Steenwijk

Plaats
Stad
Steenwijkerland
Kop van Overijssel
Overijssel

gemeente_steenwijk_anno_ca._1870_kaart_j._kuijper_kopie.jpg

Gemeente Steenwijk anno ca. 1870, kaart J. Kuijper (collectie www.atlasenkaart.nl)

Gemeente Steenwijk anno ca. 1870, kaart J. Kuijper (collectie www.atlasenkaart.nl)

Steenwijk plaatsnaambord [640x480].JPG

Steenwijk valt sinds de herindeling van 2001 onder de gemeente Steenwijkerland.

Steenwijk valt sinds de herindeling van 2001 onder de gemeente Steenwijkerland.

Steenwijk

Terug naar boven

Status

- Steenwijk is een stad in de provincie Overijssel, in de streek Kop van Overijssel, gemeente Steenwijkerland. Het was een zelfstandige gemeente t/m 2000. Het is de hoofdplaats van de gemeente Steenwijkerland.

- Wapen van de voormalige gemeente Steenwijk.

Terug naar boven

Naam

In het dialect
Steenwiek.

Oudere vermeldingen
1141 vervalst? kopie 15e eeuw Steenwijc, 1206 kopie 15e eeuw Stenwic, 1217 kopie in Stenwic, 1232-1233 Steenwic, Stenwyc, 1272 de Steynwik, 1395-1396 Steenwijc, 1579 Steenwijck, 1665 Steenwyck.

Naamsverklaring
Samenstelling van het Oudnederlandse steen 'steen' en wijk 'hoeve, nederzetting, dorp'.(1)

Terug naar boven

Ligging

Steenwijk ligt ZO van Wolvega, O van Havelte, NW van Meppel, en grenst (vanaf het ZO, met de klok mee) aan de kenen Onna, Zuidveen, Giethoorn, Steenwijkerwold, Tuk, De Bult, Eesveen en Kallenkote.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de gemeente Steenwijk 625 huizen met 3.286 inwoners, verdeeld in de gelijknamige stad 580/3.038 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Zuidveen 42/231 en Verlaat 3/17. Tegenwoordig heeft de stad Steenwijk ca. 7.000 huizen met ca. 17.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van deze stad en voormalige gemeente, kun je terecht bij de volgende instanties, sites en artikelen:

- "Steenwijk heeft nog wat veel andere plaatsen niet hebben: een zeer roemrucht en boeiend, historisch verleden; kenmerken en sfeer van een middeleeuwse stad; prachtige stadsgrachten met zeer hoge wallen en bastions; een marktplein waarop sinds 1358 markten en manifestaties plaatsvinden; een driebeukige kerk met de hoogste toren van Oost-Nederland, en een Historische Vereniging! In het begin van de jaren tachtig werd een oud stadsdeel bij de Grote Kerk afgebroken. Dit was een zo grote ingreep in de historische bebouwing, dat een groep wakkere inwoners met gevoel voor het historisch erfgoed in 1984 de Historische Vereniging Steenwijk en Omstreken heeft opgericht. In de eerste bestuursvergadering werd besloten te starten met de uitgave van een kwartaalblad. Als titel werd gekozen Historische Mededelingen, thans Old Steenwiek genaamd (onder de link vind een inhoudsopgave van alle verschenen nummers van 1984 tot heden).

De vereniging heeft als doel verdieping en uitbreiding van de kennis op het gebied van de lokale en regionale geschiedenis. Dit doel wordt nagestreefd door het uitgeven van publicaties, het instellen en onderhouden van werkgroepen, het organiseren en ondersteunen van onderzoek en activiteiten op historisch en aanverwant gebied, het leggen en onderhouden van externe contacten, het meewerken aan projecten van historisch belang en het verstrekken van informatie daarover aan zowel de leden als andere belangstellenden."

- Stadsmuseum Steenwijk geeft een beeld van de geschiedenis van deze stad en omstreken vanaf de IJstijd tot heden. De collectie bestaat o.a. uit Eskaf-aardewerk (met onder andere ontwerpen van W. Bogtman en Hildo Krop), zilveren voorwerpen uit de historie van de stad, materiaal uit de Steenwijker sigarenindustrie en een speelgoedcollectie van de Wildebras poppenfabriek. Verder is er een historisch winkeltje met keuken uit grootmoeders tijd.

- In het Lexicon Steenwijks Verleden worden, op alfabetische volgorde, vele honderden termen toegelicht die relevant zijn in de geschiedenis van deze stad en voormalige gemeente.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Steenwijk heeft 62 rijksmonumenten.

- Steenwijk heeft 56 gemeentelijke monumenten.

