Leenderstrijp

Status
- Leenderstrijp is een buurtschap in de provincie Noord-Brabant, gemeente Heeze-Leende. T/m 1996 gemeente Leende.
- De buurtschap Leenderstrijp valt, ook voor de postadressen, onder het dorp Leende.

Naam
Alternatieve naam
In de volksmond wordt de buurtschap ook wel kortweg Strijp genoemd.
Verschillende benamingen
In brede kring, bijvoorbeeld in de Topografische atlas Noord-Brabant(1), op plattegronden en wegwijzers, op lokale sites e.d. wordt de buurtschap Leenderstrijp genoemd. Dus je zou denken dat dat de officiële naam is. Echter op de officiële blauwe plaatsnaamborden (komborden) ter plekke staat Strijp... En dat is de volksmond-benaming. Het lijkt óns niet erg logisch om een volksmond-naam op officiële plaatsnaamborden te zetten. Leenderstrijp is dus het meest gangbaar, daarom houden wij ons daar op deze pagina ook maar aan.
Oudere vermeldingen
1527 Strijpe straete, 1671 straet genaempt Strijp, 1794 Leender Streyp, 1840 Strijp.
Naamsverklaring
Betekent strijp 'streep, smalle strook land' bij Leende.(2)

Ligging
De buurtschap Leenderstrijp ligt ZW van Leende en grenst in het N aan de A2.

Statistische gegevens
- In 1840 had Leenderstrijp 72 huizen met 410 inwoners.
- Tegenwoordig heeft Leenderstrijp ca. 200 huizen met ca. 500 inwoners.

Geschiedenis
In het gebied van het huidige Leenderstrijp zijn al sporen van bewoning gevonden uit het neolithicum  (4000-1500 v.Chr.). Ook zijn urnenvelden uit de Bronstijd  (1500-750 v.Chr.) gevonden. Vermoedelijk hebben er sindsdien altijd mensen gewoond, die in de middeleeuwen een herdgang vormden die onafhankelijk van Leende was, waarvan de hoeven gelegen waren tussen de Strijper Aa en de hogere zandgronden.

Leenderstrijp ontwikkelde zich tot een langgerekte verzameling boerderijen met een driehoekig plein, het 'Kaetsveld', als middelpunt. Hierop stond een lindeboom. De (voor)laatste boom heette de Spokenboom. Het was een gekandelaberde boom in drie etages, mogelijk verwijzend naar de Drievuldigheid. Ten gevolge van een schimmelziekte braken er sinds 2004 takken af, waarna de boom in 2006 is verwijderd. De markante boom was tussen de 200 en 250 jaar oud.

Hoewel Leenderstrijp tegenwoordig vooral leeft van landbouw en toerisme, woonden er vroeger ook teuten en valkeniers, die het soms tot aanzienlijke welstand brachten. Beide beroepen kwamen op vanaf de 17e eeuw en zijn in de 19e eeuw geleidelijk verdwenen.

Recente ontwikkelingen
De gemeente Heeze-Leende en de Kernraad Leenderstrijp willen vanaf 2011 in samenwerking een nieuwe multifunctionele basisschool, een dorpswebsite en een starterscollectief realiseren.

Starterswoningen in 'moderne langgevelboerderij'
In de Sint Jan Baptistastraat in Leenderstrijp ter hoogte van de parkeerplaats van gymzaal 't Bruukske zijn in 2011 4 starterswoningen gebouwd. Het geheel heeft de vorm gekregen van een langgevelboerderij van 24 bij 9 meter, om aan te sluiten bij de overige bebouwing. Het project is uitgevoerd in een CPO-collectief (collectief particulier opdrachtgeverschap). Aan een dergelijk startersproject met betaalbare woningen voor jongeren uit het dorp was behoefte, ook met het oog op de leefbaarheid van het dorp.

Bezienswaardigheden
- Leenderstrijp heeft 6 rijksmonumenten.
- Sint Janskapel.
- Leenderstrijp heeft nog tal van fraaie langgevelboerderijen, die met elkaar een mooi dorpsbeeld vormen.
- De Heimolen.

Jaarlijkse evenementen
- Strijper Kermis (weekend in juni).

Landschap, natuur en recreatie
- Plattelandsvereniging Hei, Heg & Hoogeind komt op voor de landschappelijke belangen van het 1.400 hectare grote buitengebied van de buurtschap Leenderstrijp.
- Het langgerekte Leenderstrijp wordt gekenmerkt door natte natuurgebieden in het beekdal van de Strijper Aa die ten oosten van de buurtschap stroomt. Ten zuiden van Leenderstrijp heeft deze beek haar brongebied. Helaas heeft in 1973 de ruilverkaveling Budel-Strijper Aa plaatsgevonden, waarbij veel verloren is gegaan. De Strijper Aa is toen goeddeels rechtgetrokken.
- De Strijperheg is een afwisselend broekgebiedje aan een zijtak van de Strijper Aa. Tot 1928 was het gebied in gemeenschappelijk gebruik bij de bewoners van Leenderstrijp, ook nu nog is het gemeentelijk bezit. De kern is een rietmoeras- en broekbosgebied waaromheen cultuurgronden liggen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog waren er klotputten, waaruit door de bevolking klot (halfvergane plantenresten) werd gebaggerd, dat na droging als brandstof kon worden gebruikt. Hoewel na de Tweede Wereldoorlog geen klot meer werd gebaggerd, bleef een plas bestaan die echter geleidelijk aan weer verlandde.
- De Goorse Putten, de Dolingerputten, de Putten, de Broeken en de Riesten zijn andere natuurgebieden waar nog restanten van klotputten bestaan. In de Goorse Putten is Slangenwortel te vinden.
- Ten westen van Leenderstrijp liggen het Leenderbos en de Groote Heide, een zeer groot bosgebied met diverse vennen en geïsoleerde heidegebieden, in het zuiden overgaand in een heidegebied dat doorloopt tot de Achelse Kluis.
- Leenderstrijp is een knooppunt van wandel- en fietsroutes.

Links
- Verhalen en films over de geschiedenis van Leenderstrijp* en Leende op de site van inwoner Joost Janssen.
* Zoals 'Het Geheim van Leenderstrijp'.
- Basisschool Sint Jan.

1. 1. Topografische Atlas Noord-Brabant,
   ANWB
   , (2004)
   
2. 2. Nederlandse plaatsnamen. Herkomst en historie.,
   Berkel, G. van; K. Samplonius
   , (2006)