Schouwen-Duiveland
Onderdelen
lokatie
Status
- Schouwen-Duiveland is een gemeente en voormalig eiland, thans schiereiland (door bruggen en dammen met de vaste wal verbonden) in de provincie Zeeland. Gemeentehuis te Zierikzee.
- De gemeente Schouwen-Duiveland is in 1997 ontstaan uit samenvoeging van de gemeenten Brouwershaven, Bruinisse, Duiveland, Middenschouwen, Westerschouwen en Zierikzee.
- Wapen van de gemeente Schouwen-Duiveland.
- De gemeente Schouwen-Duiveland omvat de kernen (met tussen haakjes de afgeronde inwonertallen, in aflopende grootte): Zierikzee (10.500), Burgh-Haamstede (4.500) (omvat de dorpen Burgh en Haamstede en de buurtschappen Burghsluis, Koudekerke en Nieuw-Haamstede), Bruinisse (4.000) (inclusief de buurtschap Zijpe), Nieuwerkerk (2.700) (inclusief de buurtschap Capelle), Oosterland (2.400), Renesse (1.600), Brouwershaven (1.400), Scharendijke (1.350) (inclusief de buurtschappen Brijdorpe, Elkerzee en Looperskapelle), Kerkwerve (1.050) (inclusief de buurtschappen Moriaanshoofd en Nieuwerkerke Schutje), Dreischor (1.000) (inclusief de buurtschap Beldert), Zonnemaire (800) (inclusief de buurtschap Dijkhuisjes en de voormalige buurtschappen Bommenede en Bloois), Noordgouwe (750) (inclusief de buurtschap Schuddebeurs), Ouwerkerk (650) (inclusief de buurtschap Viane), Sirjansland (360), Ellemeet (340), Noordwelle (330) en Serooskerke (300).
- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Schouwen-Duiveland.
Ligging
- Schouwen-Duiveland grenst in het Z via de Oosterschelde aan Walcheren, Noord-Beveland en Zuid-Beveland, in het N via het Grevelingenmeer aan Goeree-Overflakkee, in het ZO aan Tholen en in het O aan Sint Philipsland.
- De eilanden zijn via dammen en bruggen (onderdeel van de Deltawerken) met elkaar verbonden. In het W loopt de N57 van Rotterdam naar Middelburg via o.a. de Brouwersdam N van Schouwen-Duiveland en de Pijlerdam en Oosterscheldekering Z ervan. In het O loopt de N59 (v/a Zieikzee N256) van Goeree-Overflakkee naar Goes via de Grevelingendam N van Schouwen-Duiveland en de Zeelandbrug - met zijn 5 km lengte de langse brug van Nederland - Z ervan.
Statistische gegevens
- De gemeente Schouwen-Duiveland is in 1997 opgericht en als volgt samengesteld:
van de gemeente Zierikzee: 2.304 hectare met 4.270 huizen en 10.114 inwoners;
van de gemeente Westerschouwen: 5.944 hectare met 3.366 huizen en 6.217 inwoners;
van de gemeente Duiveland: 4.487 hectare met 2.130 huizen en 5.811 inwoners;
van de gemeente Brouwershaven: 4.707 hectare met 1.833 huizen en 3.939 inwoners;
van de gemeente Bruinisse: 1.266 hectare met 1.463 huizen en 3.716 inwoners;
van de gemeente Middenschouwen: 4.545 hectare met 1.131 huizen en 2.696 inwoners.
- Tegenwoordig omvat de gemeente Schouwen-Duiveland ca. 14.000 huizen met ca. 34.000 inwoners. De oppervlakte van de gemeente is ca. 231 km2 land en ca. 258 km2 water, totaal ca. 489 km2.
Geschiedenis
Het huidige Schouwen-Duiveland is ontstaan uit de voormalige eilanden Schouwen in het W en Duiveland in het O. Verder waren er nog de eilanden Dreischor en Bommenede. Door natuurlijke ontwikkelingen en ingrijpen van de mens, zijn deze 4 eilanden uiteindelijk tot 1 eiland aaneengegroeid.
