Westernieland

Status
- Westernieland is een dorp in de provincie Groningen, in de streek Hoogeland, gemeente De Marne. T/m 1989 gemeente Eenrum.
- Onder het dorp Westernieland valt ook de buurtschap Kaakhorn. Tot het buitengebied van Westernieland behoort verder nog de Linthorst Homanpolder.

Naam
In het Gronings
Westernijland of 't Nijland.

Ligging
Westernieland ligt N van Eenrum, O van Pieterburen, aan het eind van het Westernielandstermaar.

Statistische gegevens
- In 1840 had Westernieland 65 huizen met 500 inwoners.
- Tegenwoordig heeft Westernieland ca. 100 huizen met ca. 250 inwoners.

Geschiedenis
De geschiedenis van Westernieland gaat terug tot vóór 1400. Op een onbedijkte kwelder ontstaat de nederzetting Mariaburen. Na de bedijking wordt het dorp Nijlandt genoemd en ter onderscheid van een oostelijk gelegen nieuw dorp, wordt het daarna Westernieland. In de Kerstvloed van 1717 wordt Westernieland verzwolgen. Aan de oostelijke kant van de kerk wordt vervolgens een nieuw dorp gebouwd. De bevolking bestond voornamelijk uit boeren, (land)arbeiders, vissers en robbenjagers. De Waddenzee leverde voedsel en handelswaar, maar werd door bedijking en inpoldering in bedwang gehouden. De landbouwgronden in de polder zijn uitgestrekt en vruchtbaar.

Recente ontwikkelingen
Zo’n veertig jaar geleden was Westernieland nog een autonoom dorp. In een ‘autonoom dorp’ wonen, werken en winkelen de inwoners. In een autonoom dorp zijn voorzieningen aanwezig, die er voor zorgen dat het een leefbaar dorp is. In 2010 heeft Westernieland een bevolking van diverse herkomst. Er zijn bewoners die geboren en getogen Westernielanders zijn. Andere bewoners komen uit de omringende dorpen en uit de rest van Nederland, de zogeheten 'import'. Vooral in de jaren zeventig en tachtig van de 20e eeuw vestigden zich kunstenaars en mensen met vrije beroepen in Westernieland en de buurdorpen Den Andel en Pieterburen.

Westernieland draagt tegenwoordig de kenmerken van een ‘woondorp’. Inwoners van een woondorp kiezen voor de woning en de omgeving. In Westernieland zijn geen winkelvoorzieningen meer. De auto maakt het mogelijk om elders te werken en in omringende grotere dorpen of Groningen zich te voorzien van dagelijkse benodigdheden. Er is oude en nieuwe bedrijvigheid: anno 2010 betreft dat 8 agrarische ondernemers in het dorp en de polder en 22 (kleine) ondernemingen, variërend van een montagebedrijf, een autorijschool tot een vertaalbureau.

Vroeger waren er 3 basisscholen in Westernieland. Nu is niet één meer. De ca. 15 Westernielandse basisschoolleerlingen gaan nu in omliggende dorpen naar school.

In 2010 is het rapport Het kán in Westernieland! Onderzoek naar kwaliteiten van de leefomgeving (pdf) verschenen.

Bezienswaardigheden
- Hervormde kerk en toren op kerkhof. Rechtgesloten 14e-eeuws kerkgebouw met jongere zadeldaktoren. Het schip is gepleisterd. In de kerk een preekstoel met rijkgesneden kuip, klankbord, kapstokbord; eenvoudig doophek en -banken. Alle overige banken met gesneden lijsten en knoppen. Herenbank met gesneden achterschot. Rijk gesneden orgelkas en eenklaviersorgel, in 1899 gemaakt door de gebr. Van Oeckelen. Koperen kroontje. In de toren een klok uit 1753.

- Naast de kerk ligt pastorie De Weem uit 1882. Cabaretier Freek de Jonge is in 1944 in dit pand geboren.

Links
- Site over Westernieland met o.a. geschiedenis, recente ontwikkelingen, activiteitenagenda en lokale links.
- Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Westernieland.