- Kerk (Gasthuislaan 109) van de Vrije Zendingsgemeente Beth-El

- De imposante Villa Rams Woerthe is in 1899 gebouwd in opdracht van industrieel en filantroop Jan Hendrick Tromp Meesters en zijn vrouw Anna Catharina. Het huis, ontworpen door architectenbureau Van Gendt, is maar kort bewoond geweest; acht jaar na de oplevering overleed Tromp Meesters, waarna zijn weduwe met het gezin is verhuisd. Het pand verkocht ze aan de gemeente, die het gebruikte als stadhuis, met in het souterrain een museum voor het werk van de Steenwijkse beeldhouwer Hildo Krop. Maar het onderhoud vereist bouwkundige kennis en kost veel geld. Daarom heeft de gemeente het pand in 2015 overgedragen aan Vereniging Hendrick de Keyser, die zich inzet voor het behoud van historische architectuur. De door haar aangekochte huizen worden in oude glorie hersteld en vervolgens verhuurd. Villa Rams Woerthe is een van de 35 museumhuizen die Hendrick de Keyser de komende jaren opent, in het kader van het 100-jarig bestaan van de vereniging - met ca. 4.000 leden en ruim 400 panden door het hele land in bezit - in 2018. Het museumhuis is geopend op di-wo-do-za-zo, van 11.00-16.00 uur. (bron en voor nadere informatie zie: de Volkskrant, 1-2-2018)

- Gevelstenen in Steenwijk.

- Kermismuseum en Circusmuseum: mini-kermis en mini-circus met clownscostuums, goochelaars, theatertje, attributen, trapezes, muziekinstrumenten en dergelijke, aangevuld met foto's. Buiten staan een zweefmolen, een stoomcarousel en diverse kinderspelen. - Foto's van een bezoeker aan het Kermis- en Circusmuseum.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Popkoorfestival (op een zaterdag in februari).

- "De Avondvierdaagse van Steenwijk is een evenement dat zijn oorsprong vindt in begin jaren vijftig van de vorige eeuw, en is in de loop der jaren uitgegroeid tot een van de grootste wandelsportevenementen van Noord Nederland. Jaarlijks in juni strikt het wandellegioen de sportieve veters weer om te genieten van het natuurschoon in deze omgeving. Bovendien is wandelen een gezonde bezigheid, dus goed voor lijf en leden. Iedereen heeft wel iets met de Avondvierdaagse, want loop je zelf niet mee dan zijn er vrijwel zeker mensen in je naaste omgeving die dat wel doen. En dan is het prachtig om je op de route te begeven en bloemen en/of snoep uit te reiken aan de vele sportievelingen. Bovendien is het tijdens de vierdaagseweek op de routes en ook in het centrum reuze gezellig. Het evenement geniet tot ver in de regio grote bekendheid vanwege zijn jaarlijkse schitterende omlijsting, met muziekkorpsen en het regionale verenigingsleven."

- De Novon StoneCityRun (juni) is een hardloopwedstrijd van naar keuze 1,5/3/5/10 kilometer door de historische binnenstad van Steenwijk. Tijdens de loop vinden er allerlei muzikale activiteiten plaats. Daarnaast zijn de horecagelegenheden ‘s avonds geopend. Het parcours is geschikt voor zowel de ervaren loper als de beginner. Deelname is mogelijk vanaf 6 jaar en vindt plaats op individuele basis.

- Het Stonehenge Festival (op een zaterdag eind juli) is naar eigen zeggen het gezelligste en oudste underground festival van Nederland.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Rabo Theater De Meenthe is het theater van Steenwijkerland en omgeving, met 2 theaterzalen en een evenementenhal voor grote concerten. In het Dyka Vestzaktheater van Rabo Theater De Meenthe worden regelmatig aansprekende films vertoond. Dit kan variëren van films met sociale of historische waarde tot natuurfilms, documentaires, klassiekers en prachtige art-house films. De filmavonden zijn op een dinsdag of donderdag. Als je 'Vriend van De Meenthe' word: kun je 2 weken voordat de reguliere verkoop start kaarten reserveren (max 4 kaarten per vriend); kun je in de vriendenvoorverkoop zelf je plaatsen in de Eleq Theaterzaal kiezen via de website; ontvang je elk jaar een uitnodiging voor minimaal 1 gratis verrassingsvoorstelling voor 2 personen; kun je profiteren van speciale vriendenaanbiedingen en -acties voor 2 personen. Het kost € 12,50 p.p. per seizoen. Met jouw bijdrage help je mee aan de verdere ontwikkeling van de podiumkunsten in Steenwijk. Met de opbrengst van de vriendenclub worden voorstellingen geprogrammeerd die een steuntje in de rug kunnen gebruiken en zonder jouw hulp buiten het lokale aanbod zouden blijven. Je kunt ook Vriend worden van het filmhuis. Je krijgt het programma dan elk kwartaal gratis thuisgestuurd. Daarnaast krijg je twee keer per jaar een uitnodiging voor een gratis verrassingsfilm én je ontvangt standaard een korting van € 2,00 op je toegangsbewijs. Als vriend betaalt je dus € 6,50 in plaats van € 8,50 voor een ticket. Ook het vriendenlidmaatschap van het Filmhuis kost je slechts € 12,50 per jaar.

