Hoogeland

Status en ligging
- Het Hoogeland is een streek in de provincie Groningen ten noorden van het Reitdiep en het Damsterdiep.
- De streek Hoogeland omvat globaal de gemeenten De Marne en Eemsmond en noordelijke delen van de gemeenten Winsum, Loppersum en Delfzijl (zie de kaart hieronder).
- Volgens sommigen hoort de driehoek stad Groningen-Bedum-Ten Boer niet tot het Hoogeland en wordt daarom wel aangeduid met het Lageland. Deze streek ligt inderdaad een stuk lager dan de rest van het gebied. Het is dan ook omgeven door een in onbruik geraakte dijk, de Wolddijk. Dit lage gebied wordt daarom ook wel Innersdijken genoemd.
- De spoorlijn Groningen-Roodeschool wordt ook wel het Hoogelandspoor genoemd.
- De grens tussen de streken Hoogeland en Westerkwartier loopt langs het Reitdiep: W ervan is Westerkwartier, O ervan is Hoogeland.

Naam
Andere schrijfwijze
De streek wordt ook als Hogeland geschreven.
Naamsverklaring
De naam verwijst naar de relatief hoge ligging van de grond, veroorzaakt door de aanslibbing van de zee. De bodem bestaat dan ook uit zeeklei.

Geschiedenis
Het Hoogeland stond vanouds bekend om zijn scherpe tweedeling tussen hereboeren en keuterboeren / landarbeiders. In de 19e en 20e eeuw leidde deze sociaal-economische tegenstelling vaak tot stakingen en gewapende uiteenzettingen. Hierdoor werden op diverse plaatsen in Noord-Groningen permanente afdelingen van de marechaussee gestationeerd.

Het Hoogeland werd veel bezongen in de liedjes van Ede Staal (1941-1986), ook wel "de Jacques Brel van Groningen" genoemd. Eén van zijn liedjes is Mien Hoogeland.

Trivia
- Een bijzonderheid is dat het Westerkwartiers door de Hoogelandsters Overdaaips wordt genoemd, letterlijk: over het (Reit)diep. Maar dat omgekeerd het Hoogelands door de Westerkwartierders ook Overdaaips wordt genoemd. Dat is immers net zo waar: voor beide is de andere kant van het Reitdiep de overkant...

Literatuur
- Het boekje Raadhuizen op het Hoogeland kunt u via de link online lezen (pdf).
- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Hoogeland (online te bestellen).

Links
- Leader Hoogeland is een programma om innovaties t.b.v. een aantrekkelijk, leefbaar en economisch vitaal platteland op het Hoogeland te stimuleren.
- Rapporten over de leefbaarheid in Noord-Groningen (2009).