Bunschoten

Status
- Bunschoten is een gemeente en een dorp in de provincie Utrecht, in de streek Eemland.
- De gemeente Bunschoten is in 1974, bij de opheffing van de gemeente Hoogland en de overgang van die gemeente naar de gemeente Amersfoort, middels een grenscorrectie vergroot met een N deel van de gemeente Hoogland, N van de A1, zijnde de buurtschap Zevenhuizen met omgeving.
- De gemeente Bunschoten omvat het tweelingdorp Bunschoten-Spakenburg, het dorp Eemdijk en de buurtschap Zevenhuizen.
- Bunschoten, vanouds een boerendorp, en Spakenburg, vanouds een vissersdorp, zijn door nieuwbouw althans geografisch tot één kern aaneengegroeid: Bunschoten-Spakenburg. Dat is ook de officiële plaatanaam op de plaatsnaamborden, in het postcodeboek en in de gemeentelijke Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG). Van Bunschoten en Spakenburg als aparte kernen wordt echter nog steeds gesproken als men op de respectievelijke oude kernen doelt. Ook in de Topografische atlas Utrecht(1) worden de kernen nog apart als 'plaats' benoemd.
- Wapen van de gemeente Bunschoten.
- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Bunschoten.

Naam
In het Bunschotens
Bunsjoten.
Naamgeving
Formeel is de plaatsnaam Bunschoten-Spakenburg in 1972 vastgesteld. Bijvoorbeeld de plaatsnamen in de stempels van de postkantoren werden hier in dat jaar op aangepast. Vermoedelijk heeft de gemeente in dat jaar in verband met de aanstaande invoering van de postcode in 1978, formeel besloten de beide plaatsnamen samen te voegen, gezien de destijds te voorziene groei tot geografisch één aan elkaar gegroeide kern.
Oudere vermeldingen
1294 Bonscoten, 1300 Bunschoten, 1312 (datering kopie onzeker) Bonscoit.
Naamsverklaring
Samenstelling van datief meervoud (met locatieve functie) van het Middelnederlandse schoot 'hoge hoek land, uitspringend in het lagere land' (vergelijk het Oudengelse sceat 'hoek, toelopende punt') en een eerste deel bun, waarvoor wel gedacht is aan het Middelnederlandse bunne 'omsloten ruimte' (vergelijk bun 'viskaar'), dat teruggaat op bunjô* en in oorsprong verhoogde grond schijnt te hebben aangeduid (vergelijk het Duitse Bühne en het Drentse bunweg 'karreweg met hoog middengedeelte'). Men kan het eerste deel echter ook verbinden met bunt 'buntgras' (vergelijk het Oudengelse bune), te meer daar de plaats al enige tijd bestaan moet hebben voordat hij in de bronnen opduikt (in 1294 was hier al een parochiekerk met een priester).(2)
* Gereconstrueerde vorm.

Ligging
De gemeente Bunschoten grenst in het Z aan de gemeente Amersfoort, in het O aan de gemeente Nijkerk (GL), in het N aan het Eemmeer en in het W aan de Eem en de gemeente Eemnes.

Statistische gegevens
- In 1840 had de gemeente Bunschoten 160 huizen met 1.127 inwoners, verdeeld in dorp Bunschoten 63/396 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Spakenburg 71/575 en Eemdijk 26/156.
- Tegenwoordig heeft de gemeente Bunschoten ca. 8.000 huizen met ca. 20.000 inwoners.

Geschiedenis
Als u zich nader wilt verdiepen in de geschiedenis van de gemeente Bunschoten, kunt u terecht bij de Historische Vereniging Bunscote. Op de site van de vereniging vindt u uitvoerige informatie over de geschiedenis van Bunschoten en Spakenburg.

Bezienswaardigheden
- De gemeente Bunschoten heeft 14 rijksmonumenten.
- Hervormde Catharinakerk (Dorpsstraat 21).
- Gereformeerde (PKN) Zuiderkerk (Kostverloren 2).
- De voormalige GKN Zuiderkerk aan het Kolkplein 2 (bouwjaar 1878) is tegenwoordig in gebruik als jeugdcentrum De Zolder.
- Korenmolen De Hoop is in 2008 herbouwd en een replica van een molen die eerder in het dorp heeft gestaan.
- Voormalige zuivelfabriek Eemlandia uit 1918 (Veenestraat 44).

Jaarlijkse evenementen
- De Eemmeerloop (op een zaterdag in mei) is een ultramatharon over 50 km.

Natuur en recreatie
- Van half april tot half oktober is de Eemlijn in de vaart; een fietsboot over de Eem van Amerfsoort naar Bunschoten-Spakenburg v.v.

Overnachten
- Vakantiehuizen in de omgeving van Bunschoten-Spakenburg (online te boeken).

Literatuur
- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Bunschoten (online te bestellen).
- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Bunschoten, Spakenburg en Eemdijk (online te bestellen).

Links
- Officiële site van de gemeente Bunschoten.
- Lokale Omroep Spakenburg LOS.
- Actualiteiten uit de gemeente Bunschoten.

1. 1. Topografische Atlas Utrecht / Flevoland,
   ANWB
   , (2004)
   
2. 2. Nederlandse plaatsnamen. Herkomst en historie.,
   Berkel, G. van; K. Samplonius
   , (2006)