Dwarsdijk

Plaats
Buurtschap
Wijk bij Duurstede
Kromme Rijnstreek
Utrecht

dwarsdijk_collage.jpg

Dwarsdijk, collage van buurtschapsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Dwarsdijk, collage van buurtschapsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

dwarsdijk_plaatsnaambord.jpg

Dwarsdijk is een buurtschap waar je niet snel doorheen moet willen rijden, vanwege de kinderen en dieren, zoals het bordje meldt, maar ook omdat het gewoon een landelijk gebiedje is met fraaie oude panden die de moeite waard zijn om rustig te bekijken.

Dwarsdijk is een buurtschap waar je niet snel doorheen moet willen rijden, vanwege de kinderen en dieren, zoals het bordje meldt, maar ook omdat het gewoon een landelijk gebiedje is met fraaie oude panden die de moeite waard zijn om rustig te bekijken.

dwarsdijk_gezien_vanaf_de_smidsedijk.jpg

Buurtschap Dwarsdijk gezien vanaf de Smidsdijk.

Buurtschap Dwarsdijk gezien vanaf de Smidsdijk.

dwarsdijk_vanaf_de_hoeksedijk.jpg

 Vanaf de Hoeksedijk zien we de mooie buurtschap Dwarsdijk.

Vanaf de Hoeksedijk zien we de mooie buurtschap Dwarsdijk.

dwarsdijk_kromme_rijngebied.jpg

In de verte zien we de buurtschap Dwarsdijk al, mooi gelegen in het landschap van het Kromme-Rijngebied.

In de verte zien we de buurtschap Dwarsdijk al, mooi gelegen in het landschap van het Kromme-Rijngebied.

dwarsdijk_verschillende_fietsroutes_door_buurtschap.jpg

Dwarsdijk bereikt. Verschillende fietsroutes  " lopen" door de buurtschap.

Dwarsdijk bereikt. Verschillende fietsroutes " lopen" door de buurtschap.

Dwarsdijk

Terug naar boven

Status

- Dwarsdijk is een buurtschap in de provincie Utrecht, in de regio Kromme Rijnstreek, gemeente Wijk bij Duurstede. T/m 1995 gemeente Cothen.

- De buurtschap Dwarsdijk valt, ook voor de postadressen, onder het dorp Cothen.

- De buurtschap Dwarsdijk ligt buiten de bebouwde kom en heeft daarom witte plaatsnaamborden.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1178 kopie 14e eeuw Thyuerdic, 1178 kopie falsum? Dwerdeike, 1208 Dwerdic, 1840 (1) 'Nijendijk of Dwarsdijk'.

Naamsverklaring
Gevormd uit het Germaanse þwerha* 'dwars' en dîka* 'dijk'. De dijk ontleende deze naam waarschijnlijk aan het feit dat hij de dwarsverbinding vormde tussen de dijk langs de Kromme Rijn en de Lekdijk.(2)
* Gereconstrueerde vorm.

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Dwarsdijk ligt rond de bijna-kruising van de gelijknamige weg met de wegen Trechtweg, Hoeksedijk, Kapelleweg en Smidsdijk, W van Wijk bij Duurstede, ZW van Cothen. In het Z grenst de buurtschap aan het Amsterdam-Rijnkanaal. Aan de overzijde van het kanaal, ligt op het Eiland van Schalkwijk de Wijkse buurtschap Den Oord.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de buurtschap Dwarsdijk 10 huizen met 96 inwoners. Tegenwoordig heeft de buurtschap ca. 20 huizen met ca. 50 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Bestuurlijk
Cothen, Dwarsdijk en omgeving waren in het bezit van de Utrechtse kerk. De goederen werden beheerd vanuit een curtis (hof), die in beide plaatsen aanwezig was. In ca. 1040 kwam Cothen in bezit van het Domkapittel en in 1322 werd Dwarsdijk door de Utrechtse Bisschop ook overgedragen aan het Domkapittel. De Domproost die aan het hoofd stond van dit kapittel kreeg hiermee de zeggenschap over deze streek. Het gezag van deze ambtsheer werd echter ondermijnd door de Heren van Wijk bij Duurstede en de Leenheren van Rhijnestein te Cothen. Hoe dit in de eeuwen daarna is verlopen kun je hier lezen. In 1811 werd het gerecht Dwarsdijk bij Cothen gevoegd.

Kerkelijk
De geschiedenis van de kerken in Cothen begint in 1375. In dat jaar wordt er voor het eerst melding gemaakt van een kapel in Dwarsdijk. Hoogstwaarschijnlijk was deze kapel al wel langer in gebruik. Deze kapel stond waar nu de kruising is van de Smidsdijk en Kapelleweg. De kapel behoorde tot de parochie Werkhoven en zou nooit uitgroeien tot een kerk met een afzonderlijke parochie. De priester die de kapel bediende bleef na de Reformatie in 1581 vasthouden aan het Roomse geloof, net zoals het grootste deel van de inwoners van de buurtschap. Na de dood van de priester werd de bouwvallige kapel als school gebruikt waar de katholieke leer werd gepredikt. Dit tot woede van de protestanten die hier meerde malen tegen protesteerden. In de 18e eeuw is de kapel afgebroken. De fundamenten van deze kapel zullen waarschijnlijk nog aanwezig zijn.

Reactie toevoegen