De Pollen
Onderdelen
lokatie
Status
- De Pollen is een dorp in de provincie Overijssel, in de streek Twente, gemeente Twenterand. T/m 2000 gemeente Vriezenveen.
- Hoewel De Pollen geografisch gezien een dorp is (want kern van enige omvang met kerk), heeft het geen eigen postcode en plaatsnaam in het postcodeboek en in de gemeentelijke Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG), voor de postadressen ligt De Pollen daarom 'in' Vriezenveen. De kern De Pollen heeft in 2009 wel de mogelijkheid gekregen in deze zin een formele 'woonplaats' te worden, maar heeft daar (in tegenstelling tot een gelijksoortige situatie bij Geerdijk) niet voor gekozen.
- De Pollen heeft wel officiële blauwe plaatsnaamborden (komborden) en is in die zin praktisch gezien wel een 'woonplaats'.
- De Pollen organiseert veel activiteiten samen met de naastgelegen buurtschap West-Geesteren (die formeel onder het dorp Geesteren, gemeente Tubbergen valt). Daarom is er ook 1 vereniging Plaatselijk Belang De Pollen / West-Geesteren (zie bij Links). Topografisch bijzonder aspect hiervan is dus dat beide kernen onder een andere gemeente vallen, maar dat West-Geesteren kennelijk meer verwantschap heeft met De Pollen dan met Geesteren, waar het formeel onder valt.
Naam
Oudere vermeldingen
Ca. 1870 De Polle.
Naamsverklaring
- Meervoud van pol 'kleine verhoging, eilandje'(1).
- Bij de eerste nederzetting in De Pollen moeten we ons het gebied voorstellen als een moerassige veenstreek. Dwars door dit veengebied liep als vaarweg de Schipsloot en verder een voetpad de Hoevenweg dat honderden jaren geleden was gebaand door de monniken van het klooster Sibculo. Hier en daar in dit uitgestrekte veengebied lagen zandhoogten of zoals ze in de volksmond heetten 'pollen'. Volgens de overlevering heeft De Pollen hieraan zijn naam te danken. (bron: Plaatselijk Belang De Pollen / West-Geesteren)
Ligging
De Pollen ligt direct NO van Vriezenveen, NW van Geesteren, ZO van Westerhaar-Vriezenveensewijk, rond de Oude Hoevenweg. De grens met de gemeente Tubbergen loopt ter plekke verticaal direct O van De Pollen. O van De Pollen ligt de buurtschap West-Geesteren, die in de praktijk veel banden heeft met De Pollen.
Statistische gegevens
De Pollen omvat ca. 250 huizen met ca. 650 inwoners.
Geschiedenis
Aan de Paterswal, Oude en Nieuwe Hoevenweg en Kwartelsdijk ontstond rond 1800 De Pollen (overigens komt de plaatsnaam zowel in (2) als in (3) nog niet voor). De Paterswal was oorspronkelijk een voetpad en werd aangelegd door de monniken van het Cisterciënzerklooster Sibculo (ontstaan in 1406), dwars door de grote woeste Almeloërvenen. De Schipsloot was er toen nog niet. Deze werd pas veel later gegraven. Het pad door de venen was de verbindingsweg tussen het Klooster Galilaea Maior in Sibculo en het klooster Albergen. Deze weg ging niet via Almelo, maar over Geesteren. Vanaf het klooster Sibculo volgden de broeders de Paterswal in zuidelijke richting tot ongeveer waar nu de weg door De Pollen loopt. Zij volgden deze weg - in die tijd een slecht begaanbaar pad dwars door het veen - tot waar nu de Pollenschool staat. Daar staken ze de Bavesbeek over en vervolgden hun weg langs het tegenwoordige fietspad naar West-Geesteren en vervolgens naar het klooster in Albergen.
Toen de venen langs de Oude Hoevenweg meer en meer werden ontgonnen, ontstond meer noordelijk een weg dwars door het veen. Deze weg werd de Nieuwe Hoevenweg genoemd. De Kwartelsdijk dankt zijn naam aan Lambert Nijboer, bijgenaamd 'het Kwatteltien'. Deze Nijboer zijn vader woonde op het dorp en het is zeer waarschijnlijk dat Lambert, toen hij in 1822 trouwde, aan het tegenwoordige dijkje een huis bouwde.
De Schipsloot werd gebruikt voor het vervoer van turf uit De Engbertsdijksvenen en vormde de verbinding over water met het overige Twente. Omstreeks de jaren twintig nam de scheepvaart op de Schipsloot meer en meer af en nam het vervoer met paard en wagen en later de vrachtwagen toe. Met het einde van de turfschipperij verdween ook het beroep van turfschipper. Vele turfschippers moesten dan ook in de jaren twintig een ander beroep kiezen.
Tijdens de ruilverkaveling in de jaren zestig van de 20e eeuw is bijna de gehele Schipsloot gedempt. Veel is er sindsdien veranderd. Nieuwe bewoners ook van van 'buitenaf' vestigden zich in De Pollen en woningbouw werd en wordt in de toekomst uitgebreid. De Pollen heeft een supermarkt, een basisschool en een kerk. Ook zijn er actieve buurtverenigingen en 'noaberschap' staat er nog steeds hoog in het vaandel. (bron: Plaatselijk Belang De Pollen / West-Geesteren)
Een oude bron (wij kunnen helaas vooralsnog niet meer achterhalen wélke) beschrijft De Pollen als volgt: "Daar verder komt men bij De Pollen, een buurtje van huisjes en hutjes op hoogten, ook wel pollen genaamd. Over heiden en venen ziet men heel ver naar de eenzame buurten Kloosterhaar en Bruinehaar."
Recente ontwikkelingen
- Anno 2011 is De Pollen doende met het opstellen van een Dorpsplan De Pollen / West-Geesteren met gewenste ontwikkelingen voor het dorp in de komende jaren.
Bezienswaardigheden
- De buurtschap De Pollen is een dorp geworden met de bouw van de Pollenkerk in 1932.
Jaarlijkse evenementen
- Carnavalsoptocht (sinds 2007).
- Plug Inn Festival (live band) (Koninginnedag).
- Het Zomerfeest (laatste weekend van augustus) vindt plaats op de grens tussen de gemeenten Twenterand en Tubbergen. Immers De Pollen ligt in de gemeente Twenterand en West-Geesteren ligt in de gemeente Tubbergen. De grens loopt strak O langs De Pollen.
Overnachten
- Vakantiehuizen in de omgeving van De Pollen (online te boeken).
Links
- De vereniging Plaatselijk Belang De Pollen / West-Geesteren is reeds in 1948 opgericht. In de begintijd werd er gestreden voor voorzieningen zoals gas, water en licht. Zo was er in die tijd alleen een waterkraan bij 'de waterboer', waar men water kon halen.
- Christelijke basisschool De Polle.
- 1. Nederlandse plaatsnamen. Herkomst en historie.,
, (2006)
- 2. Aardrijkskundig woordenboek der Nederlanden,
, p.ca. 10.000, (1851)
- 3. Aardrijkskundig woordenboek van Nederland,
, p.1508, (1877)
