Appingedam

Status
- Appingedam is een stad en gemeente in de provincie Groningen.
- Bij een gemeentelijke herindeling in 1811 is de gemeente Appingdam uitgebreid met de dorpen Jukwerd, Marsum, Solwerd, Opwierde en Tjamsweer en krijgt de gemeente zijn huidige omvang.
- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Appingedam.

Naam
In het Gronings
'n Daam of Apnkedaam.
Oudere schrijfwijzen
1253 Appengadomme, 1308 in Damme, In Appinge, 1326 in Appinggadamme, 19e eeuw Appingadam.
Naamsverklaring
Betekent dam van de Appinga 'de bewoners van de streek langs het water de Appa'. Appa (1665), later Apt (verklaard als verkleinvorm van Appe), is een afleiding van apa* 'rivier, stroom'. De Apt liep bij Appingedam uit in de Fivel. De verhouding tussen de vormen Appe en Apt treft men ook aan bij Heek en Heekt (een waterloop van Bierum naar Appingedam, zie Heekthuizen). Naast Appingedam staat vanouds de vorm Den Dam. De bewoners van Appingedam heten nog Damsters en de vaart bij deze stad heet het Damsterdiep (gegraven 1424-1430, van de Stad tot de Delf, 1479 damsater deepp). De dam te Appingedam hield het water in het Damsterdiep op peil. Voor export bestemde goederen moesten te Appingedam (stadsrechten bevestigd in 1327) worden overgeslagen. Appingedam verloor de functie van zeehaven in 1317 toen de sluizen in Delfzijl werden gelegd. (1)
* Gereconstrueerde vorm.

Ligging
Appingedam ligt direct ZW van Delfzijl.

Statistische gegevens
- In 1840 had de gemeente Appingedam 574 huizen met 3.380 inwoners, verdeeld in stad Appingedam 377/2.185, de dorpen Jukwert 11/69, Marsum 11/54, Solwert 20/142, Opwierda 39/221 en Tjamsweer 38/231 en de buurtschappen Langerijp 3/17, Eelwert 5/30, Laskwert 4/24, Eekwert 3/24, Bolwerk 29/141, De Wierde 15/92, Oling 5/46 en Garreweer 14/104.
- Tegenwoordig heeft de gemeente Appingedam ca. 5.000 huizen met ca. 12.000 inwoners.

Musea
- Museum Stad Appingedam.
- Museum Møhlmann.

Literatuur
- Boeken over Appingedam.

Links
- Officiële site van de gemeente Appingedam.

1. 1. Nederlandse plaatsnamen. Herkomst en historie.,
   Berkel, G. van; K. Samplonius
   , (2006)