Zenderen

Status
Zenderen is een dorp in de provincie Overijssel, in de streek Twente, gemeente Borne.

Naam
Naamsverklaring
De plaatsnaam zou ontleend zijn aan sintels, ook wel ijzererts genoemd. De ijzererts is nog altijd te vinden in de grond bij Zenderen. Mogelijk maakte men daar plaatselijk ijzer van. Vooralsnog zijn er echter geen resten van een smidse of iets dergelijks gevonden die dat ondersteunen.
Carnavalsnaam
Tijdens carnaval heet Zenderen Het Dolle Dorp.

Ligging
Zenderen ligt ZO van Almelo, NW van Borne.

Statistische gegevens
- In 1840 had Zenderen 170 huizen met 1.232 inwoners.
- Tegenwoordig heeft Zenderen ca. 550 huizen met ca. 1.400 inwoners.

Geschiedenis
Zenderen wordt al in de 10e eeuw genoemd. Een boerderij in "Sindron" hoorde toen onder de hof die de abdij van Werden in De Lutte bezat. In de loop van de eeuwen verbasterde de plaatsnaam via Sinderon, Sinderen en Senderen naar de huidige plaatsnaam Zenderen. In Zenderen lag in de 14e eeuw aan de Azelerbeek de burcht Hondeborg.

Als marke was Zenderen lang opgedeeld in Voor-Zenderen, Achter-Zenderen, Hondenhoek, Kattenhoek, Elhorsterhoek, Tusveld en Bornerbroek. Voor het handelsverkeer over het water was het een belangrijk knelpunt, met de Bornsebeek en de Azelerbeek, met name in de periode dat er nog turf over het water werd vervoerd.

Recente ontwikkelingen
Dorpen in het groen
De actie 'Dorpen in het groen' is een voorbeeld van een project dat in korte tijd uitgroeit tot een groot succes. Maarliefst 63 mensen uit Hertme en Zenderen hadden zich in 2008 aangemeld voor dit project van Landschap Overijssel. Met steun van o.a. De Groene Poort kregen de inwoners van Zenderen en Hertme de gelegenheid hun erven aan te passen en in te richten met authentiek streekeigen plantmateriaal. Er zijn 7.565 stuks bosplantsoen geplant, 471 erfbomen, 605 hoogstam fruitbomen en 12.985 stuks haag, dit is ruim 3 kilometer haag van meidoorn, beuk, haagbeuk, liguster en buxus. Verder zijn er 22 Twentse landhekken en 4 landgoedhekken geplaatst. Belangrijk is ook dat naast de geleverde prestaties er een versterkte gemeenschapszin en een sterkere band tussen bewoners en gemeente is ontstaan. Daarnaast hebben bewoners veel meer kennis gekregen over erven en de invloed van hun erf op de leefomgeving. Dit zal ook op langere termijn zijn vruchten afwerpen.

Dorpsplan
In 2009 is een Dorpsplan opgesteld, waarin het dorp aangeeft welke ontwikkelingen zij voor de komende jaren wenselijk vindt.

Bezienswaardigheden
- RK Kerk van Maria Onbevlekt Ontvangen.
- Karmelklooster.
- Carmelitessenklooster.
- Mariakapel.
- Bezinningscentrum De Zwanenhof ligt in de buurtschap Azelo (t/m 2000 gemeente Ambt Delden), maar valt sinds de herindeling van 2001 postaal onder Zenderen, omdat de nieuwe gemeentegrens ter plekke langs de A1 is getrokken, waarmee de Zwanenhof in de gemeente Borne is komen te liggen (met Zenderen als dichtstbijzijnde postale kern).
- Landgoed Weleveld.

Jaarlijkse evenementen
- Carnaval. Carnavalsvereniging De Doldraejers.
- Volksfeesten Zenderen (weekend in augustus).
- Kerstmarkt (op een zondag in december).

Natuur en recreatie
Zendersche Esch
Het buitengebied van Zenderen staat ook bekend als de Zendersche Esch (ca. 560 hectare). Dit gebied maakt deel uit van De Groene Poort, een 1.500 hectare groot gebied dat wordt ontwikkeld tot groene long en kleinschalig recreatief gebied tussen de waardevolle landschappen van Noordoost Twente en Zuidwest Twente. Binnen het gebied Zendersche Esch is een apart plan gemaakt voor de landschappelijke en recreatieve ontwikkeling van het gebied Zendersche Esch Zuid.

Wandelen
- De Beeldenroute Zenderen leidt u langs een 6-tal kunstwerken en enkele bezienswaardigheden in Zenderen. Startpunt van deze wandelroute van 6,1 km is het Karmelietenklooster (kerkplein Zenderen) en duurt ca. 1 1/4 uur. De wandelroute met beschrijving van de kunstwerken is te koop bij de VVV in Borne en de Texaco in Zenderen.
- De wandelroute Kloosterpad Zenderen voert u langs alle belangrijke historische en religieuze punten door de bossen en over de velden van Hertme en Zenderen - waaronder kerken, kloosters en landgoed Weleveld, zie verder bij het kopje Bezienswaardigheden hierboven - en is naar keuze 5, 8 of 13 km lang. De route kan alle dagen worden gelopen en met de uitvoerige beschrijving erbij is het Kloosterpad Zenderen een adembenemende wandeling.
- De Kuierroute Zenderen-Hertme is ca. 14 km lang. Startpunten van deze route zijn restaurant Het Seminar in Zenderen en hotel-restaurant Jachtlust in Hertme. De route voert o.a. langs de Bornse Beek, openluchttheater Hertme en het Spookhuis. Kuieren heeft in Overijssel een dubbele betekenis, namelijk wandelen en praten. Met de kuierroutes maakt de wandelaar op een prettige en informatieve manier kennis met het Overijsselse landschap. De routes lopen over de mooiste weggetjes en langs de interessantste plekken in de dorpen. Heldere routebeschrijvingen tussen de teksten en een gedetailleerde topografische kaart wijzen u de weg. De routes zijn niet gemarkeerd. U heeft er dus wel de routebeschrijving bij nodig. Verslag in tekst en beeld van de kuierroute Zenderen-Hertme.
- Vanaf de TOP tegenover restaurant Het Seminar kunt u 'ommetjes' lopen. De routes van 5 (2x), 5.5, 6.1, 10 en 14 km zijn daar gratis te verkrijgen.

Literatuur
- Lijst van boeken e.d. over de geschiedenis van Zenderen (even scrollen op de pagina), aanwezig en in te zien in het Twents Streekarchief te Delden.

Links
- Site over Zenderen met o.a. geschiedenis, activiteitenagenda en lokale links.
- Het wekelijks verschijnende dorpsblad Vox kunt u via de link online lezen.