Heesboom

Status
- Heesboom is een buurtschap in de provincie Noord-Brabant, in de streek Baronie en Markiezaat, gemeente Baarle-Nassau.
- De buurtschap Heesboom valt onder het dorp Baarle-Nassau.

Naam
Naamsverklaring
- Beschouwd als samenstelling van hees ‘beuk’ en boom ‘boom’. Men kan hees echter ook als zelfstandig toponiem opvatten en in boom een secundaire betekenis ‘slagboom’ of ‘grenspaal’ vermoeden.(1)
- Hees ‘bos van laag hout, struikgewas’, ook ‘jong beukenbos, later struikgewas’. Jonge beuken hebben veel zijtakken, vooral als vee aan de boompjes vreet. De slapende knoppen onder aan de stam gaan dan uitlopen en vormen korte zijtakjes, hetgeen de boom een ‘stekelig’ uiterlijk geeft. Een oude vermelding van het woord is van omstreeks 784: Hezia, het huidige Hees bij Eersel. (…) Bij de Baarlese Heesboom is een gehucht ontstaan. (2)
- Antonius Casparus Ferdinandus Prosperus Cuypers, een welgestelde heer die tussen 1840 en 1846 in Baarle-Nassau en omgeving oudheidkundig onderzoek deed, meende dat er te Heesboom sprake was van een expliciete heesboom. Deze boom heeft hij in 1843 getekend (zie de afbeelding hieronder). Het betreft een zeer oude eik die in genoemd jaar niet zo heel veel vitaliteit meer had. De boom moet al vóór 1900 zijn verdwenen. Links onder op de prent ziet u de toren van de Remigiuskerk en de Heimolen. In 2007 mocht heemkundekring Amalia van Solms van de gemeente Baarle-Nassau ergens in de gemeente een nieuwe boom planten. De heemkundekring koos voor een 'nieuwe heesboom' in de buurtschap Heesboom. Achtergrondinformatie over de oude en nieuwe heesboom op de site van heemkundekring Amalia van Solms.

Ligging
De buurtschap Heesboom ligt W van Baarle-Nassau, rond de Hoogstratensebaan ter plekke van de zijweg Heesboom.

Statistische gegevens
- In de Volkstelling van 1840 wordt Heesboom niet apart vermeld.
- Tegenwoordig omvat de buurtschap een handvol panden aan de Hoogstratensebaan en 2 panden aan de weg Heesboom.

Geschiedenis
Dat de streek rond Baarle al vroeg werd bewoond, blijkt onder meer uit het feit dat in 1843 tijdens opgravingen bij Heesboom een bronzen strijdbijl is aangetroffen.
- Artikel: Prosper Cuypers en de kokerbijl van de Heesboom (pdf) (verschenen in Brabants Heem, 1984).

Links
- Legende over hekserij aan de Heesboom.

1. 1. Nederlandse plaatsnamen. Herkomst en historie.,
   Berkel, G. van; K. Samplonius
   , (2006)
   
2. 2. Laatmiddeleeuws landschap en veldnamen in de Baronie van Breda,
   Buiks, Chr.
   , (1997)