Wernhoutsburg

Status
- Wernhoutsburg is een buurtschap in de provincie Noord-Brabant, in de streek Baronie en Markiezaat, gemeente Zundert.
- De buurtschap Wernhoutsburg valt onder het dorp Wernhout.

Naam
Oudere vermeldingen
Wernhout-grens, 1865 Wernhoutsbrug.
Naamsverklaring
“Genoemd naar een oude tolbrug aan de weg die oudtijds naar Wernhout voerde” (1).

Ligging
De buurtschap Wernhoutsburg ligt 3 km ZW van Wernhout, rond de Wernhoutseweg (Zundert-Wuustwezel (België)) en grenst in het Z aan België.

Geschiedenis
Een belangrijke economische factor voor deze omgeving was de aanleg van de Napoleonweg van Antwerpen naar Breda in 1812*. Deze liep dwars door Zundert, wat van groot belang zou worden, omdat alle post- en handelsroutes via Zundert zouden gaan lopen. Een van de bekendste vervoersbedrijven die met Zundert verbonden was, was Van Gend en Loos.
* Zie hierover ook bij Zundert > Geschiedenis.

Op 18 oktober 1796 huwde in Antwerpen Jan Baptist van Gend met Maria Loos. Van Gend was koetsier en Maria exploiteerde hotel De Kroon in Antwerpen. Die twee zaken vormden een logische combinatie; herberg en bodedienst. Van Gend en Loos, in goederen- en personenvervoer, is in het nietige Wernhoutsburg begonnen! Tengevolge van het gereedkomen van de Napoleonweg breidde Van Gend en Loos zich uit en op 1 september 1826 werd begonnen met de ritten tussen Antwerpen en Amsterdam. De scheiding Nederland-België bestond nog niet.

In 1830 kwam dit conflict tot uitbarsting, met als gevolg dat er een grens tussen de beide landen kwam te liggen die onder meer vlak bij Wernhout liep. Voor Van Gend en Loos, die in Nederland vertegenwoordigd werd door François Joseph Loos, was het zaak een kantoor bij de grens te hebben. Hij kocht in 1842 grond en liet er een gebouw neerzetten, dat er nog steeds staat. Er kwamen kantoren, stallen en koetshuizen en niet te vergeten: werkgelegenheid. Van Gend en Loos is steeds verbonden geweest met Wernhoutsburg, tot voor kort. Nu echter liggen de oude kantoren, die dateren uit 1956, er wat triest en verlaten bij. Het drukke zware verkeer heeft een andere route gevonden. De weg, aangelegd onder Napoleon, heeft de postkoets, de diligence, de tram, auto’s, bussen en vrachtauto’s jarenlang gevoeld. De dorpen langs de weg hebben verschillende malen hun ongenoegen geuit over de levensgevaarlijke situaties. Daar is gelukkig een einde aan gekomen. Het dorp is weer rustig en leefbaar geworden. (28)

Recente ontwikkelingen
Parc Patersven
Parc Patersven (Kleine Heistraat 16) was ooit het domein van mediterende paters en priesters in opleiding. Het ca. 30 ha. grote landgoed behoorde sinds begin 20e eeuw aan het imposante seminarie St. Vincentius a Paulo. Tientallen jaren lang was het enorme terrein met ruim 5 ha. natuurvennen simpelweg in gebruik als tuin, totdat de paters er in de jaren zestig 'Camping Patersven' op begonnen.

"De meeste Bredanaars zullen ongetwijfeld deze camping nog wel kennen. Vooral in de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw was dit een verblijf voor velen, alwaar het goed vertoeven was. Een camping uitstekend geschikt voor kinderen, want er was van alles aanwezig. Zoals speeltuin, een prachtig zwembad, een gezellige kantine, waar regelmatig wat te doen was en er was een groot ven, alwaar je met een rubberbootje aangenaam kon spelevaren. Een nadeel was er destijds wel aanwezig. In die tijd, toen de nieuwe weg naar Antwerpen er nog niet was, ging al het verkeer nog langs deze oude weg en je hoorde dan ook de hele dag en nacht, vooral de vrachtwagens, er langs rijden. Dat niet alleen, maar ter plaatse van de grensovergang was er juist extra herrie in verband met de grote concentratie aan vrachtwagens, die zich bij de douane moesten melden. Doch, veel later werd dit probleem opgelost door die nieuwe weg en werd het een heel stuk rustiger. Uiteraard begon destijds iedereen met een tent. Die werd later vervangen door een caravan en het verblijf werd steeds aangenamer. Vooral bij mooi weer was het een fantastisch verblijf." (aldus Bredanaar Kees Wittenbols)

Maar ook daar kwam een eind aan. Rond 1995 is het hele campingterrein met de grond gelijk gemaakt en is er een luxe bungalowpark van gemaakt. Volgens de projectontwikkelaar kwam dat voort uit hogere eisen van de recreant. Er waren echter ook gezinnen die er al decennia stonden en het er goed naar de zin hadden. Het hele park ging echter tegen de vlakte en er verscheen een nieuw park met ca. 450 bungalows. Circa de helft wordt al jaren permanent bewoond. Een groot deel van de andere bungalows wordt vandaag de dag verhuurd aan buitenlandse arbeiders. Na jarenlange discussies is aanvankelijk besloten het park om te vormen tot woonwijk, en daarmee de permanente bewoning te legaliseren tot 6e dorpskern van de gemeente Zundert.

Bureau BVR heeft onderzocht welke ingrepen nodig zijn om van Patersven de zesde kern van Zundert te maken.
Het gaat daarbij ondermeer om:
• het maken van een dorpscentrum met basisvoorzieningen;
• het doortrekken van de Kleine Heistraat naar de Kalmthoutsebaan;
• het verplaatsen van de aansluiting op de Wernhoutseweg van de Bijltjesstraat naar de “calamiteiteninrit” van Patersven;
• het verbeteren van de waterhuishouding en de brandveiligheid;
• het verbeteren van de ontsluiting en het verbreden van de wegen;
• het vrijmaken van kavels op Patersven ten behoeve van parkeren en speelruimte;
• het differentiëren van het woningbestand door nieuwe woningtypes toe te voegen in het centrum, op de nog onbebouwde kavels en de nog uit te geven kavels (ter vervanging van de vrij te maken kavels).

In november 2011 heeft de gemeente Zundert echter besloten dat de legalisatie van Patersven niet doorgaat en dat het weer een recreatiepark als voorheen moet worden.

Links
- Pagina over de herstructurering van Parc Patersven op de site van de gemeente Zundert.