Linschoten

Status
- Linschoten is een dorp in de provincie Utrecht, in de streek Lopikerwaard, gemeente Montfoort. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1988.
- Wapen van de voormalige gemeente Linschoten.
- Onder het dorp Linschoten valt ook de buurtschap Cattenbroek.

Naam
Oudere schrijfwijzen
1172 Lindescote, 1247 Lintscote, 1280-1287 Lintscoten.
Naamsverklaring
Samenstelling van het Oudnederlandse scote ‘hoge hoek land, uitspringend in het laagland’ en waarschijnlijk de boomnaam linde ‘linde’, of anders een waternaam Linde ‘de zachtjes stromende’ (vergelijk het Duitse Linde). Zie ook bij Lange Linschoten. (1)

Ligging
Linschoten ligt NW van Montfoort. Linschoten ligt op beide oevers van de rivier de Linschoten, die van Woerden naar Oudewater loopt.

Statistische gegevens
- In 1840 had de gemeente Linschoten 112 huizen met 899 inwoners, verdeeld in dorp Linschoten 70/552 en de buurtschappen Polanen 5/39, Cattenbroek 12/96, Mastwijk 6/44, Uiterdijken 5/34 en Schagen en Den Engh 14/134.
- De gemeente Linschoten is per 8 september 1857 vergroot met de gemeente Wulverhorst, die in 1840 als volgt was verdeeld: totaal 17 huizen met 122 inwoners, verdeeld in huize Wulverhorst 1/11 en de  buurtschappen Cromwijk 5/27, Vlooswijk 6/35 en Linschoterhaar 5/49.
- Per 1 januari 1980 afgestaan aan de gemeente Montfoort: 31 hectare met 2.252 inwoners (dit betrof de wijken Tabakshof I en II en Keizerrijk, die door Montfoort op Linschotens grondgebied [in Heeswijk] waren gebouwd).
- Bij de opheffing van de gemeente Linschoten per 1 januari 1989 is zij als volgt opgedeeld:
naar de gemeente Montfoort: 2.320 hectare met 1.388 huizen en 4.529 inwoners;
naar de gemeente Woerden: 316 hectare met 49 huizen en 171 inwoners (dit betrof de buurtschappen Kromwijk, Polanen en een deel van Cattenbroek, oftewel het gedeelte van de gemeente Linschoten dat noordelijk van de A12 was gelegen);
naar de gemeente Harmelen: 34 hectare met 1 huis en 6 inwoners.
- Tegenwoordig heeft Linschoten ca. 1.500 huizen met ca. 4.000 inwoners.

Geschiedenis
Rond het begin van onze jaartelling stroomde het meeste water van de Rijn in noordwestelijke richting, ongeveer via Tiel, via de lijn Culemborg, Vianen, Montfoort, Woerden, waar deze door dr. Vink genoemde Linschotenstroom in de ‘Oude Rijn’ uitmondde. De Linschotenstroom bracht veel rivierklei en zandafzettingen over het veenpakket aan. Vooral bij hoge vloeden in de toenmalige Waddenzee stuwde het water van de rivieren soms enorm op, waardoor het bezinkingsgebied zich tussen Montfoort en Linschoten over wel anderhalve kilometer breedte ter weerszijde van de oever aan de Linschotenstroom uitstrekte. Grondonderzoek heeft aangetoond dat de kern van het huidige Linschoten aan de rand van deze kleirug ligt.

Toen de Linschotenstroom door bodemdalingen in Zuidwest-Nederland steeds minder water kreeg, verlandde ze en een vruchtbaar gebied voor landbouw, veeteelt en fruitteelt lag open. Gegevens wijzen er op dat er rond 900 na Christus reeds permanente bewoning is geweest in de polder Schagen en Den Engh. Een prachtige vondst bij de kerkrestauratie in 1976 was een tufstenen grafkist met inhoud, die mede aan de hand van een daarin gevonden zilveren muntje in de eerste helft van de 12e eeuw gedateerd kon worden.

Een belangrijk hoofdstuk uit de geschiedenis van Linschoten is de relatie tussen de polders of waterschappen, met hun specifieke verantwoordelijkheden. Elke polder had een polderbestuur dat bestond uit een schout, een kameraar (een ontvanger of penningmeester) en drie kroosheemraden, die in de polder moesten wonen en voor telkens één jaar benoemd werden. Deze gemeenschappen hadden in veel opzichten autonomie. Ze hadden ieder voor zich de plicht te zorgen voor de waterhuishouding, de dijken en de bemaling (eerst met windmolens, later met stoomgemalen). (342, 708)

Als u zich nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Linschoten, kunt u terecht bij:
- Site over de geschiedenis van Linschoten in tekst en beeld.
- Stichts-Hollandse Historische Vereniging SHHV.

Recente ontwikkelingen
- De Dorpsvisie Linschoten schetst de voor het dorp wenselijk geachte ontwikkelingen voor de komende jaren.
- Het Watergebiedsplan Linschoterwaard is in 2011 vastgesteld.

Jaarlijkse evenementen
- Linschotenloop (zaterdag voor kerst). De afstanden zijn 2, 5, 10 en 21 km.

Overnachten
- Vakantiehuizen in de omgeving van Linschoten.

Literatuur
- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Linschoten.

Foto's en ansichten
- Collectie artikelen, foto's en ansichten over Linschoten.

1. 1. Nederlandse plaatsnamen. Herkomst en historie.,
   Berkel, G. van; K. Samplonius
   , (2006)