Deurningen
Onderdelen
lokatie
Status
- Deurningen is een dorp in de provincie Overijssel, in de streek Twente, gemeente Dinkelland. T/m 2000 gemeente Weerselo.
- Bij de herindeling van 2001 is een deel van het buitengebied van Deurningen en Weerselo (het betrof 527 hectare met 97 huizen en 297 inwoners) naar de gemeente Oldenzaal overgegaan. Plattegrond van het deel van Deurningen dat in 2001 naar Oldenzaal is overgegaan (het deel vanaf de Lemseloseveldweg richting N viel vanouds onder de marke Lemselo, postaal gezien kern Weerselo, richting Z was Deurningen) (© Andreas Bartelink)
- Onder het dorp Deurningen valt ook de buurtschap Gammelke. Ook de voormalige buurtschappen Hasselo en Klein Driene vielen historisch gezien onder Deurningen (nog zeer kleine delen van deze buurtschappen behoren tot de gemeente Dinkelland).
Naam
In het Twents / Nedersaksisch
Döarningn.
Oudere schrijfwijzen
Deurninge, 1295 Thornengen, 1323 Dorninge, 1381-1383 Doerninghe, 1450 Doerningen, 1795 Doorningen.
Naamsverklaring
Volgens sommigen is de betekenis 'bij de lieden van de persoon Diurna*', maar eveneens is mogelijk 'de lieden bij de doornstruiken'. (1)
* Gereconstrueerde vorm.
Carnavalsnaam
Tijdens carnaval heet Deurningen Nettelkörnkesnest (een Nettelkörnke is een winterkoninkje).
Ligging
Deurningen ligt direct NO van Hengelo, WZW van Oldenzaal. De wijk van Hengelo waar Deurningen ten noorden van ligt, heet Hasseler Es (naar de gelijknamige Hasseler Esch). Google Maps vermeldt op die plaats, feitelijk ten onrechte, tevens de naam 'Hasselo', omdat tot ca. 1976 de buurtschap Hasselo op de plaats van deze wijk lag. Sinds dat jaar heeft de wijk de buurtschap geleidelijk 'opgeslokt'.
Statistische gegevens
- In 1840 had Deurningen 131 huizen met 719 inwoners.
- Tegenwoordig heeft Deurningen ca. 800 huizen met ca. 2.000 inwoners.
Geschiedenis
Tot de vorming van de gemeente Weerselo in 1811 was het gebied dat tot de plaats Deurningen behoorde onderverdeeld in de marken/buurschappen Doorningen (Deurningen), Kleine Dryne (Klein Driene) en Haseloo (Hasselo).
De buurschap Deurningen was in de middeleeuwen een marke onder het richterambt Oldenzaal. Deurningen viel toen, zoals vele andere omliggende dorpen, onder de parochie van Oldenzaal. In 1665 scheidde het dorp zich samen met Rossum, Saasveld en De Lutte af van deze parochie. Tot 1760 viel Deurningen vervolgens onder de parochie Saasveld, daarna werd het een zelfstandige parochie. Als kerkpatroon werd de H. Plechelmus gekozen, een Schotse monnik uit de 8e eeuw. Deze keuze lag voor de hand, gezien de nauwe historische banden met de parochie in Oldenzaal. In 1787 kwam de eerste kerk gereed. In 1885 werden de parochiegrenzen officieel vastgelegd. Onder de parochie Deurningen vielen sindsdien de buurtschappen Hasselo (waar nu de Hengelose wijk Hasseler Es gelegen is) en Gammelke en een groot deel van de buurtschap Deurningen. Het dorp is nog altijd voornamelijk rooms-katholiek qua signatuur.
Recente ontwikkelingen
- In de 20e eeuw zijn de grenzen van Deurningen meermaals herzien, met name vanwege uitbreiding van de steden Oldenzaal en Hengelo.
Bezienswaardigheden
- St. Plechelmuskerk. De 3 gebrandschilderde glas-in-loodramen met de thema's Leven, Dood en Verrijzenis, zijn in 1996 ontworpen en vervaardigd door kunstenares Annemiek Punt. Site Plechelmusparochie Deurningen. Site over de restauratie van de St. Plechelmuskerk te Deurningen.
- Deurningen heeft 2 rijksmonumenten: Huize Oosterhof (Nieuwe Grensweg 2) en de hallehuisboerderij op Nieuwe Grensweg 13.
Jaarlijkse evenementen
- Carnaval. Carnavalsvereniging De Nettelkörnkes (voor een verklaring van deze naam zie bij Naam).
- RunBikeRun Deurningen (juni).
- Motorcross Deurningen (juli).
- Fancy Fair Feesten (weekend in juli).
Natuur en recreatie
- Hoewel Deurningen in de loop der jaren flinke stukken buitengebied is kwijtgeraakt, met name voor uitbreidingen van Oldenzaal, en bij de herindelingen van 2001 de nieuwe gemeentegrenzen in deze regio vaak langs snelwegen zoals de A1 zijn getrokken, heeft Deurningen, dat zelf N van de A1 ligt, toch nog een gebied gehouden Z van de A1 en de spoorlijn aldaar. Het betreft een landgoederen- en natuurgebiedenzone van ca. 1 km diep en ca. 3 km lengte, gelegen tussen Vliegveld Twente en A1/spoorlijn, met daarin de gebieden Lonnekermeer, Oosterveld en 't Holthuis.
- De Deurningerbeek ontspringt ZW van Oldenzaal, stroomt door Deurningen en mondt uit in de Bornsebeek en vervolgens in de Loolee.
Overnachten
- Vakantiehuizen in Deurningen en omgeving (online te boeken).
- Hotels in Deurningen en omgeving (online te boeken).
Literatuur
- De Marke Deurningen in het verleden. Uitg. Ver. Heemkunde Weerselo. (jaar?)
Links
- Site over Deurningen met o.a. geschiedenis, actualiteiten en lokale links.
- Dorpsbelang Deurningen.
- Dorpsplan Deurningen (pdf).
