Zalk

Zalk

lokatie

samenvatting:

Status
- Zalk is een dorp in de provincie Overijssel, in de streek Kop van Overijssel, gemeente Kampen. T/m 1936 was het een zelfstandige gemeente onder de naam 'Zalk en Veecaten'. In 1937 over naar gemeente IJsselmuiden, in 2001 over naar gemeente Kampen.
- Wapen van de voormalige gemeente Zalk en Veecaten.
- De buurtschap Veecaten viel vanouds dus onder het dorp Zalk. Tegenwoordig valt Veecaten echter onder het dorp 's-Heerenbroek, omdat het daar geografisch tegenaan ligt en Zalk en Veecaten van elkaar worden gescheiden door de rivier de IJssel. Na de opheffing van de gemeente Zalk en Veecaten was het dus logisch om de buurtschap Veecaten gezien deze omstandigheden, bij het dorp 's-Heerenbroek te voegen.

Naam
Oudere vermeldingen
1213 Santlike, 1291 in Zantlike, 1340 Zallic, 1381-1383 Zallijc, Zalliker-weerde, 1384 Salnic, 1803 Zallik.
Naamsverklaring
Samenstelling van zand 'zand, zandgrond' en like 'natuurlijke waterloop'. De identificatie van 1277 Sandebeke met Zalk dateert al uit de 17e eeuw, maar is onzeker. (1)

Ligging
Zalk ligt ZO van IJsselmuiden en Kampen, W van Zwolle en grenst in het W, N en O aan de IJssel en in het Z aan de N50 en de provincie Gelderland (Hattem).

Statistische gegevens
- In 1840 had de gemeente Zalk en Veecaten 96 huizen met 651 inwoners, verdeeld in dorp Zalk 63/444 (= huizen/inwoners) en buurtschap Veecaten 33/207.
- Tegenwoordig heeft Zalk ca. 350 huizen met ca. 850 inwoners.

Geschiedenis
Als u zich nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Zalk, kunt u terecht bij Historische vereniging voor de IJsseldelta 'Jan van Arkel'.

Recente ontwikkelingen
Landschappelijk goed ingepaste woningbouw in Zalk
Aan het Klaasje van den Brinkerf in Zalk zijn in 2010 12 woningen gerealiseerd die rondom een erf zijn gegroepeerd, zoals op een Zalks boerenerf de boerderij en de schuren staan. Door het kleine aantal woningen en de kleinschalige opzet is het Klaasje van den Brinkerf een haast vanzelfsprekende uitbreiding van Zalk, een nieuw Zalks erf. Verder is er een kleine boomgaard aangelegd, die tegelijk als speelplek voor kinderen kan worden gebruikt. Aan de noordwest zijde is een windsingel van gebiedseigen beplanting aangelegd. De toegangsweg is beplant met knotwilgen. De architectuur, het materiaalgebruik en de kleur van de woningen zijn geïnspireerd op die van de Zalkse boerderijen en schuren. De tuinen worden begrensd door beukenhagen. Ook de openbare ruimte heeft de uitstraling van een erf met bestrating van gebakken klinkers in de kleuren zoals die in de oude kern van Zalk liggen. Centraal op het erf staat een grote boom. Door deze wijze van bouwen wordt geen afbreuk gedaan aan de open structuur van Zalk en past de nieuwe uitbreiding binnen de doelstellingen van het Nationaal Landschap IJsseldelta, waar Zalk onderdeel van uitmaakt.

- Het Dorpsplan Zalk (2008) (pdf) inventariseert de gewenste ontwikkelingen in Zalk voor de komende jaren.

Bezienswaardigheden
- Zalk heeft 8 rijksmonumenten.
- Sint Nicolaaskerk (hervormd PKN, Kerkplein 22) uit ca. 1400. Hervormde Gemeente Zalk en Veecaten.
- Nederlands Gereformeerde Kerk (Burg. van Vleutenstraat 18) uit 1840. De kerk is in 2005 gerestaureerd. Nederlands Gereformeerde Kerk Zalk en Veecaten.
- Industrie- en poldermolen De Valk uit 1860.
- Het vermoedelijk 16e-eeuwse Schultehuis (Kerkplein 7) was vroeger een gerechtsgebouw en zetel van de schout.
- Dorpspomp.
- Molen De Valk.

Overnachten
- Hotels in Zalk en omgeving (online te boeken).

Literatuur
- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Zalk (online te bestellen).

Foto's
- Fotoreportage van Zalk van fotograaf Martin Stevens.

Trivia
- De plaatsnaam Zalk is landelijk bekend vanwege Klazien uut Zalk (1919-1997) die in de jaren negentig in tv-programma's optrad en natuurmiddelen tegen kwalen aanprees.
- In 1826 is de laatste wilde bever van ons land gedood bij Zalk. Sinds 1988 is de bever weer terug in Nederland.

Links
- Site van en over Zalk. Wordt zo te zien niet meer bijgehouden maar bevat wel veel informatie over de geschiedenis van Zalk en tevens veel genealogische gegevens over Zalk e.o.