Zwartemeer

Plaats
Dorp
Emmen
Drenthe

Zwartemeer

Terug naar boven

Status

Zwartemeer is een dorp in de provincie Drenthe, gemeente Emmen.

Terug naar boven

Ligging

Zwartemeer ligt ZO van Emmen, O van Klazienaveen en grenst in het O aan Duitsland.

Terug naar boven

Statistische gegevens

Zwartemeer heeft ca. 1.200 huizen met ruim 3.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

1871 wordt als ontstaansjaar beschouwd van de nederzetting Zwartemeer, gelegen Z van het verdwenen Zwarte Meer. Dit was een 100 ha grote 'meerstal' (hoogveenmeer) dat de oorsprong vormde van de Runde. Het is bij de ontginning drooggelegd en verdwenen. De kolonisten zijn grotendeels afkomstig uit de katholieke gebieden van Twente en over de Duitse grens, waardoor de huidige bevolking in overgrote meerderheid een katholieke achtergrond heeft en er veel Duitse achternamen in het telefoonboek te vinden zijn.

Zwartemeer is een veenkolonie, oorspronkelijk bestaande uit lintbebouwing langs de Kamerlingswijk, een zuidelijke zijtak van de Verlengde Hoogeveense Vaart. Later is het dorp naar het noorden 'opgeschoven' met bebouwing langs de Verlengde Hoogeveense Vaart zelf. Vooral na de Tweede Wereldoorlog is het dorp uitgebreid met enkele nieuwbouwwijken.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht bij de volgende instantie, site en literatuur:

- Geschiedenis van Zwartemeer.

- De anno 2018 83-jarige Herman Lúbbers heeft de afgelopen jaren circa honderd dorpsgenoten geïnterviewd over wat zij in de Tweede Wereldoorlog hebben meegemaakt, en daar samen met zijn zoon het boek 'Zwartemeer, grensdorp in oorlogstijd' over samengesteld. Het boek is in november 2018 verschenen.

- Stichting Cultuur Historisch Zwartemeer is opgericht in 2002, als opvolger van de Werkgroep Geschiedenis. Deze begin jaren negentig opgerichte werkgroep had als primaire taak informatie te verzamelen over het verleden t.b.v. een te verschijnen boek over de geschiedenis van het dorp. Dat boek, 'Zwartemeer 125 jaar jong', is in 1996 uitgekomen t.g.v. het 125-jarig bestaan van het dorp in dat jaar.

De werkgroep had de smaak te pakken en omdat ze zoveel materiaal had verzameld, kwam er ook nog een fotoboek 'Groeten uit Zwartemeer'. In 2002 verschijnt ook nog het boek 'Honderd jaar katholieke kerk in Zwartemeer' en in 2009 het boekje 'Van de Voordeur via de Achterdeur weer naar de Voordeur', dit n.a.v. het opknappen van de hoek Kamerlingswijk / Hogeweg. Ook de stichting gaat op de ingeslagen weg voort met het verzamelen en publiceren of anderszins naar buiten brengen - bijv. middels lezingen - van de kennis over de geschiedenis van het dorp. Helaas is de stichting niet meer met een pagina op het internet aanwezig; ze hadden een pagina op de site van de Dorpsraad, maar sinds die hun site kennelijk hebben opgeheven is daarmee ook de stichting internetmatig gezien 'dakloos' geworden. Meer gegevens dan een contactpersoon met adres en tel.nr. onder de link hebben we er niet van kunnen vinden.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- "Bij de vaststelling van het Woonplan Emmen 2020 op 24 oktober 2002 is een motie van het CDA aangenomen, waarin: a. wordt gesteld dat “voor het dorp Zwartemeer een nieuw bestemmingsplan ontwikkeld dient te worden in zuidwestelijke richting, aansluitend op de laatste dorpsuitbreiding (Zuidwest III) en ten zuiden van de kinderboerderij” en b. het college wordt verzocht om hiertoe op korte termijn voorstellen te ontwikkelen en ter besluitvorming aan de raad voor te leggen. Op grond van het gemeentelijke bouwbeleid ligt er voor deze kern per 1/1/2005 een bouwopgave van circa 120 woningen tot 2015 (23 vervangende nieuwbouw / saldo voorraadtoename 96 woningen). Dit blijkt uit de “Quick Scan Woningbouw per 1/1/2005”. In de afgelopen periode (2000 tot 2005) zijn, in vergelijking tot de voor het dorp vastgestelde bouwopgave, per saldo te weinig woningen aan de woningvoorraad toegevoegd. Van de gewenste toevoeging van 50 woningen in deze periode zijn er per saldo 16 woningen onttrokken (29 nieuwbouw en 45 sloop).

