Kloosterhaar

Status
Kloosterhaar is een dorp in de provincie Overijssel, in de streek Salland (tegen de grens met Twente), gemeente Hardenberg. T/m 30-4-1941 gemeente Ambt-Hardenberg.

Naam
Oudere schrijfwijzen
1868 Die Klooster Haar.
Naamsverklaring
Haar betekent 'zandige heuvelrug'. Gelegen nabij Kloosterdijk en wat vroeger het Klooster Veen werd genoemd. Het vroegere cisterciënserklooster in het nabijgelegen Sibculo had hier destijds bezittingen.(1)

Ligging
Kloosterhaar ligt ZO van Hardenberg, NO van Vroomshoop en Sibculo en grenst in het O aan Duitsland en in het ZO aan Twente. Kloosterhaar grenst in het Z aan de gemeente Twenterand en aan de Engbertsdijksvenen. De gemeentegrens loopt strak Z langs de Kloosterstraat (N341), Dorpsstraat en Groenedijk (N343). Kloosterhaar ligt op een hoge zandrug die vanuit Duitsland via Kloosterhaar en Sibculo naar Westerhaar loopt.

Statistische gegevens
Kloosterhaar heeft ca. 600 huizen met ca. 1.550 inwoners, waarvan ca. 50 in de gemeente Twenterand (de gemeentegrens loopt langs de Groenedijk, dus de huizen Z van die dijk vallen onder de gem. Twenterand).

Geschiedenis
Vroeger lag Kloosterhaar tussen twee veengebieden. Eén naar het noordwesten richting Bergentheim. Dit gebied is helemaal afgegraven en is nu in gebruik bij akkerbouwers en veehouders. En één naar het zuiden richting Vriezenveen. Dit veengebied is bewaard gebleven en is van grote natuurhistorische waarde. Het is ondergebracht in het 1.000 ha grote natuurreservaat Engbertsdijksvenen, lokaal 'de Pluus' genoemd.

Doordat Kloosterhaar vroeger zeer afgesloten lag, waren de mensen op elkaar aangewezen. Hierdoor heeft zich een sterke gemeenschapszin ontwikkeld, die nog steeds in tact is. Kloosterhaarders hebben een grote bereidwilligheid om iets voor de gemeenschap te doen. Dankzij de vele vrijwilligers kunnen tal van voorzieningen worden gerealiseerd en in stand gehouden. Voorbeelden zijn het zwembad, het dorpshuis, jeugdhonk Kloo-jo, de bibliotheek, de speeltuin en tal van sportvoorzieningen.

- Nadere informatie over de geschiedenis van Kloosterhaar.
- Geschiedenis van het Werkkamp Kloosterhaar.

Bezienswaardigheden
- De eerste kerk van Kloosterhaar uit 1892 is in 1950 vervangen door de huidige kerk in Twents-Nedersaksische stijl, een ontwerp van de bekende Twentse architect Jan Jans.
- In de voormalige school uit 1894 is tegenwoordig het dorpshuis gevestigd.
- Het Joods momument aan de Groenedijk te Kloosterhaar is in 2005 onthuld. Het is een glasplaat, ingeklemd tussen twee betonnen, gebogen houders. Het gedenkteken staat op een gemetseld plateau, in de vorm van een davidster. De gebogen houders zijn in de vorm van de palen van het hek van het vroegere werkkamp Kloosterhaar.

Jaarlijkse evenementen
- Hardrockfestival Rock 'em All (op een zaterdag in april).
- Oranje Comité Kloosterhaar organiseert allerlei activiteiten in de periode rond Koninginnedag.
- Muziekfestival Bargn's Pop (juli).

Landschap, natuur en recreatie
- Zwembad De Bargn's is eigendom van de inwoners en wordt geheel gerund door vrijwilligers. Dankzij de opbrengsten van het jaarlijkse muziekfestival (zie bij Jaarlijkse evenementen) is er geld voor onderhoud en dergelijke.
- De Engbertsdijksvenen, Z van Kloosterhaar, is een bijzonder natuurgebied (voor een klein deel nog hoogveen) met een omvang van maar liefst ca. 1.000 hectare.
- De plassen NO van Kloosterhaar zijn het gevolg van zandwinningsprojecten. Sinds 1960 wordt hier zand gewonnen. Het zand in deze omgeving bleek zeer geschikt te zijn als grondstof voor bouwmaterialen.

Overnachten
- Vakantiehuizen in de omgeving van Kloosterhaar (online te boeken).

Literatuur
- Freddie Ekkel e.a., 'Joodse werkkampen Balderhaar en Kloosterhaar', uitg. Werkgroep Joodse werkkampen, Kloosterhaar, 2005.

Links
- Site van en over Kloosterhaar met o.a. geschiedenis, actualiteiten en lokale links.
- Buurtvereniging Heidekneuters.

1. 1. Nederlandse plaatsnamen. Herkomst en historie.,
   Berkel, G. van; K. Samplonius
   , (2006)