Teteringen

Status
- Teteringen is een dorp in de gemeente Breda. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1996.
- Wapen van de voormalige gemeente Teteringen.
- Reeds eerder, en wel in 1927, 1942 en 1961, zijn delen van het grondgebied van de gemeente Teteringen aan Breda afgestaan.
- De gemeente Teteringen is ontstaan in 1795. In dat jaar slaagden de ‘buitenpoorters’ (dat waren de mensen die buiten de stadswallen, tot de ringen van de stad, woonden) O van de stad Breda erin onafhankelijk te worden en een eigen ‘municipaliteit’, vanaf 1814 gemeente, te stichten.
- Het archief van de voormalige gemeente Teteringen gaat terug tot het jaar 1579.
- Onder het dorp Teteringen vallen ook de buurtschappen Hoeveneind en Meerberg.

Naam
Naamsverklaring
- Naar de vorm; bij de verwanten van de persoon Tater. Deze naam, eind 13e eeuw overgeleverd voor een burger uit Dordrecht, gaat waarschijnlijk terug op een Germaanse persoonsnaam Taita-hari. Een recente, meer boeiende dan overtuigende duiding gaat daarentegen uit van tatering ‘gesnap, gekakel, gebeuzel’ (als verbaalabstractum van tateren) en ziet als benoemingsmotief het geluid dat kleine watervalletjes hier gemaakt zouden hebben. (1)
- (967) stelt: “De naam Teteringen komt van het woord Tateringhen, hetgeen ‘ter plaatse, waar Tathuhari’s of Thatumars wonen’ betekent.”

Ligging
Teteringen ligt 1 km NO van Breda, rond de Oosterhoutseweg (Breda-Oosterhout).

Statistische gegevens
- In 1840 had de gemeente Teteringen 162 huizen met 1.052 inwoners, verdeeld in dorp Teteringen en buurtschap Hoolstraat samen 32/202 en de buurtschappen Heistraat 26/191, Hoeveneind 33/202, Meerberg 7/41, Teteringsche Dijk 20/127, Terheijdenscheweg 13/97, Molengragt 14/96, Lovensdijk 5/29 en Zandberg 12/67.
- Tegenwoordig heeft het dorp Teteringen ca. 2.500 huizen met ca. 6.000 inwoners.

Geschiedenis
“Teteringen heeft zijn oorsprong te danken aan een gift in het jaar 1280, gedaan door de toenmalige Heer en Vrouwe van Breda aan de poorters (burgers) van de stad Breda. Nog geen tweehonderd jaar later telde het gehucht Teteringen al 61 huizen met een bevolking van ongeveer 300 zielen. Rond 1500 werd een grote kapel gebouwd op de plaats waar nu het huidige kerkhof ligt. In de Tachtigjarige Oorlog (die eindigde met de Vrede van Munster in 1648) werd de kapel zwaar beschadigd en als gevolg van de belegeringen van Breda gingen de huizen meermalen in vlammen op. In de Bataafse tijd (1795, red.) werd Teteringen een zelfstandige gemeente. Nadien verloor zij de status van vestingstad voor Breda en ontstond er een strook van industrie en stedelijke bebouwing.

“In 1927 verloor Teteringen 400 hectare van haar grondgebied en 7.000 van de totaal 9.000 inwoners aan Breda. Tijdens de Tweede Wereldoorlog (in 1942, red.) werd opnieuw 350 hectare met 1.500 inwoners aan Breda toegevoegd. Na de derde annexatie door Breda in 1961 groeide Teteringen meer en meer uit tot een forensendorp. Inmiddels is Teteringen als zelfstandige gemeente opgehouden te bestaan. Per 1 januari 1997 is Teteringen samengevoegd met de gemeente Breda” (967).

Als u zich nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Teteringen, kunt u terecht bij 
Heemkundekring Teterings Erfdeel.
- Verhalen over de geschiedenis van Teteringen op de site van het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC).

Recente ontwikkelingen
- Volgens de Structuurvisie Breda-noord/oost zullen er in de komende jaren rond Teteringen diverse nieuwbouwwijken verrijzen, met een totale omvang van circa 3.000 woningen. Om die voor het dorp enorme groei in goede banen te leiden, is in 2009 een integraal Dorpsontwikkelingsplan (iDOP) (pdf) opgesteld.
- Uitspraak Raad van State d.d. 25-11-2009 inzake de Vinex-woningbouwplannen in en bij Teteringen.
- Video-animatie van de reconstructie van de Oosterhoutseweg te Teteringen.
- Alternatief voor de Oosterhoutseweg van het Volksinitiatief Teteringen Bos en Water.
- Veldonderzoek in de St. Josephstraat in 2008.

Bezienswaardigheden
- Mariakapellen.

Jaarlijkse evenementen
- Carnavalsstichting AKV De Sikken.
- Op de Lentemarkt (begin mei) vindt u alles met betrekking tot de tuin, planten en vrije tijd.
- De Tweedaagse van Teteringen wordt georganiseerd op een zaterdag en zondag in juli. U kunt kiezen uit afstanden van 5, 10, 20 en 30 kilometer. Inlichtingen: tel. 076-5872835.
- De Teteringse Kermis begint op de zaterdag in het laatste weekend van augustus en duurt vier dagen.
- Dorpsloop Teteringen (op de kermiszondag eind augustus). De afstanden zijn 5 of 10km voor volwassenen en 800 of 1.600 meter voor de jeugd.

Literatuur
- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Teteringen (online te bestellen).

Links
- Site over Teteringen met o.a. geschiedenis, actualiteiten, lokale links en wandel- en fietsroutes.
- Natuur- en Milieuvereniging Teteringen.
- Beschrijvingen en afbeeldingen van 2 Mariakapellen in Teteringen.
- Nieuws uit Teteringen.

1. 1. Nederlandse plaatsnamen. Herkomst en historie.,
   Berkel, G. van; K. Samplonius
   , (2006)