Biesbosch

Status, ligging, statistische gegevens
Nationaal Park De Biesbosch is een omvangrijk en waterrijk natuurgebied, dat onder verschillende gemeenten en provincies valt. In totaal meet het een kleine 10 bij 10 km, ca. 7.000 ha. Het gebied wordt sinds 1958 beheerd door Staatsbosbeheer. Het is verdeeld in de Hollandse Biesbosch (provincie Zuid-Holland, gemeente Dordrecht), dat op zijn beurt weer is verdeeld in de Sliedrechtse Biesbosch (de langgerekte horizontale punt oostelijk van Dordrecht, t/m 30-6-1970 gemeente Sliedrecht), en de Dordtse Biesbosch, zuidoostelijk van Dordrecht. Deze twee gebieden zijn verbonden door een smalle strook natuur langs de Nieuwe Merwede. Het oostelijk deel van de Biesbosch valt onder de provincie Noord-Brabant, waarbij de noordelijke helft onder de gemeente Werkendam valt en de zuidelijke helft onder de gemeente Drimmelen. De Biesbosch valt dus onder 2 provincies en 3 gemeenten.

Recente ontwikkelingen
Nationaal Park De Biesbosch breidt flink uit
Nationaal Park De Biesbosch breidt de komende jaren flink uit. Ook de hoeveelheid natuur rondom het natuurgebied neemt toe. Er ontstaat bijna 4.000 hectare nieuwe natuur. In de kleine Noordwaard keert de rivierdynamiek terug, inclusief de bijbehorende planten. De grote Noordwaard is primair bedoeld om water op te vangen in perioden van hoog water. In de Sliedrechtse Biesbosch ontstaat een zoetwatergebied in het deel waar de getijdenwerking het sterkst is. Het waterpeil schommelt er 70 tot 80 centimeter. Ook daar wordt veiligheid gecombineerd met natuurontwikkeling. De Nieuwe Dordtse Biesbosch wordt een recreatieplek voor inwoners van de gemeente Dordtrecht. De aanpak hier sluit aan bij het rijksbeleid om dicht bij steden meer natuur met recreatiemogelijkheden aan te bieden. (bron: Staatsbosbeheer, 25-4-2008)

Parkschap Nationaal Park De Biesbosch
Na jaren van voorbereiding is in 2011 het Parkschap Nationaal Park De Biesbosch opgericht. Dit parkschap vervangt de verschillende natuur- en recreatieschappen in Zuid-Holland en Noord-Brabant. Het Parkschap richt zich op de ontwikkeling van De Biesbosch op het terrein van natuur, recreatie en toerisme. Behoud van de natuurwaarden in het park, zoals de oernatuur in het gebied en de grote beverpopulatie, is hierbij een van de belangrijkste uitgangspunten.

Ontpoldering Noordwaard
In 2011 is een project gestart om de Noordwaard, gelegen ZW van Werkendam, te 'ontpolderen'. Het plangebied is ongeveer 4500 hectare groot. Ongeveer 2000 hectare daarvan wordt van binnendijks naar buitendijks gebracht. Dat gebeurt door de dijken deels af te graven om in- en uitstroomopeningen te creëren. Het doel is om het water bij hoge waterstanden zo ver mogelijk bovenstrooms van de Nieuwe Merwede af te leiden en dan benedenstrooms zo westelijk mogelijk richting het Hollandsch Diep af te voeren. Dit 'doorstroomgebied' staat minimaal enkele keren per jaar, vooral in de wintermaanden, onder water. In de andere delen van de Noordwaard, die door kades worden beschermd, gebeurt dit veel minder vaak. Deze gebieden zullen eens in de 100 tot 1000 jaar overstromen. De ontpoldering levert een belangrijke bijdrage aan een daling van de waterstand met 30 centimeter in de Boven Merwede ter hoogte van Gorinchem. Dat is nodig om het rivierengebied te beschermen tegen overstromingen.

De Noordwaard wordt tot heden vooral gebruikt voor de landbouw. Bijzonder aan het project is dat het uitgangspunt is dat bewoners en ondernemers ook na de ontpoldering kunnen blijven wonen en werken in de Noordwaard. In een intensief ontwerpproces heeft het projectbureau Noordwaard bewoners en ondernemers nauw betrokken om samen oplossingen op maat te bedenken. Drie akkerbouwers uit de polder Noordwaard zijn verhuisd naar de polder Jannezand bij Hank. Zo maken zij 'ruimte voor de rivier' in de Noordwaard. De polder Jannezand (circa 350 ha) is bij uitstek geschikt voor akkerbouwers. De waterhuishouding en de ontsluiting van de kavels zijn daarvoor geoptimaliseerd. Jannezand is nu een polder met akkerbouw, omlijst door natuur en recreatiemogelijkheden. De kreken hebben een hoge ecologische waarde en maken onderdeel uit van de Ecologische Hoofdstructuur. Nadere informatie over het project Noordwaard op de site van Rijkswaterstaat.

Zuiderklip
Het hart van de Biesbosch is in 2011 compleet gemaakt met de aanleg van natuurgebied Zuiderklip. In het gebied zijn polders onder water gezet. De voormalige landbouwpolders vormen nu een zoetwatergetijdenatuurgebied dat de waterveiligheid in de omgeving vergroot. Doordat de polders zijn aangesloten op het buitenwater, stroomt er meer water door Nationaal Park de Biesbosch. Hierdoor stuwt de Bergsche Maas bij hoogwater minder op. Daarnaast is in de Zuiderklip – onderdeel Nationaal Park De Biesbosch - maar liefst 360 hectare nieuwe natuur ingericht, conform het Europese beleid Natura 2000. In het natuurgebied kan ook gerecreëerd worden. Er is een wandelroute over dijken ten zuiden van de nieuwe geul en er zijn extra aanlegsteigers aangelegd.

Musea
- Het Biesboschmuseum bevindt zich midden in de Brabantse Biesbosch, enkele kilomters ZW van Werkendam.

Natuur en recreatie
- Bezoekerscentra waarvandaan u het beste de Biesbosch in kunt trekken, vindt u in Dordrecht (voor de Hollandse Biesbosch) en Drimmelen (voor de Brabantse Biesbosch).

Literatuur
- Nieuwe en tweedehands boeken over de Biesbosch (online te bestellen).

Links
- Officiële site van Nationaal Park De Biesbosch.
- Hollandse Biesbosch (= het Dordrechtse gedeelte).
- Informatieve site over de Biesbosch met o.a. gratis tweemaandelijks digitaal magazine.