Nieuw-Buinen

Plaats
Dorp
Borger-Odoorn
Drenthe

Nieuw-Buinen

Terug naar boven

Status

- Nieuw-Buinen is een dorp in de provincie Drenthe, gemeente Borger-Odoorn. T/m 1997 gemeente Borger.

Terug naar boven

Naam

In het Drents
Nei-Bunen, Bunermond. Een inwoner van dit dorp is een Bunermondjer.

Oudere vermeldingen en naamsverklaring
De Drentse Monden zijn ontstaan ten tijde van de ontginning van het veen in Groningen en Drenthe. Door het graven van de zijkanalen die bijna loodrecht op het Stadskanaal lagen, ontstonden de zogenoemde monden die dienden ter afwatering van het veen en voor het vervoer daarvan. Langs deze monden ontstonden dorpen. Deze dorpen kregen allemaal de naam mee van het dorp dat ten westen lag, richting de Hondsrug. In dit geval aanvankelijk Buinermond, genoemd naar moederdorp Buinen. Buinermond is later hernoemd in Nieuw-Buinen. In de volksmond wordt de plaats nog altijd Buinermond (in het dialect: Bunermond) genoemd. Vreemd is dat de plaats in de Volkstelling van 1840 (1) al als Nieuw-Buinen te boek staat, terwijl volgens archiefstukken van de PTT in 1867 nog een brievenbus wordt geplaatst in een plaats met de naam Buinermond. Aanvankelijk heette de waterloop haaks op het Stadskanaal hier dus ook Buinermond, later kennelijk hernoemd in Noorderdiep en Zuiderdiep.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Nieuw-Buinen ligt Z van het dorp Stadskanaal, WNW van het dorp Mussel, NW van de dorpen Musselkanaal en Zandberg, N van het dorp Valthermond, NO van de dorpen 1e Exloërmond, 2e Exloërmond, Buinerveen en Buinen, O van de dorpen Drouwenerveen en Drouwenermond en ZO van de dorpen Gasselternijveenschemond en Gasselternijveen.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat het dorp Nieuw-Buinen 86 huizen met 367 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 2.000 huizen met ca. 5.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

- In 2013 heeft Hirzo Schuurman het omvangrijke boek 'Nieuw-Buinen en Buinerveen historisch verbonden' gepubliceerd. Het boek van meer dan 700 pagina's omvat een uitgebreide documentatie over het ontstaan en de ontwikkeling van genoemde dorpen, met - dankzij uitgebreid archiefonderzoek van de auteur - veel gegevens die voorheen nog onbekend waren. Aan veel groeperingen en verenigingen wordt aandacht geschonken. Ook zijn alle boerderijen met alle vroegere en huidige bewoners er in opgenomen. De kleurrijke publicatie omvat meer dan 650 afbeeldingen met beschrijvingen. Schuurman is er in geslaagd de namen van nagenoeg alle afgebeelde personen te achterhalen. Het boek kost €40 en is zolang de voorraad strekt nog bij de auteur verkrijgbaar (via de link onder zijn naam hierboven).

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- De brochure Het verhaal van Nieuw-Buinen verhaalt van de vele positieve ontwikkelingen die de laatste jaren in het dorp hebben plaatsgevonden.

- Mogelijk komt er in Nieuw-Buinen een nieuw winkelcentrum.

- Na jaren van plannen maken en voorbereiden, is in 2017 het herstructureringsproject Nije Daip in Nieuw-Buinen uitgevoerd. O.a. zijn woningen gesloopt, zijn er nieuwe woningen gebouwd en zijn bestaande woningen gerenoveerd. Het project Nije Daip sluit op diverse punten aan op de Cittaslow gedachte. Zo draagt het project bij aan duurzaam waterbeheer. Door de aanleg van een nieuw kanaal en het afkoppelen van ca. 30.000 m2 afwaterend verhard oppervlak gaat er op jaarbasis 2,4 miljoen liter schoon hemelwater minder naar de zuivering in Gieten. Deze hoeveelheid schoon water is direct beschikbaar voor het oppervlaktewater van Nieuw-Buinen, zoals Wijken voor Water, het Nije Daip en de watergangen in de bebouwing van het dorp.

Ook heeft het project positieve effecten op het milieu. Door het downgraden van de woonstraten van 50 km/uur naar 30 km/uur is er sprake van een vermindering van de CO2- uitstoot. En het ombouwen van 119 woningen tot ‘energieneutrale woningen’ door Lefier, draagt bij aan een forse energiebesparing. Daarnaast blijven de historische waarde en karakteristieke identiteit van het gebied behouden. Het Nije Daip komt op de plek van de voormalige veenkoloniale wijk (kanaal), parallel aan de Linnaeuslaan en de Chrysantstraat. Door de aantakking van de nieuwe watergang en de weg op het Noorderdiep sluit het plan Nije Daip aan bij de oorspronkelijke veenkoloniale structuur van Nieuw-Buinen.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Nieuw-Buinen heeft 3 rijksmonumenten.

- Keramisch Museum Goedewaagen doet sinds haar stichting in 1989 wetenschappelijk onderzoek naar gedecoreerd Nederlands aardewerk van na 1873. Buiten een schatkamer aan sieraardewerk, gebruiksgoed, tegels en tegeltableaus uit Art Nouveau en Art Deco presenteert het museum regelmatig baanbrekende exposities over zijn onderzoek. Het museum bouwt met zijn thesaurus aan de grootste databank ter wereld van digitaal bronmateriaal over Nederlands aardewerk. Ten behoeve van verzamelaars over de hele wereld worden permanent determinaties verricht en waar mogelijk vervalsingen gesignaleerd en op een internationale site gezet. Met diverse fabriekswerkgroepen wordt de productie van modellen en decors van Nederlandse bedrijven van weleer gereconstrueerd. Ook kennis over klei-, glazuur- en stookrecepten wordt systematisch verzameld.

- Als herinnering aan de glasindustrie van Nieuw-Buinen is in 1974 aan het Noorderdiep het beeld De Glasblazer van Onno de Ruijter geplaatst.

Terug naar boven

Landschap natuur en recreatie

- Nieuw-Buinen heeft in Drenthe de primeur met een waterbergingsgebied met natuurlijke speelmogelijkheden voor de jeugd. Het Buinerhornse Bos is in 2013 volledig heringericht en verrijkt de vier aangrenzende woonwijken met een prachtig natuurlijk wandelgebied. Waterpartijen met natuurlijke oevers zijn onderling verbonden middels een stromingslabyrint. Een helofytenfilter gevormd door waterplanten en diverse rietsoorten zuivert het water op een natuurlijke manier wat bijdraagt tot een goed leefklimaat voor watervogels en andere organismen. Het 'nieuwe' heringerichte multifunctionele Buinerhornse Bos vervult vanaf 2013 de volgende functies: opvangen watertekorten, voorkomen wateroverlast, verbeteren waterkwaliteit, versterken natuurwaarden, recreatie, voorzien in energiebehoefte, en water- natuur- en milieueducatie.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Nieuw-Buinen (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Nieuws: - Nieuws uit Nieuw-Buinen door Dorpsbelangen op Facebook.

- Belangenverenigingen: - Dorpsbelangen Nieuw-Buinen. - Plaatselijk Belang Buinerveen / Nieuw-Buinen West.

- Dorpshuis: - Dorpshuis Nieuw-Buinen.

- Onderwijs: - Basisschool OBS 75.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Nieuw-Buinen nieuw en - idem oud.

Reactie toevoegen