Enige tijd geleden is (ambtelijk) besloten het project Meerwijk (woningbouw in achtertuinen) met een capaciteit van ongeveer 24 woningen te beëindigen wegens onvoldoende private deelname. Gevolg is dat het gemeentelijke project De Panden (6 woningen), gekoppeld aan Meerwijk, financieel onhaalbaar is geworden. Bovendien is daarmee de behoefte aan bouwmogelijkheden toegenomen en is voortgang bij planontwikkeling zo langzaam maar zeker dringend gewenst. De 2 lopende projecten in het dorp (excl. De Panden - Meerwijk en Zuidwest IV ) hebben een capaciteit van slechts 23 woningen (vervangende woningbouw) en voorzien in zeer beperkte mate in de gestelde bouwopgave per 1/1/2005. Tot 2015 is, rekening houdend met een reservering voor seniorenwoningen (16) en individuele initiatieven (10) en uitval van het project De Panden - Meerwijk, een tekort aan plancapaciteit geraamd van ongeveer 60 woningen.

Het plan Zwartemeer Zuidwest IV (58 woningen) zal in deze behoefte voor de komende 10 jaar moeten voorzien. Vanuit de dorpsraad worden al enige tijd bouwmogelijkheden voor woningen in het dorp bepleit. De dorpsraad is van mening dat het nog te ontwikkelen bestemmingsplan Zuidwest er zorg voor moet dragen dat het toegezegde woningcontingent niet in gevaar komt. Argumentatie/beoogd effect van het Raadsvoorstel: invulling van het gemeentelijk woonbeleid; voorzien in woonbehoefte inwoners om in het eigen dorp te kunnen blijven wonen; in stand houden/schragen van de economische en sociale voorzieningen van het dorp." (bron: Raadsvoorstel gemeente Emmen, februari 2007) "De nieuwe woonwijk Zuidwest is open van structuur, heeft veel groen en past uitstekend in de bestaande woonwijk." Op de pagina onder de link houdt de gemeente een overzicht bij van welke kavels er anno 2020 nog beschikbaar zijn.

- Bestemmingsplan Zwartemeer.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Zwartemeer heeft 3 rijksmonumenten. Naast de oude RK kerk met bijbehorende pastorie is dat het voormalige grenskantoor uit 1904 aan de Eemslandweg 133.

- Zwartemeer heeft 3 gemeentelijke monumenten.

- De Oude RK Sint Antoniuskerk, vandaag de dag Z van het dorp 'in the middle of nowhere' gelegen, wordt ook wel de Drentse Veenkathedraal of Veenbasiliek genoemd.

- De RK Verrijzeniskerk uit 1969 is de opvolger van de hiervoor vermelde RK kerk uit 1921: aangezien het dorp in de loop der tijd geleidelijk meer noordwaarts was verhuisd, wilde men een nieuwe RK kerk meer centraal in het huidige dorp hebben. De Parochie H. Antonius van Padua gaat, vermoedelijk in 2018, fuseren met de parochies van Klazienaveen, Barger Compascuum en Emmer Compascuum tot één nieuwe parochie.

- Gereformeerde (PKN) Kerk (Verlengde van Echtenskanaal Noordzijde 33) uit 1920 of 1928. - Site van de Gereformeerde Kerk.

- Hervormde (PKN) Kerk (Mollemastraat 5).

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Carnaval. - Carnavalsvereniging De Veentrappers is opgericht in 1974. - De carnavalsoptocht trekt duizenden bezoekers en vele deelnemers uit de wijde omgeving.

