Viane

Status
- Viane is een voormalige buurtschap in de provincie Zeeland, op het schiereiland en in de gemeente Schouwen-Duiveland. T/m 1960 gemeente Ouwerkerk. In 1961 over naar gemeente Duiveland, in 1997 over naar gemeente Schouwen-Duiveland.
- Viane valt onder het dorp Ouwerkerk.
- In de Topografische atlas Zeeland (1) komt de plaatsnaam niet meer voor. In de editie 1990 wordt het nog slechts genoemd als veld- of streeknaam. Aan de weg Viane ligt nog slechts 1 pand en is daarmee in principe ook niet meer als buurtschap te beschouwen.
- Viane heeft geen plaatsnaamborden (meer). In 1975 verzocht de regionale historische Vereniging Stad en Lande van Schouwen-Duiveland aan de Gemeente Duiveland een plaatsnaambord bij Viane te plaatsen, om zo doende de naam te bewaren. Burgemeester en Wethouders wezen dat verzoek af. Zij schreven: "Aangezien Viane in feite slechts bestaat uit één woning, zijn wij van mening dat niet kan worden gesproken van een gehucht."

Naam
Oudere vermeldingen
1840 Vianen.

Ligging
Viane ligt ZO van Ouwerkerk, rond de weg Viane, aan de Oosterschelde.

Statistische gegevens
- In 1840 had Viane 11 huizen met 80 inwoners, in 1947 nog maar 6 huizen met 23 inwoners.
- Vandaag de dag omvat Viane nog maar 1 huis, aan de weg Viane, waarin het Mini Maritiem Museum is gevestigd (zie verder bij Musea).

Geschiedenis
Reeds in de middeleeuwen is het haventje van Viane ontstaan. Tot in de 19e eeuw was het een belangrijke aanlegplaats voor veer- en beurtschippers. Er waren 2 veerdiensten: 1) naar Sint Maartensdijk en Scherpenisse en 2) naar Stavenisse, Dordrecht en Rotterdam. De aanlegplaats werd naderhand verlegd naar 'de Hoek van Ouwerkerk' om de lange toegangsgeul naar de haven van Viane te vermijden.

Tevens fungeerde het haventje als postroute voor Schouwen-Duiveland. De post kwam, en ging vervolgens via Stavenisse en dan naar Bergen Op Zoom, waar hij verder werd uitgesorteerd. Toen in 1900 een tramlijn van Zijpe naar Brouwershaven, via Zierikzee, werd aangelegd, nam Zijpe de functie van doorvoerhaven over en werden de veerdiensten in Viane opgeheven (voor fietsers en voetgangers was er nog wel een veer tot 1968). Wat dat betreft was het toen gedaan voor Viane. Wat overbleef was een landbouwhaventje dat alleen tijdens de oogst werd gebruikt voor afvoer van landbouwprodukten.

Ook Viane is getroffen door de Watersnood van 1953, waardoor woningen in deze buurtschap moesten worden afgebroken en nu nog slechts 2 panden resteren: het pand waarin het mini-museum is gevestigd en een daarbij gelegen weeghuisje.

In 1954 werd hier de scheepssloperij van Marinus van der Marel (de vader van museumbeheerder Joop van der Marel) gevestigd, waar afgedankte schepen tot schroot werden verwerkt. De scheepssloperij is tot 1985 in bedrijf geweest.

Postkantoortje
Kennelijk was het nietige Viane vanwege de veerdiensten strategisch genoeg om er in 1876 een hulppostkantoor te vestigen. Vermoedelijk is er toch maar weinig gebruik van gemaakt, dan wel zijn er weinig stukken van bewaard gebleven, want een postale afstempeling (voor de insiders; we doelen hier op het - sinds 1893 - kleinrondstempel, voorheen had het een langstempel) van Viane is schaars. Het kantoortje is in 1910 gesloten, wat ongetwijfeld te maken zal hebben met de afname van het verkeer door het kort ervoor opheffen van de veerhaven.

Bezienswaardigheden
- De voormalige Weegbrug Viane is nu een theehuis bij het Mini Maritiem Museum Viane.

Musea
- Het Mini Maritiem Museum Viane van het echtpaar Joop en Rini van de Marel staat bij het enige pand dat nog rest van de voormalige buurtschap Viane, op Viane nr. 1 (het enige pand aan deze weg). Joop en zijn vader hadden hier een scheepssloperij. Het museum is een mooi voorbeeld van een (in de goede zin des woords) uit de hand gelopen hobby. Interview met Joop van de Marel over het ontstaan van het Mini Maritiem Museum Viane (pdf). Als u het museum wilt bezoeken, graag even van tevoren bellen of het gelegen komt. Tel. 0111-641480, 06-23556001. Site van het Mini Maritiem Museum Viane. Overigens heeft het echtpaar anno 2011 plannen om hun museum te verplaatsen naar Bruinisse.

1. 1. Topografische Atlas Zeeland,
   ANWB
   , (2005)