Langeweg

Status
- Langeweg is een dorp in de provincie Noord-Brabant, in de streek Baronie en Markiezaat, gemeente Moerdijk. T/m 1996 grotendeels gemeente Zevenbergen, deels gemeente Terheijden. De openbare voorzieningen werden dan ook voor 2/3 betaald door de gemeente Zevenbergen en voor 1/3 door de gemeente Terheijden. Deze regeling is begonnen in 1877, toen Terheijden één lantaarn aanlegde en Zevenbergen er vervolgens ook twee financierde.
- Onder het dorp Langeweg valt ook de buurtschap Hazeldonk.

Naam
Oudere schrijfwijzen
Tot 1910 heette het dorp Slikgat.
Naamsverklaring
Rond 1910 vestigden de paters kapucijnen hier hun seminarie. Zij vonden de naam Slikgat niet zo geschikt (slik betekent modder) en wisten de naamsverandering in Langeweg, genoemd naar de ligging aan de gelijknamige weg, gedaan te krijgen.
Carnavalsnaam
Tijdens carnaval heet Langeweg weer net als vroeger Slikgat.

Ligging
Langeweg ligt 3 km O van Zevenbergen, rond de weg "De Langeweg".

Statistische gegevens
- In 1840 had Langeweg (toen dus nog onder de naam Slikgat) 74 huizen met 464 inwoners.
- Tegenwoordig heeft Langeweg ca. 350 huizen met ca. 900 inwoners.

Geschiedenis
Langeweg wordt in 1656 voor het eerst vermeld als Slijckgadt.
Tot 1800 ontwikkelt de buurtschap zich voornamelijk langs de Zuiddijk (aanvankelijk Suytdyk geheten, aangelegd 1358-1359) en de Slikgatschen Dijk (aangelegd 1533-1545). Van 1851 tot 1875 was er een tol aan de weg Slikgat-Zevenbergen, bij de herberg van J. Sprangers. De naam van de Hamseweg (door de bevolking het ‘wiegeske’ genoemd, er ligt ook een gelijknamige woning uit 1927) houdt verband met de vervening; vanaf 1267 zijn grote gebieden rond Slikgat ter vervening uitgegeven. Na 1350 is er sprake van een Goed de Ham. De turfvaart van dit gebied mondde uit in de Mark. Vanaf deze monding baande een kreek zich een weg door het gebied, de Kromme Vliet (oudere naam; Hamse Kreek). De kreek, die haar einde vond midden in het dorp, daar waar de Hamseweg begint, is in 1984 gedempt. De Hamseweg was tot in de jaren twintig van deze eeuw een slikrijke weg (slik betekent modder), die de naam van het dorp eer aandeed. Dankzij pleidooien van de paters capucijnen zijn vanaf 1921 de wegen in Slikgat verhard.

De paters kapucijnen zijn in 1874 naar Slikgat gekomen. Door hun veelzijdige activiteiten kreeg Slikgat de status van een bedevaartsoord. Het Oelbertgymnasium in Oosterhout (Noord-Brabant), dat in 1987 100 jaar bestond, heeft de eerste 57 jaar van zijn bestaan doorgebracht in Langeweg. Daar was het het Serafijns Seminarie der paters kapucijnen. In 1944 is het pand door oorlogshandelingen zwaar beschadigd.

Slikgat is een bloeiend dorp geweest. Van begin 19e eeuw tot medio 20e eeuw was er onder meer sprake van vestigingen van een bakker, kruidenierswinkeltjes, herbergen, een bewaarschool, hulppostkantoor, klompenmaker, timmerwinkel, slagerij, hoefsmid, schoenmaker, rijwielhandel en een wagenmaker. Thans is Langeweg geheel ‘winkelloos’: de laatste winkel heeft in december 1999 zijn deuren gesloten (zie verder bij Recente ontwikkelingen).

De hulppostkantoorhouder was sinds 1877 tevens lantaarnopsteker.
In 1894 kwam er een weegbrug voor de suikerbietencultuur.
Verder was er een Geitenfokvereniging* en een schietvereniging Sint Sebastiaan (1889-1976).
Vrijwillige brandweer sinds 1914. Al in 1883 vroegen de bewoners om een brandspuit, omdat hulp van de omliggende dorpen altijd te laat kwam.
Station Langeweg is in 1936 gesloten. Het stationsgebouw is in 1953 gesloopt.
* De geit was ‘de koe van de arbeider’, zie ook bij Dorst.

De huidige Langeweg dateert uit 1962, toen de oude turfvaart Langeweg-Zevenbergen werd gedempt. Van de turfvaart wordt al in 1287 melding gemaakt, er was aan weerszijden ervan een weg.

In het tijdschrift De Vlasselt, nr. 37, 1987, van heemkundekring De Vlasselt (Terheijden), wordt de geschiedenis van Slikgat/Langeweg uitvoerig beschreven.

