Hoonhorst

Status
- Hoonhorst is een dorp in de provincie Overijssel, in de streek Salland, gemeente Dalfsen.
- Onder het dorp Hoonhorst vallen ook de buurtschappen Emmen, Ganzepan, Lenthe, De Marshoek, Mataram en Millingen.
- Het dorp Hoonhorst heeft geen eigen postcode en plaatsnaam in het postcodeboek, voor de postadressen ligt Hoonhorst met de bijbehorende buurtschappen daarom 'in' Dalfsen.

Naam
Oudere schrijfwijzen
Hohenhorst, 1283 de Honhorst, 1319 erf Hoenhorst, 1348 in Haghenhorst, 1803 Hoonhorst.
Naamsverklaring
Betekent hoge horst 'met bomen begroeide hoogte'. (1)

Ligging
Hoonhorst ligt ZO van Zwolle, ZW van Dalfsen.

Statistische gegevens
- Vreemd is dat Hoonhorst in de Volkstelling van 1840, in tegenstelling tot de omliggende buurtschappen zoals Lenthe en Emmen, niet apart wordt vermeld.
- Tegenwoordig heeft Hoonhorst ca. 400 huizen met ca. 1.100 inwoners, waarvan ca. 600 in de kern en ca. 500 in het buitengebied (incl. de bij Status genoemde buurtschappen).

Geschiedenis
- Geschiedenis van Hoonhorst.
Bijzonder is dat Hoonhorst een overwegend katholiek dorp is, in tegenstelling tot de meeste andere kernen in Salland. In Hoonhorst wordt dan ook carnaval gevierd (zie verder bij Jaarlijkse evenementen).

Recente ontwikkelingen
Duurzaam Hoonhorst
Met het vizier op 2050 gericht, denken een aantal enthousiaste Hoonhorsters en Plaatselijk Belang over de wijze waarop Hoonhorst zich tot een duurzame gemeenschap kan ontwikkelen. Duurzaam met groen in daden, omgeving en energievoorziening, oftewel een gezonde vitale gemeenschap voor Hoonhorsters van 0 tot 100 jaar. Er zijn nu grote kansen en mogelijkheden om te bouwen aan een duurzaam Hoonhorst als het gaat om wonen, werken, mensen en milieu. Het molenterrein, het sportpark, het onderzoek naar de mogelijkheden van een kulturhusconcept, de ontwikkelingen bij bedrijven in Hoonhorst, aandacht voor seniorenzorg en inzet van mensen met een (verstandelijke) beperking enzovoort: er staat nog van alles te gebeuren in en rond het dorp. De Provincie Overijssel is binnen haar grenzen op zoek naar een plaats die zich wil omvormen tot een duurzame gemeenschap. De provincie stelt geld beschikbaar en Saxion Hogescholen brengt kennis en inzet van studenten en docenten in. Hoonhorst behoort tot 1 van de 6 gemeenschappen die in de race zijn en waaruit de provincie voor de zomer van 2010 een keuze maakt. Voor de winnende gemeenschap is een bedrag van 1,5 miljoen euro beschikbaar voor projecten. (bron: Hoonhorst.nl)
- Artikel in De Stentor over de plannen voor een Duurzaam Hoonhorst.

Betere verkaveling en extra natuur door Landinrichtingsproject Marshoek-Hoonhorst
In het landinrichtingsgebied Marshoek-Hoonhorst, een gebied van 3.600 hectare, beschikken de boeren nu over een veel betere verkaveling. Het gemiddelde aantal kavels per bedrijf is teruggebracht van 4,5 naar 2,3. Ruim de helft van de bedrijven had minder dan 60% grond bij huis. Dit aantal is gedaald tot 15% van de bedrijven. De sterke verbetering is mede mogelijk gemaakt door de verplaatsing van 10 agrarische bedrijven: 7 naar buiten het gebied en 3 binnen het gebied. Door de boerderijverplaatsingen kwam ook grond vrij voor nieuwe beplanting, voor nieuwe natuur, recreatieve paden en nieuwe waterlopen en wegen. Er is ruim 100 hectare nieuwe natuur mogelijk geworden. Tevens is ruim 30 hectare nieuw beplant. Bovendien is 7 hectare extra beplant langs wegen. Ook de waterbeheersing in het gebied is verbeterd. In verband met de toekomstige waterwinning bij de Vecht is er gezorgd voor extra wateraanvoer. De landgoederen zijn nu eveneens voorzien van voldoende water, evenals de nieuw ingerichte natuurgebieden. Voor fietsers, wandelaars en sportvissers zijn ook maatregelen en voorzieningen getroffen. Er is ruim 9 kilometer fietspad aangelegd en 1 kilometer wandelpad. Dienst Landelijk Gebied (DLG) ondersteunde de landinrichtingscommissie bij de uitvoering van het werk. DLG bracht de partijen bijeen en bedacht creatieve oplossingen om zoveel mogelijk doelen te realiseren. In december 2010 is het Landinrichtingsproject Marshoek-Hoonhorst formeel afgesloten. (bron: DLG, 6-12-2010)

