Boazum
Onderdelen
lokatie
Status
Boazum is een dorp in de provincie Fryslân, gemeente Littenseradiel. Boazum viel t/m 1811 onder de gemeente Baarderadeel, was een zelfstandige gemeente van 1812 t/m 30-9-1816, per 1-10-1816 over naar de heropgerichte gemeente Baarderadeel, in 1984 over naar gemeente Littenseradiel.
Naam
In het Nederlands
Bozum. De plaatsnamen in de gemeente Littenseradiel zijn officieel Friestalig. Op de plaatsnaamborden staat tegenwoordig alleen de Friestalige naam.
Oudere schrijfwijzen
1395 Bozinghim, 1419 tho Bosseghim, 1427 Bosem, Bosum, 1461 Boesghum, 1505 Boeszum.
Naamsverklaring
Heem 'woonplaats' van het geslacht Bozinga, de lieden van de persoon Bose. Bozing- is ook verklaard als 'lieden die bij de koestal wonen' bij het Oudfriese bôs 'koestal'. (1)
Ligging
Boazum ligt NNO van Sneek.
Statistische gegevens
- In 1840 had Boazum 55 huizen met 423 inwoners.
- Tegenwoordig heeft Boazum ca. 150 huizen met ca. 400 inwoners.
Geschiedenis
Boazum is een oud Fries dorp, gelegen aan de westelijke oever van de oude Middelzee. Volgens oude beschrijvingen ligt Boazum niet direct aan de zeearm, maar loopt er een riviertje van het dorp naar de Middelzee. Wellicht zien we in de Bozumervaart een latere voortzetting van dit stroompje. De Bozumervaart is in die tijd van groot belang voor de scheepvaart van Franeker naar de Middelzee en later naar de Zwette.
Boazum zelf ligt op een zeer grote terp. Volgens sommige geschiedschrijvers zelfs op twee terpen. Aan de zuidkant van de terp lag het slot van Walta, de heren van Bozum. Vóór de Walta’s is het slot bewoond door de Jongema's. In 998 is er namelijk al sprake van bewoning door een Hessel Aedes Jongema van Bozum. Zijn kleinzoon Pier Epes, zoon van Epe Hessels van Jongema en Jouck Agges van Walta, gebruikt later de naam van zijn moeder en noemt zich: Pier Epes Walta van Bozum.
Ná de Walta's is het slot bewoond door de families Bronkhorst, Van Aylva en Van Burmania. In de 18e eeuw liet ritmeester Menno Frans van Burmania het oude slot afbreken. Op grond van een proces op grond waarvan de erfgenamen het slot opnieuw moesten opbouwen. Hiervoor is toen Sythiema-state uit Hallum afgebroken en verplaatst naar Boazum. In 1839 is het uiteindelijk definitief gesloopt.
In 1465 wordt bij Boazum de Middeleeuwse slag geleverd tussen de Schieringen onder leiding van Agge Donia en de Vetkopers onder leiding van Inge Galama van Coudum, waarbij Agge werd verslagen. (het geschiedenis-hoofdstuk is geschreven door en © Jan P.F. Hogema)
Recente ontwikkelingen
- Informatie over de aardgaswinning aan de Hegedyk te Boazum zoals die van 1989 tot 2004 heeft plaatsgevonden. (pdf)
Bezienswaardigheden
- Hervormde kerk.
Jaarlijkse evenementen
- De Nacht Fan Boazum is een muziekfeest op een zaterdag begin oktober.
Overnachten
- Vakantiehuizen in Boazum en omgeving (online te boeken).
Links
- Dorpsmienskip Boazum.
- Site over Boazum in vroeger tijden, met veel oude ansichten en foto's.
- Beschrijving en afbeelding van het dorpswapen van Boazum.
- Beschrijving en afbeeldingen van station Bozum.
- Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Boazum.
- 28 oude ansichten van Boazum (zie het hoofdstuk rechts op de pagina over Boazum).
- Gedeelte van een artikel over Bozum van Ph. Breuker (Fryske Akademy). (pdf)
- Site van en over Boazum.