Ook op de site van Wijkvereniging Langeweg vindt u meer informatie over de geschedenis van Langeweg.

Recente ontwikkelingen
Emmaus
In het voormalige kapucijnerklooster is een Emmaus Communauteit gevestigd. De beweging die in de jaren vijftig is opgericht door de legendarische abbé Pierre, heeft inmiddels zo’n 350 ‘filialen’ in een veertigtal landen in Europa, Latijns-Amerika en Oost-Azië. In Nederland zijn er circa 25. De vaste bewoners van de vestiging Langeweg verkopen er tweedehands spullen (iedere zaterdag geopend) voor goede doelen en om ermee in hun eigen onderhoud te voorzien en houden zich verder onder meer bezig met de opvang van dak- en thuislozen.

Zorgboerderij De Zwanenhoeve
Sinds 1998 is aan De Langeweg 14 de Stichting Zorgboerderij De Zwanenhoeve gevestigd. De zorgboerderij heeft als doelstellingen:
het bieden van een zinvolle dagbesteding aan verstandelijk gehandicapten door arbeidsmatige, vormende en lerende activiteiten;
sociale en werkvaardigheden tot stand brengen en waar mogelijk integratie in de samenleving verwezenlijken;
met de deelnemers de zorgboerderij draaien op een productieve en dienstverlenende wijze met gevarieerde functies, zoals land- en tuinbouw, verzorgen van (klein)vee, klein fruit en binnenwerkzaamheden.

Langeweg sinds 2000 winkel-loos
Sinds december 1999 heeft Langeweg geen winkels meer. De laatste zaak, de kruidenierszaak/bakkerij van Ad en Perpetua Reniers (aan de Zuiddijk 62), heeft toen zijn deuren gesloten. Ad is al op twaalfjarige leeftijd begonnen te werken in de bakkerij van zijn ouders, en vond het tijd om op zijn zestigste van zijn welverdiende rust te gaan genieten. De zaak liep overigens goed: vanuit de wijde omgeving, bijvoorbeeld uit Breda, Terheijden, Zevenbergen, Klundert en Sint Willebrord, kwam men naar Langeweg voor Ad’s beroemde gebak.

Parochie verhuisrt wellicht naar het nieuwe dorpshuis
De parochie Langeweg verhuist op termijn wellicht naar het nog te bouwen nieuwe dorpshuis. De kerk is niet meer te bekostigen. Voor nadere informatie zie dit artikel op de site van de VKK Noord-Brabant.

Bezienswaardigheden
- Voormalig klooster van de kapucijnen (zie verder bij Geschiedenis).
- Het huidige Koffiehuis dateert uit 1952.
- De boerderij van Martin en Mia Damen aan de Krauwelsgors 4 is in 2011 verkozen tot mooiste herbestemde boerderij van Brabant. Het is een hoekgevelboerderij uit 1638. Van dit type zijn er niet veel meer in West-Brabant.

Jaarlijkse evenementen
- Tuinfeesten Langeweg (op een zaterdag in juli).
- De Feestmarkt, georganiseerd door de Emmausgemeenschap op een zaterdag begin september, omvat een grote markt in tweedehands goederen, waaronder curiosa, meubels, kleding en boeken. Diverse bands treden op en ook de kinderen kunnen terecht bij diverse attracties.
- Het Slikgats Toeterfeest (op een zondag begin oktober) is een van de grootste blaasfestivals in de regio. Er doen ca. 20 kapellen aan mee. Het door de lokale blaaskapel d’Eigeweskus georganiseerde festival wordt gehouden in de drie horecagelegenheden van Langeweg.

Overnachten
- Vakantiehuizen in de omgeving van Langeweg (online te boeken).

Afbeeldingen
- De kaart, afgebeeld onderaan deze pagina, verzonden in 1904 vanuit wat toen nog Slikgat heette (zie de afstempeling op de adreszijde), bevat een afbeelding van een kerkje in Hammerfest, Noorwegen. Dat leek ons in eerste instantie niet logisch: wie stuurt er nu vanuit SlikgatLangeweg een kaart met een afbeelding uit Noorwegen? Tot je de tekst leest die de afzender, een der paters kapucijnen van het klooster in het dorp, er op heeft geschreven: "Hiermee als dank voor uw welkome gift voor onze arme missie, een kaart van ons houten kerkje te Hammerfest, de noordelijkste der geheele wereld." Hammerfest ligt in het uiterste noordpuntje van Noorwegen, boven de Poolcirkel, nabij de Noordkaap. De zending/missie ging dus letterlijk tot in alle uithoeken van de wereld.
- Fotoreportage van Langeweg van Kees Wittenbols.

Links
- Site over Langeweg met o.a. geschiedenis, actualiteiten en lokale links.
- Wijkvereniging Langeweg.