Noorddijk

Noorddijk

lokatie

samenvatting:

Status
- Noorddijk is een dorp in de provincie Groningen, gemeente Groningen. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1968. Het gemeentehuis van de gemeente Noorddijk stond in de buurtschap Ruischerbrug.
- Onder de gemeente Noorddijk vielen naast het gelijknamige dorp nog de dorpen Engelbert en Middelbert en de buurtschappen Euvelgunne, Noorderhoogebrug, Oosterhoogebrug, Roodehaan, Oude Roodehaan, Ruischerbrug en Selwerd.
- Wapen van de voormalige gemeente Noorddijk. In 1919 werd besloten dat er een gemeentewapen voor de gemeente Noorddijk moest komen. Het voorstel van dhr. L.H. Folkers om ‘een slanke vrouw’ in het gemeentewapen op te nemen, in verband met het vrouwenkiesrecht, haalde het niet. Het wapen bevatte uiteindelijk aan de ene kant een rode adelaar op gouden achtergrond en aan de andere kant op blauwe achtergrond een gouden rad op een zilveren zwaard. In de bovenhoek nog een gouden achtpuntige ster. Het wapen is o.a. te bewonderen aan de voorgevel van de kerk te Noorddijk.
- Het dorp Noorddijk heeft geen eigen postcode en plaatsnaam in het postcodeboek, voor de postadressen ligt Noorddijk 'in' Groningen.

Naam
In het Gronings
Noorddiek.
Oudere vermeldingen
Noordijk, 1299 de Northdic, 1323 or Northdic, Northdike, 1332 Nordike, 1408 van Noortdycke, 1794 Noorddyk, 1840 en 1883 Noorddijk.
Naamsverklaring
Oorspronkelijk een dijk ten noorden van Groningen.(1) De naam van het dorp verwijst volgens sommigen naar de noordelijk van de stad Groningen gelegen dijk, die deel uitmaakte van Innersdijk. Volgens anderen is het een referentie naar de dijk die de directe omgeving van Noorddijk verdeelt in een Noorder Polder (met daarin de Noordermolen) en een Zuider Polder, namelijk de Stadsweg. Noorddijk staat dan voor "ten noorden van de dijk".(2)

Ligging
Het dorpje Noorddijk ligt direct NO van Groningen, tegenwoordig grenzend aan de Groningse nieuwbouwwijk Lewenborg. De uitgestrekte gemeente Noorddijk lag in een grote schll om de stad Groningen, van het NW tot het ZO (zie de oude plattegrond hieronder). Bij Noorderhoogebrug was een punt waar de gemeente Noorddijk slechts 20 meter breed was, met de gemeenten Groningen in het Z en Adorp en Bedum in het N.

Statistische gegevens
- In 1840 had de gemeente Noorddijk 165 huizen met 1.051 inwoners, verdeeld in dorp Noorddijk 33/199 (= huizen/inwoners) met de buurtschappen Oosterhoogebrug 12/118, Noorderhoogebrug 8/34, Selwerd 8/48 en Ruischerbrug 13/87, dorp Middelbert 19/94 met buurtschap Euvelgunne 18/126 en dorp Engelbert 32/193 met buurtschap Roodehaan 22/152.
- Vandaag de dag heeft de naam Noorddijk verschillende definities. Het eigenlijke dorpje heeft geen kern van enige omvang en beslaat slechts een klein aantal panden. Daarnaast wordt de naam Noorddijk tegenwoordig door de gemeente Groningen gebruikt voor een stadsdeel dat naast het eigenlijke Noorddijk de wijken Oosterhoogebrug, Lewenborg, Beijum, Ulgersmaborg en Ruischerbrug omvat. Dit stadsdeel telt ca. 35.000 inwoners, het hoogste inwonertal van alle stadsdelen van de gemeente Groningen.

Geschiedenis
- De site van de Noorddieker Noabers (een groep inwoners en oud-inwoners van Noorddijk) bevat onder het menu Historie diverse artikelen over de geschiedenis van dorp en voormalige gemeente Noorddijk, en een evaluatie van de annexatie van de gemeente door de gemeente Groningen in 1969.

Bezienswaardigheden
- Romano-gotische Stephanuskerk.
- Noordermolen.
- Grafpoëzie te Noorddijk.

Natuur en recreatie
- Natuur- en recreatiegebied Kardinge, ook wel Recreatiepark Noorddijk genoemd, wordt beheerd door Natuurmonumenten.

Overnachten
- Vakantiehuizen in de omgeving van Noorddijk (online te boeken).

Literatuur
- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Noorddijk (online te bestellen).

Links
- Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Noorddijk.
- Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Noorddijk begr.