbroek naar Haastrecht.

Bezienswaardigheden
- NH kerk.
- RK Sint Victorkerk.
- Huis Snellenburg.
- Theekoepeltje.
- Dorpsplein met dorpspomp.

Jaarlijkse evenementen
- Op een zaterdag in september organiseert de Jeugdraad van de Hervormde Kerk een Rommelmarkt op het Dorpsplein.
- Eveneens op een zaterdag in september organiseert de VOB-BWL de Jaarmarkt. Informatie over het huren van een kraam kunt u krijgen bij Marja Boumans, tel. 0348-451990.

Natuur en recreatie
- Reservaat Benschop.
- Fraai aangelegd wandelpark Wilhelmina’s Hof aan de Wilhelminastraat (achter de dorpskern) met wandelpaden, vijver en speelgelegenheid voor de kinderen.
- Bezoekerscentrum De Utrechtse Waarden.
- Bij Benschop is in 2011 een ecologische verbindingszone van bijna 5 hectare aangelegd. Deze Ecozone Benschop is voor planten, dieren én wandelaars. De ecozone maakt deel uit van een stelsel van zones die natuurgebied Willeskop en de uiterwaarden van de Lek met elkaar verbinden. Een nieuwe wandelbrug verbindt de ecozone met de al bestaande wandelroute Ronde van Benschop. Dankzij de nieuwe brug is de Ronde van Benschop met 3,5 kilometer verlengd. De Ecozone Benschop wordt afgewisseld door knotwilgen, een geriefbosje, bloemrijk hooiland en een brede afgegraven slootoever. Op deze oever kan zich een bloemrijke vegetatie ontwikkelen die houdt van de vochtige omstandigheden, met bijvoorbeeld koekoeksbloem en kale jonker.

Overnachten
- Vakantiehuizen in de omgeving van Benschop (online te boeken).

Links
- Site over Benschop met o.a. geschiedenis en actualiteiten.

1. 1. Nederlandse plaatsnamen. Herkomst en historie.,
   Berkel, G. van; K. Samplonius
   , (2006)