Een groot gedeelte van het voormalige eiland Schouwen is door geleidelijke afbrokkeling in de loop der eeuwen in de Oosterschelde verdwenen. Men schat het verlies aan land op circa 3.000 ha. Met het land gingen er ook complete dorpen ten onder, zoals Rengerskerke, Weldamme en Borrendamme. In totaal verdronken er twaalf dorpen. Het laatste dorp dat verloren ging was Koudekerke (ZO van Burgh-Haamstede), waar alleen de toren nog van overeind staat.
Als u zich nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Schouwen-Duiveland, kunt u terecht bij de volgende instanties en sites:
- Heemkundevereniging Stad en Lande.
- Gemeentearchief Schouwen-Duiveland.
Recente ontwikkelingen
Kavelruil en natuurontwikkeling
De afgelopen jaren hebben door kavelruil verschuivingen plaatsgevonden in de kavels van de landbouwers in het zuiden van Schouwen-Duiveland. Het mes snijdt hierbij aan meer kanten: de landbouwers hebben grotere kavels gekregen dichterbij huis, langs de kuststrook kunnen grotere aaneengesloten natuurgebieden worden ontwikkeld zoals Plan Tureluur, en ook de recreatie krijgt meer mogelijkheden om zich te ontwikkelen. De grondruiltransacties zijn in 2010 afgerond.
- Tij van de toekomst (pdf) (april 2011) is de conceptvisie die beschrijft waar de gemeente nu staat en waar zij op langere termijn heen wil op alle mogelijke gebieden.
Bezienswaardigheden
- Schouwen-Duiveland heeft 859 rijksmonumenten. Bij de plaatshomepages in kwestie vindt u ook de lokale rijksmonumentenlijsten en beschrijvingen en afbeeldingen van dee belangrijkste bezienswaardigheden.
Bezienswaardigheden vindt u uiteraard beschreven bij de plaatsen in kwestie. Daarnaast vindt u bijzondere bezienswaaridgheden in tekst en beeld van allelei plaatsen op Schouwen-Duiveland op de site van heemkundevereniging Stad en Lande.
Musea
- De musea van Schouwen-Duiveland.
Jaarlijkse evenementen
- Een evenement dat alleen in een aantal Schouwense dorpen voorkomt is het Straô-rieën (strandrijden) (op een zaterdag in februari). Uitleg over de traditie van de Straô op de dorpssite van Noordwelle. Dit evenement vindt alleen nog plaats in de dorpen Burgh-Haamstede, Ellemeet, Noordwelle, Renesse, Scharendijke en Serooskerke.
Landschap, natuur en recreatie
- De afgelopen jaren is aan de zuidkust van Schouwen Plan Tureluur gerealiseerd, een gebied met kreken, eilandjes en ´karrenvelden´.
- Project Akkerranden Schouwen-Duiveland.
- De gemeente Schouwen-Duiveland heeft in 2011 (weer) de QualityCoast Award gewonnen, waarmee zij zich (samen met Westvoorne en Goedereede) mag tooien met de kwalificatie "meest duurzame kustgemeente van Nederland". De wijze waarop Schouwen-Duiveland omgaat met toeristische druk in de duinen wordt door de jury een voorbeeld genoemd voor andere plaatsen. Schouwen-Duiveland heeft gewerkt aan vermindering van kampeerplaatsen in de duinen en er is zelfs een openbare weg in het natuurgebied opgeheven. Vanaf de Park+Ride Renesse is er gratis openbaar vervoer naar het strand waardoor de verkeersdruk is afgenomen. Er wordt gewerkt met ecologisch strandbeheer. En de jury is ook zeer te spreken over het viertal bezoekerscentra over natuur, milieu, zee en Deltawerken. Voor nadere informatie, ook over de scores van andere Nederlandese badplaatsen, zie de site van QualityCoast.
- In 2010 heeft de gemeente Schouwen-Duiveland ook nog als eerste gemeente in Nederland het Europese ECO XXI-keurmerk gekregen, voor duurzame ontwikkeling van een toeristisch-recreatieve regio. Dit is een erkenning voor de manier waarop zowel gemeente als toeristisch-recreatief bedrijfsleven én natuurbeheerders met natuur en milieu omspringen.
Literatuur
- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Schouwen-Duiveland (online te bestellen).
Nieuwe reactie inzenden