Hitland

Status
- Hitland is een gebied in de provincie Zuid-Holland, gemeente Zuidplas. T/m 2009 gemeente Nieuwerkerk aan den IJssel.
- Het gebied Hitland valt, ook voor de postadressen, onder het dorp Nieuwerkerk aan den IJssel.
- In het gebied liggen twee buurtschappen: Klein Hitland en Groot Hitland, dat ook wel Ver Hitland wordt genoemd.
- Ter plekke staan witte plaatsnaamborden met de naam Ver Hitland (onder blauwe borden Nieuwerkerk aan den IJssel).

Naam
Naamgeving en naamsverklaring
De naam Hitland is afkomstig van een oude steenplaats. Hit verwijst waarschijnlijk naar een paardenras. De naam Hitland betekent dus vermoedelijk paardenland. De naam Ver Hitland is terug te voeren op de ligging van het gebied ten opzichte van het dorp Nieuwerkerk aan den IJssel.
Door de Hitlanden het bos niet meer zien...
In het gebied Hitland liggen dus de buurtschappen Klein Hitland en Groot Hitland (volgens de Topografische atlas Zuid-Holland (1)), welke laatste volgens plaatsnaamborden ter plekke tegenwoordig kennelijk Ver Hitland wordt genoemd. Artikel over de namen Klein Hitland, Groot Hitland en Ver Hitland, die blijkens het artikel ook vroeger al door elkaar werden gebruikt. Om het allemaal nog verwarrender te maken, verdeelt het recreatieschap* het gebied in Hitland-Noord (= Klein Hitland e.o.) wat ze elders op hun site ook Noord-Hitland noemen, Hitland-Midden (= Groot Hitland e.o.) en Hitland-Zuid (= golfbaan en bos e.o.). Het recreatieschap spreekt op 1 pagina (de homepage) verder van 1) natuurgebied Hitland, 2) recreatiegebied Hitland, 3) het Hitlandgebied en 4) Hitlandbos, waar ze volgens ons allemaal hetzelfde gebied mee bedoelen...
* Dat Hitlandbos heet, maar naar wij aannemen werkzaam is in het hele gebied Hitland, op zich al een verwarrende naamgeving dus.

Ligging
Hitland is het buitengebied ZO van Nieuwerkerk aan den IJssel, gelegen tussen de Schielandweg (N219) en de IJssel. In het ZO van het gebied ligt de buurtschap Groot Hitland of Ver Hitland (aan de Groenendijk), in het NO ligt de buurtschap Klein Hitland, rond de wegen Hitlandselaan en Klein Hitland.

Statistische gegevens
- De buurtschap Klein Hitland heeft ca. 80 huizen met ca. 200 inwoners. De buurtschap Groot Hitland of Ver Hitland heeft ca. 40 huizen met ca. 100 inwoners.
- Het recreatieschap stelt op haar site dat het gebied Hitland 640 hectare groot is, wat ons aannemelijk lijkt. Elders op haar site stelt zij echter dat 'het Hitlandgebied' 250 hectare groot is. Het is ons onduidelijk wat zij daarmee bedoelen.

Beschrijving
Het huidige gebied Hitland, een prachtig stukje natuurschoon waar natuur, recreatie en landbouw in goede harmonie zijn verenigd, is het resultaat van een van 1981 tot 1998 uitgevoerd landinrichtingsproject. Het landinrichtingsplan Hitland is destijds opgesteld naar aanleiding van aanvragen tot ruilverkaveling. Probleem was dat de agrarische gronden erg versnipperd waren en er was ter plaatse behoefte aan recreatief gebied. Om zowel recreatieve als agrarische belangen veilig te stellen, hebben het Hoogheemraadschap van Schieland, Recreatieschap Hitlandbos en de gezamenlijke landbouworganisaties een verzoek om ruilverkaveling ingediend. Dankzij het geslaagde herinrichtingsplan heeft Hitland een voorbeeldfunctie gekregen voor plannenmakers, inrichters, beheerders en gebruikersgroepen van andere multifunctionele gebieden. Voor omwonenden is een toegankelijk gebied ontstaan met veel recreatiegebieden. Cultuurhistorische elementen bleven bewaard en werden geaccentueerd. Voor de natuur ontstonden nieuwe kansen. Hier doorheen zijn recreatiemogelijkheden voor de omwonenden verweven.

De herinrichting van Hitland is het eerste project in Nederland, dat onder de Landinrichtingswet (1985) is uitgevoerd. Voor de gebruikers heeft de herinrichting vele voordelen opgeleverd. De eigendommen van de agrariërs liggen nu dichter bij elkaar en de waterhuishouding is op de nieuwe situatie aangepast. Hierdoor is een rendabeler bedrijfsvoering mogelijk. Voor recreanten is het gebied toegankelijk geworden en voor meerdere doeleinden te gebruiken. De natuur heeft per saldo ook kunnen profiteren van de nieuwe situatie. Met de aanleg van bossen, moerassen en natuurvriendelijke oevers is voldaan aan de vraag van recreanten naar een gevarieerde wandel-, fiets- en "doe"-omgeving.

Bezienswaardigheden
- De voormalige steenovens in de buurtschap Klein Hitland zijn tot 1964 in gebruik geweest en in 2010 en 2011 gerestaureerd. Artikel over de steenfabriek van Klein Hitland, die een geliefd object was voor kunstschilders.

Natuur en recreatie
- Vanuit Hitland kunt u met een veerpontje voor voetgangers en fietsers naar het aan de overzijde van de Hollandse IJssel gelegen Ouderkerk aan den IJssel. Het pontje wordt sinds 2002 geëxploiteerd door André van Mullem, die daarvoor is verhuisd van Gouderak naar het fraai gelegen veerhuis aan de Nieuwerkerkse kant van de Hollandse IJssel. Deze veerdienst bestaat al sinds 1618. Jaarlijks maken meer dan 60.000 mensen gebruik van het pontje, dat van april t/m oktober alle dagen van de week vaart. Buiten die periode vaart het niet op zon- en feestdagen.
- Sinds 2002 rijdt er een treintaxi in Nieuwerkerk aan den IJssel. Het handige hiervan is dat u eventueel, als u als voetganger met de veerpont de oversteek maakt van Ouderkerk naar Nieuwerkerk, met de treintaxi naar het station kunt reizen.
- Camping met zwembad en restaurant in Klein Hitland.

Literatuur
- In het boek Haven van Hitland, van vaargeul tot woonhaven komen huidige en voormalige bewoners van de woonschepen in en de huizen langs deze voormalige haven aan het woord. Verhalen over de buurt in verleden en heden.

Links
- Site over de voormalige werkhaven Hitland. Tegenwoordig ligt er een aantal woonschepen, waarvan de meeste op de site worden beschreven en afgebeeld.
- Uitvoerige informatie over het gebied vindt u op de site van Recreatieschap Hitlandbos.

1. 1. Topografische Atlas Zuid-Holland,
   ANWB
   , (2004)