Putte

Status
Putte is een dorp in de gemeente Woensdrecht. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1996.
- Wapen van de voormalige gemeente Putte.

Naam
Oudere schrijfwijzen
1260 Putten, 1277 Pitte, 14e eeuw Putte.
Naamsverklaring
-Identiek met putte ‘put, kuil’, voor het halen van water of turf (vergelijk pit ‘kolenmijn’). In dit geval is ook een betekenis ‘grenskuil’ voorgesteld. (1)
-De toelichting bij de wandelroute Bossenloop stelt: “Er bestaat net zoals bij de meeste plaatsnamen ook in dit geval enige onduidelijkheid omtrent de afleiding van de naam Putte. De meest simpele verklaring is hoogst waarschijnlijk dat de plaats de naam Putte heeft gekregen vanwege een waterput, die men hier vond. Dit geldt namelijk ook voor Putten (Gelderland), Putte (Limburg), Putte bij Mechelen in België en voor Putte (Zuid-Holland). Een andere zeer reële mogelijkheid is, dat de naam Putte betekent ‘gelegen in een laagte’. Wanneer men namelijk vanuit Hoogerheide, dat twintig meter boven NAP ligt, via de Putseweg en de Antwerpsestraat tussen de heuvels door, naar Putte rijdt, daalt men af tot een hoogte van één meter boven NAP.”
Carnavalsnaam
Tijdens carnaval heet Putte Put en Buntland.

Ligging
Putte ligt 10 km ZO van Woensdrecht. Het dorp ligt gedeeltelijk op Belgisch grondgebied en is daar ook nog eens over 3 gemeenten verdeeld: Stabroek, Kapellen en Kalmthout. Artikel over de bijzondere ligging van Putte.

Statistische gegevens
- In 1840 had de gemeente Putte 116 huizen met 671 inwoners, verdeeld in dorp Putten 71/411 en de  buurtschappen Straat (Putsche Straat) 42/247 en Koudeheide 3/13. Het CBS-gemeentenummer was 0833.
- Tegenwoordig heeft Putte ca. 1.600 huizen met ca. 4.000 inwoners.

Geschiedenis
“Zij bestaan meest door landbouw, houtteelt en mattenvlechten, terwijl de roep gaat dat velen zich aan den smokkelhandel overgeven” (Witkamp, 1877). Witkamp’s diplomatieke formulering zou weleens op waarheid kunnen berusten; in 1997 bestond Putte 750 jaar en ter gelegenheid hiervan heeft men een munt uitgegeven (waarmee in alle drie de Putte’s betaald kon worden, oplage 10.000 stuks) die ‘Smokkelaer’ was gedoopt… De munt had een waarde van vijf gulden (circa €2,30).

Lieden die werden betrapt op smokkelen of ‘stroopen’, konden in de jaren dertig overigens rekenen op inhouding van de ‘steun’ of schorsing bij de werkverschaffing. De Commissaris der Koningin in Noord-Brabant, A. van Rijckevorsel, schrijft namelijk aan de ‘heeren burgemeesters’ in het bijvoegsel bij Staatsblad 130 van 1937: “Zoals U bekend is, is het de wensch van den Minister van Sociale Zaken, dat strenge maatregelen worden genomen tegen steuntrekkers of tewerkgestelden bij de werkverschaffing, indien deze zich bezig houden met smokkelen en/of stroopen. In dit geval worden zij voor korteren of langeren tijd uitgesloten van steun of wel geschorst bij de werkverschaffing. Niet op allen, die zich aan bovenbedoelde feiten schuldig maken, kunnen echter voorschreven straffen worden toegepast. Dit geldt hen, die wegens smokkelen of stroopen worden geverbaliseerd in een andere gemeente dan waarin zij woonachtig zijn. Ik doe daarom een beroep op Uwe medewerking, opdat opgaven omtrent in Uwe gemeente geconstateerde overtredingen als bovenbedoeld, welke zijn begaan door personen, die elders wonen, worden ter kennis gebracht van de burgemeesters hunner woonplaats. Ten einde het hieraan verbonden werk tot een minimum te beperken, zijn de opgaven kort en zakelijk te verstrekken.”

De NH kerk is reeds in 1794 afgebroken.
- Verhalen over de geschiedenis van Putte op de site van het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC).

Recente ontwikkelingen
Herstructurering Tervoplein
De rigoureuze herstructurering van het Tervoplein in Putte kan in 2012 beginnen.
Dat verwacht Ruud Kiep, directeur vastgoed van AJ Investments. Dat bedrijf is eigenaar van een groot deel van de parkeerruimte op het plein en van een aantal panden, onder andere dat van de Spar. Daarbij gaat de huidige bebouwing, inclusief de supermarkt, tegen de vlakte. Daarvoor in de plaats komen nieuwe winkelruimten met daarboven waarschijnlijk appartementen. Het aantal parkeerplaatsen zal volgens Kiep worden uitgebreid, omdat dit niet meer aan de normen voldoet. Daarnaast wordt het winkeloppervlak van de nieuwe EMTÉ, die in plaats van de Spar komt, flink uitgebreid. Dat gebeurt overigens zonder de omvang van de winkel te vergroten, maar door de nieuwe zaak efficiënter in te delen. Volgens Kiep zien alle partijen de noodzaak van de herinrichting in. "Het plein is misvormd. Als je dat niet aanpakt, heb je kans dat het nu zo uitgebreide winkelbestand van Putte uitsterft." (bron: BN/De Stem, 8-10-2010)

Landschap
Vele landgoederen, waaronder Stoppelbergen*1, Bieduinenhof, Ravenhof (zie bij Moretusbos*1), De Wildernissen, Heirust, Koude Heide en het Putsche Duin. De Hoogenberg, gelegen 2 km NO van het dorp, is het hoogste punt in de regio (39,10 meter). Op de top ligt een steen met de inscriptie RD, dat aangeeft dat het een meetpunt is in het stelsel van de rijksdriehoeksmeting*2. De heuvel is omkranst door rododendrons. Het ligt in privé-domein van landgoed de Putse Moer.

*1 Zie verder aldaar.
*2 Dat is het stelsel dat werd gebruikt bij het vaststellen van de coördinaten van onze kaarten.

Overnachten
- Vakantiehuizen in Putte en omgeving (online te boeken).

Links
- Heemkundekring Het Zuidkwartier (o.a. Putte).
- Putte linkspagina.
- Site over Putte met o.a. actualiteiten, activiteitenagenda en een grote collectie oude ansichtkaarten van Putte.

1. 1. Nederlandse plaatsnamen. Herkomst en historie.,
   Berkel, G. van; K. Samplonius
   , (2006)