Bezienswaardigheden
Kerk
De huidige RK Cyriacuskerk dateert uit 1963. Van de oude neogotische Cyriacuskerk uit 1856, die in 1964 is afgebroken, zijn alleen de klokken en het orgel bewaard gebleven.

Molen
Molen van Fakkert, sinds 2003 een rijksmonument, is anno 2010 in restauratie. De restauratie beoogt eind 2011 gereed te zijn. Molen van Fakkert op molens.nl

Huis Hoonhorst
In 1474 was ridder Otto van Heeckeren, genaamd Rechteren, eigenaar van een gedeelte van de Hoonhorst geworden. Na 1474 werd het samengevoegd met de goederen van de havezate Rechteren en bleef het geruime tijd in bezit van het geslacht Rechteren. Het huis Hoonhorst werd in 1893 gebouwd en bestond uit een huis en een koepel. Er werd ook een "terrein tot vermaak" aangelegd. Het tegenwoordige huis Hoonhorst ontleent zijn naam aan een veel ouder huis. Dit lag meer oostwaarts aan de zuidkant van de weg die naar de buurtschap Millingen leidt. Huis Hoonhorst wordt particulier bewoond en is niet te bezichtigen.

Jaarlijkse evenementen
- Tijdens carnaval heet Hoonhorst Hakkersdonk. Carnavalsvereniging De Hoonhakkers.
- Buurtvereniging Tempelhof organiseert op 2e pinksterdag een Pinksterwandeling, die doorgaans ca. 200 deelnemers trekt. De routes van 7, 12 en 20km zijn ook geschikt voor Nordic Walkers. De wandelingen starten om 10 uur vanuit de Tempelhof.
- Het Sproeifeest (eind juni), in het kader van de Sallandse Zomerfeesten, is naar eigen zeggen 'het gezelligste tentfeest van Salland'.

Natuur en recreatie
Emmertochtsloot krijgt vispassages
De Emmertochtsloot is genoemd naar de N van Hoonhorst gelegen buurtschap Emmen en loopt vanuit Emmen met een bocht O langs Herfte naar de Vecht. N van de spoorlijn heet de waterloop Emmerwaterleiding. In de Emmertochtsloot wordt één stuw omgebouwd tot een mooie vistrap. Twee andere stuwen in de Emmertochtsloot worden passerbaar voor vis gemaakt. Naast de vispassages worden op vier plaatsen waterbergingen gecreëerd, in totaal voor bijna vier hectare. De waterbergingen worden aangelegd om tijdens piekafvoeren het overtollige water op te kunnen vangen. Op een deel van de waterbergingshectares wordt nieuwe natuur aangelegd. Het project beoogt in maart 2011 gereed te zijn. (bron: Landschap Overijssel, juli 2010)

Overnachten
- Vakantiehuizen in de omgeving van Hoonhorst (online te boeken).
Het Boerhoes (Koepelallee 8, buurtschap De Marshoek) is een B&B, Boerencamping en theetuin.

Links
- Site over Hoonhorst met o.a. actualiteiten, activiteitenagenda en lokale links.
- Dorpsplan Hoonhorst (pdf).
- Historische Werkgroep Hoonhorst.
- Beschrijving Hoonhorst op de site van de gemeente Dalfsen.
- Nog een beschrijving van Hoonhorst.
- Site met actuele ontwikkelingen m.b.t. Duurzaam Hoonhorst.
- Filmpje over Duurzaam Hoonhorst in 2025.

1. 1. Nederlandse plaatsnamen. Herkomst en historie.,
   Berkel, G. van; K. Samplonius
   , (2006)