Schelluinen

Plaats
Dorp
Molenlanden
Alblasserwaard
Zuid-Holland

schelluinen_plaatsnaambord_kopie.jpg

Schelluinen is een dorp in de provincie Zuid-Holland, in de streek Alblasserwaard, gemeente Molenlanden. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1985. In 1986 over naar gemeente Giessenlanden, in 2019 over naar gemeente Molenlanden.

Schelluinen is een dorp in de provincie Zuid-Holland, in de streek Alblasserwaard, gemeente Molenlanden. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1985. In 1986 over naar gemeente Giessenlanden, in 2019 over naar gemeente Molenlanden.

Schelluinen (2).JPG

Dorpsgezicht Schelluinen

Dorpsgezicht Schelluinen

Schelluinen.JPG

Kasteel Schelluinen

Kasteel Schelluinen

Schelluinen-001.JPG

Schelluinen in een laat zonnetje

Schelluinen in een laat zonnetje

ZH gemeente Schelluinen in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Gemeente Schelluinen in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Schelluinen in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Schelluinen

Terug naar boven

Status

- Schelluinen is een dorp in de provincie Zuid-Holland, in de streek Alblasserwaard, gemeente Molenlanden. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1985. In 1986 over naar gemeente Giessenlanden, in 2019 over naar gemeente Molenlanden.

- Wapen van de voormalige gemeente Schelluinen.

- Tot de herindeling van 1986 hadden de gemeenten Giessenburg en Schelluinen een gezamenlijke burgemeester.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1220 Scalun, 1396 Scalunen, 1494 Sceluynen.

Naamsverklaring
- Schelluinen schijnt genoemd te zijn naar de stad Askalon in het Nabije Oosten, in de middeleeuwen ook wel Scalona en Scaloun genoemd. De stad werd bekend door de tochten van de kruisvaarders die haar enkele malen veroverden, het laatst in 1240. In 1247 ging zij evenwel definitief voor hen verloren. (3083)

- Over deze naam gaan vele verhalen. Een der vermeldingen spreekt over "Scaerluin", hetgeen grappenmaker of spotvogel betekent. Het dorp herbergde vroeger blijkbaar veel mensen die het leven van de vrolijke kant benaderden. Een andere verklaring noemt "Schele Luintje", een bijvrouw van één der Heren van Arkel. Het is echter zeer waarschijnlijk dat Schelluinen een verbastering is van het bijbelse "Ascalon", de bekende havenstad van Jeruzalem, waarvan het bezit tijdens de kruistochten vaak is bevochten. De vroegste schrijfwijze voor deze plaats, te weten Scalun in een oorkonde van 1220, vertoont zeer veel gelijkenis met Skalon, de middeleeuwse schrijfwijze voor Askalon. (3370)

Terug naar boven

Ligging

Schelluinen ligt N van de A15 en de rivier de Boven-Merwede, NW van het dorp Sleeuwijk, W van de A27 en de stad Gorinchem, ZW van de dorpen Arkel en Hoogblokland, ZZW van het dorp Hoornaar, OZO van de dorpen Giessenburg en Giessen-Oudekerk, NW van de dorpen Boven-Hardinxveld en Werkendam en ONO van het dorp Hardinxveld-Giessendam.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de gemeente en het dorp Schelluinen 61 huizen met 285 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 500 huizen met ca. 1.250 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Door de aanleg van de spoorlijn Dordrecht-Geldermalsen in 1883, werd Schelluinen uit zijn isolement gehaald. In het dorp kwam een halte, die echter in 1929 weer werd opgeheven.

Ten noorden van de kerk stond eens het Commandeurshuis van de Ridders van de Duitse Orde. Deze orde kreeg bekendheid door deelname aan de kruistochten.

Het fraaie Huis Schelluinderberg werd rond 1566 gesticht. Ooit was het het buitenverblijf van de Gorinchemse burgemeester Snouck.

In 1841 woedde in de dorpskern een grote brand, waarbij een jong meisje om het leven kwam en zes huizen verloren gingen.

De Schelluinse Vliet, die langs het dorp stroomt, werd vroeger gebruikt om het rioolwater van Gorinchem te lozen. Na een jarenlange strijd tussen Waterschap De Overwaard en de gemeente Gorinchem is er uiteindelijk een rioolwaterzuiveringsinstallatie gekomen en werd daarmee dit "stinkend probleem" voor de bewoners langs de Vliet gelukkig opgelost.

Het aanzien van de dorpskern is de laatste jaren wat veranderd. Het nieuwe bestemmingsplan "Over de Vliet" geeft een uitbreiding van de bebouwing in westelijke richting.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Schelluinen, kun je terecht bij de volgende instanties en sites:

- "Geschiedkundige Vereniging Giessenburg en Schelluinen is opgericht in 1978. De vereniging heeft ongeveer 500 leden en houdt zich op diverse manieren bezig met de (pre)historie van de genoemde voormalige gemeenten, die lange tijd onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn geweest. Zo hadden zij tot aan het ontstaan van de gemeente Giessenlanden in 1986 één gezamenlijke burgemeester. Centraal in de vereniging staan de vele vrijwilligers. Zij organiseren lezingen, verrichten historisch onderzoek, beheren Museum Het Reghthuys en haar collectie en verzorgen wisseltentoonstellingen. Vier keer per jaar verschijnt De Kroniek, waarin de geschiedenis van de dorpen wordt beschreven. Kijk eens op onze website voor meer informatie over al onze activiteiten, kom naar een van onze interessante lezingen of ontdek Museum Het Reghthuys. Je bent van harte welkom!" Museum Het Regthuys is het museum van de geschiedkundige vereniging. Het museum omvat een stijlkamer, boerenkamer, dorpskamer, Oranjeverzameling, verzameling Tweede Wereldoorlog en twee archeologische collecties.