- Sportservice Steenwijkerland exploiteert Zwembad De Waterwyck en Sporthal De Waterwyck in Steenwijk (Gagelsweg 25) en Zwembad Vollenhove in Vollenhove. Zwemlessen, aquasporten, zaalsporten, kinderfeestjes en activiteiten als snorkelen, survivalzwemmen, zeemeerminzwemmen vinden hier plaats. Ook de zwemverenigingen vinden hier onderdak. Met ruim 200.000 bezoekers op jaarbasis is Sportservice Steenwijkerland de meest bezochte dagattractie van deze gemeente. Alleen al de beide zwembaden trekken jaarlijks meer dan 150.000 dagjesmensen, buiten de zwemlesgroepen en zwemverenigingen om en kunnen daarmee beschouwd worden als de meest bezochte slechtweervoorzieningen van de gemeente.

Zwembad De Waterwyck in Steenwijk bestaat uit een 25 meter wedstrijdbad en een uitgebreid recreatiebad met een spiksplinternieuwe, interactieve 45 meter glijbaan, whirlpool, jetstreams, bruisbaden, waterpaddenstoel, een aparte peuterhoek met peuterbad en een Exotic Garden met stoomcabines en kruidenbaden. En alles is heerlijk warm! Rond het buitenbassin is een grote ligweide met zonneterras en in en rond de sfeervolle Lounge is voldoende gelegenheid om gezellig te zitten en wat te eten of te drinken. De consumpties zijn vriendelijk geprijsd. Ook binnen een partijtje voetbal of volleybal spelen is mogelijk in de bij het zwembad gelegen Sporthal De Waterwyck. De hal bestaat uit drie af te sluiten haldelen, die afzonderlijk gehuurd kunnen worden voor een uurtje of middagje sporten. De Waterwyck beschikt over ruime parkeergelegenheid (met zuil voor elektrische auto's), in het hele complex is gratis wifi en uiteraard zijn er voorzieningen voor minder-validen.

- Park Rams Woerthe verbindt het westelijk buitengebied met de binnenstad. Het is vormgegeven in Engelse landschapsstijl en herbergt de Jugenstilvilla Rams Woerthe. Het park is rond 1900 aangelegd als Engelse landschapstuin van de familie Tromp Meesters. Thans is het in gebruik als wandelpark. In het zuidwesten van de kern maakt het Broekslagenbos met de Ruxveense vijver onderdeel uit van de groenstructuur. Ook vormen de stadwallen van Steenwijk met de rondom gelegen gracht een belangrijk onderdeel binnen de groen- en waterstructuur. In de Groene Long langs de spoorlijn liggen de sportvoorzieningen waar veel inwoners gebruik van maken.

- Bij uitbreidingsplan Eeserwold, een villawijk in ontwikkeling, direct N van Steenwijk en de A32, is een natuurzone van circa 8 hectare langs de Steenwijker Aa ingericht en anderhalve kilometer van de Steenwijker Aa is weer meanderend gemaakt. Ook is er in de beek een vispassage aangelegd.

Terug naar boven

Beeld

- Oude foto's, ansichtkaarten e.d. van Steenwijk op Facebook.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Steenwijk (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Steenwijk-West.

- Belangenorganisatie: - "Steenwijk Vestingstad is een stichting die ten doel heeft het centrum van deze stad economisch te versterken en meer bezoekers naar het centrum te trekken. Om dit te bereiken pakken wij 3 zaken op: werken aan een schone, veilige en aantrekkelijke binnenstad; promotie van het winkelgebied o.a. door aantrekkelijke klantenacties en evenementen die de stad op de kaart zetten; afspraken met de gemeente om te werken aan een sterk winkel- en horeca-aanbod, voldoende parkeerplaatsen en een goede bereikbaarheid. Wij zijn niet alleen een overlegorgaan maar vooral een actieve club die ontzettend veel organiseert in de stad, bijvoorbeeld de Midweekfeesten, jaarmarkten en braderieën en Scrooge/Kerstkoopavond."

- Onderwijs en kinderopvang: - Basisschool De Samensprong is in 2013 ontstaan uit een fusie van Basisschool De Kleine Kamp en Basisschool Zuidveen. De school ligt aan de rand van Steenwijk-West en is gevestigd in MFC De Zuidwester. In het MFC is ook kinder- en peuteropvang Speel@home gevestigd.

- Verenigingen: - Motorclub De Vlotterbak.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Steenwijk alg. en - idem RK. - De publicatie Gezinsreconstructies Steenwijk (nu ook aangevuld met Steenwijkerwold) is samengesteld door Marianne Hoogma. De gegevensverzameling omvat meer dan 42.000 personen. Vanwege privacy zijn de gegevens van ca. 13.000 personen niet gepubliceerd.

Reacties

(2)

Aanvulling genealogie:
(...)

Dank voor uw aanvulling! Ik zet het erbij. Een van de doelen van onze site is om lokaal van belang zijnde genealogische (e-)publicaties bij een breder, in deze plaats geïnteresseerd zijnd publiek onder de aandacht te brengen, dus uw site hoort daar zeker bij.

Reactie toevoegen