- Rundeloop (op een zaterdag in juni).

- Jaarmarkt (op een donderdag in juni).

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Kinderboerderij Beatrixhoeve, De Blokken 14. Tel. 06-22153521.

Terug naar boven

Overnachten

- Boek hier je B&B e.d. in omgeving Zwartemeer, met laagsteprijsgarantie!

Terug naar boven

Beeld

- Oude en recente foto's en ansichtkaarten van Zwartemeer op Facebook.

- Oude foto's van het dorp met de nadruk op personen, op Facebook

- Optocht en sportdag in het dorp anno 1958.

- Filmpje windhoos Zwartemeer 21 september 2014.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Zwartemeer (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Nieuws: - Nieuwssite Zwartemeer.nu. - Nieuws uit het dorp op Facebook.

- De maandelijkse Dorpskrant Natuur(lijk) Zwartemeer wás ook online te lezen (ook de oudere nummers) op de site van de Dorpsraad, maar aangezien die hun site kennelijk hebben opgeheven is ook deze faciliteit van het internet verdwenen.

- Belangenorganisatie: - Dorpsraad Zwartemeer.

- Dorpshuis: - Dorpshuis De Meerstal biedt door de week heen onderdak aan activiteiten van een aantal verenigingen. Verder zijn er zalen te huur waaronder een grote zaal met toneel dansvloer en bar, voor vergaderingen, cursussen, seminars enz. Er zijn faciliteiten zoals microfoons / geluidsinstallatie / beamer met scherm / grote tv / flipover.

- Onderwijs: - Het dorp heeft 3 basisscholen: - Basisschool ´t Swarte Meer. - Basisschool De Banier. - Basisschool De Praom.

- Muziek: - Radio Black Lake draait 24 uur per dag piratenhits. - Station Schrik van Zwartemeer.

- Sport: - Voetbalvereniging Sc Zwartemeerse Boys is opgericht in 1954. - Zwartemeerse Boys Dames 1.

- Handbalvereniging Hurry-Up is in 1954 opgericht en heeft bijna 300 spelende leden. In de beginjaren kende de vereniging vooral grote successen aan de dameskant. Met als hoogtepunt het spelen in de hoofdklasse (huidige eredivisie). De heren stonden lange tijd in de schaduw van de succesvolle damesafdeling van de club. Eind jaren zeventig kwam hier verandering in. Door een goed en gedegen beleid kreeg Hurry-Up ook een herenafdeling van naam. Inmiddels is Hurry-Up op landelijk en regionaal niveau een begrip. De laatste jaren maakten de heren de overstap naar de eredivsie. Met als hoogtepunt het winnen van de Nationale Beker in 2011. - Hurry-Up Jeugd. - De Club van 15 Hurry-Up is er om de jeugdafdeling financieel te steunen.

- Iedere maandag organiseert Gymnastiekvereniging G.A.V. Zwartemeer de volgende activiteiten: ouder- en kind gym; gymnastiek: gecombineerde groepen met zowel jongens als meisjes in de leeftijd van 4 t/m 14 jaar; volleybal: recreatief volleyballen voor heren en dames vanaf 18 jaar. De recreatieve volleybalgroep kan nog wel nieuwe dames of heren gebruiken.

- Motoren: - In 1991 komt een 10-tal motorrijders op het idee om een eigen club te beginnen. Er wordt een clubhuis gerealiseerd aan de Kamerlingswijk OZ 9. Dit is inmiddels wel enkele verbouwingen verder nog altijd het onderkomen van M.C. Black Eagle. De club heeft meer dan 185 leden. Vrijwilligers doen hun best om in de maanden april t/m november een toertocht te organiseren. En jaarlijks is er in juni het Bike & Trike treffen, waar iedereen van harte welkom is.

- Welzijn: - Stichting Sociaal Kultureel Werk Zwartemeer houdt zich bezig met buurt- en clubhuiswerk en samenlevingsopbouwwerk.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Zwartemeer alg. en - idem RK.

Reactie toevoegen