- Het verloop van de Reformatie in Schelluinen.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Schelluinen heeft 1 rijksmonument.

- Schelluinen heeft 7 gemeentelijke monumenten.

- Hervormde kerk, Kerkplein 1, met De Bron als kerkelijk centrum op Kerkplein 2. De Kerk dateert uit 1900 en staat op de plaats waar eerder de 14e-eeuwse kerk stond.

- Overige bezienswaardige panden: Voordijk 40, 41, 44, 51, 52, 63 (Het Eind), Kerkweg 12-20, Nolweg 16-28, Kerkplein 3, 5, Langeweg 3, 5 (kasteel Schelluinen in verval), Kaatsbaan 9.

- Gevelstenen in Schelluinen.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- Op een zaterdag in maart is er jaarlijks een Rommelmarkt in het dorpshuis (in 2019 voor de 46e keer). De opbrengst komt ten goede aan de basisschool in het dorp.

- Jaarmarkt (vrijdagavond voorafgaand aan de 1e zaterdag van september).

- Als het in de winter hard genoeg vriest, kun je schaatsen op de ijsbaan van de in 1919 opgerichte IJsclub Schelluinen (die dus in 2019 het 100-jarig bestaan heeft gevierd). "De baan is voorzien van drainage die kan worden dichtgezet. Dit gebeurt begin november, zodat de baan kan verzadigen met regenwater. Dan wordt er zolang mogelijk gewacht om de baan vol te pompen om groei van het gras tegen te gaan. Bij weersvooruitzichten met enige vorst wordt de baan volgepompt met een eigen pompinstallatie. Dit duurt ongeveer 1 tot 2 dagen al naar gelang hoe nat het najaar is geweest. Er komt dan een laag water op de baan te staan van ongeveer 20 tot 30 centimeter. Bij een langdurige ijsperiode bestaat de mogelijkheid dat het ijs op de grond komt te liggen. Het is voor ons dan mogelijk om via de pompinstallatie water onder het ijs aan te brengen. In het voorjaar wordt de drainage opengezet en het water vloeit dan weer terug naar het oppervlaktewater alwaar het in het najaar aan ontrokken was." Aldus de ijsclub op haar site.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Het Schelle Oordje is een leuke kinderboerderij voor jong en ouder. Opgericht in 1992. Kom eens een kijkje nemen bij de eendenkooi, konijnenheuvel en de loslopende geiten en varkentjes.

- Aan het eind van de Langeweg is een wandelgebied.

- Markt: dinsdag 13-17 uur.

- Minimarkt: woensdag 13-17 uur in de Commanderijestraat.

Terug naar boven

Eten en drinken

- Langs de Nolweg vind je verkoop aan huis van met name peren en appels.

Terug naar boven

Beeld

- Oude foto's, ansichtkaarten e.d. van Schelluinen op Facebook.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Schelluinen (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Onderwijs: - Het oudste gedeelte van Basisschool Het Tweespan dateert van 1899, maar het gebouw is sindsdien wel verschillende keren verbouwd, vergroot en gemoderniseerd. Jarenlang was het een zogeheten driemansschool, van 1916 tot 1948 geleid door meester Stoutjesdijk, die voor velen in het Schelluinen van die tijd een steun en toeverlaat was. Een legendarische persoonlijkheid, waaraan de school haar naam dankt. Sinds de jaren zestig is de school gegroeid en door enkele verbouwingen flink vergroot. Het pand voldoet helemaal aan de eisen van deze tijd.

Op deze openbare basisschool is ieder kind welkom. Ze beogen met hun team gestalte te geven aan de beginselen van dit onderwijs. Het actief bevorderen van verdraagzaamheid en begrip voor elkaar, ongeacht religieuze of politieke overtuiging, maatschappelijke of culturele achtergrond, staat bij hen hoog genoteerd. De betrokkenheid van de ouders bij de school stellen zij zeer op prijs. Het Tweespan is de enige school in Schelluinen en wil daarom een echte openbare school zijn die verbinding zoekt met het dorp en activiteiten organiseert (zoals actieve deelname aan schoolsporttoernooien, de Avondvierdaagse, goededoelenacties, een rommelmarkt). De school wordt gekenmerkt door (toenemende) aandacht voor zelfstandig werken en een positieve taakgerichte werkhouding van de kinderen.

- Sport: - De geschiedenis van v.v. Schelluinen begint eigenlijk al in de jaren dertig van de vorige eeuw, als een stel enthousiaste jongens uit het dorpje onder elkaar vriendschappelijk voetbalt. Sommigen voetballen in competitieverband bij het Gorinchemse D.O.S.B. (Door Oefening Steeds Beter). Pas na de Tweede Wereldoorlog wordt er echt een vereniging opgericht. In het café van Jan Willem de Bruijn (de opa van oud-voorzitter Jan de Bruijn) komen 16 jongelui bijeen om voetbalvereniging D.O.S. (Door Oefening Sterk) op te richten. De K.N.V.B. verandert de naam D.O.S. echter in v.v. Schelluinen, omdat er al een club met die naam was. - Hier kun je meer lezen over de geschiedenis van de vereniging.

- Bij de Schelluinse Gymnastiek Vereniging (SGV) kun je terecht voor de disciplines Gymnastiek, Streetdance, Full Body work-out, Dames-Fit, Zumba, Badminton en Volleybal.

Reactie toevoegen