Haaldersbroek
lokatie
Status
- Haaldersbroek is een buurtschap in de provincie Noord-Holland, in de regio Zaanstreek, gemeente Zaanstad. T/m 1973 gemeente Zaandam.
- De buurtschap Haaldersbroek valt, ook voor de postadressen, onder de stad Zaandam.
Naam
Oudere vermeldingen
Haalersbroek, 1745 Hallaerts Broeck, 1851 de polder Halartsbroek, 1912 Haaldersbroek of Hollaardsbroek.
Naamsverklaring
Naar de ligging in het gelijknamige poldergebied, waarvan de naam een samenstelling is van broek 'broekland, drassig groenland' (zie ook bij Broek) en een eerste deel dat men in verband brengt met Haler, de geadjectiveerde vorm Haal 'halfdeel' (zie De Haal), naar de ligging in het zogeheten Haler vierendeel. Het lijkt er op dat dit gebied oudtijds de gepersonifieerde benaming Hallaard* droeg, waaraan men vervolgens broek heeft gekoppeld, naar de gesteldheid van het gebied.(1)
* Gereconstrueerde vorm.
Ligging
De buurtschap Haaldersbroek ligt N van Zaandam, O van de Zaan, N van de buurtschap Het Kalf, in de 170 hectare grote Kalverpolder, rond de (grotendeels autovrije) wegen Haaldersbroek en Haaldersbroekerdwarsstraat. Ook de Braakdijk wordt doorgaans tot Haaldersbroek gerekend.
Statistische gegevens
- In 1555 waren er in de buurtschappen Haaldersbroek en ’t Kalf gezamenlijk ca. 140 inwoners in 12 tot 14 'haardsteden'.
- Tegenwoordig omvat de buurtschap Haaldersbroek (exclusief 't Kalf maar inclusief de Braakdijk) ca. 150 huizen met ca. 400 inwoners.
Recente ontwikkelingen
Reconstructie Kalverpolder
De Kalverpolder heeft de afgelopen jaren een flinke opknapbeurt gekregen. De problematiek van de veenweiden in West-Nederland komt ook in de Kalverpolder voor. De bodem daalt door bemaling van het grondwater, waardoor het veen inklinkt. Hierdoor zijn weilanden ontstaan die de vorm van een badkuip hebben, het maaiveld in het midden ligt soms één meter lager dan het water in de sloten. Daarnaast gaat het niet goed met de waterkwaliteit. Door het inlaten van gebiedsvreemd water verzoet het licht brakke water in de polder. Zoet water is minder goed bestand tegen veen, waardoor het eerder vertroebelt en er sneller algen in het water voorkomen. Doel van de opknapbeurt is het behouden van de natuurlijke waarden in dit gebied. De Kalverpolder is van onschatbare waarde voor de Zaanstreek. Het is niet alleen een prachtig natuurgebied met een grote variëteit aan flora en fauna, maar het is ook hét decor voor de Zaanse Schans. Het Laarzenpad is verbeterd, er zijn kijkschermen geplaatst om vogels ongestoord te kunnen bekijken, dichtgegroeide greppels zijn open gegraven, er zijn paaiplaatsen voor vissen gecreëerd en slechte oevers zijn hersteld. Het gebied is tevens aantrekkelijker gemaakt voor toeristen en recreanten middels een nieuw wandelpad, enkele bruggen en een bezoekerscentrum waar de natuurlijke waarden van de Kalverpolder worden toegelicht.
Bezienswaardigheden
- De kern van Haaldersbroek is in 1990 benoemd tot beschermd dorpsgezicht en is autovrij. U vindt er een 3-tal stolpboerderijen, 2 karakteristieke houten ophaalbruggetjes en een aantal oude Zaanse huizen, waaronder het oudste nog bestaande pand van de buurtschap (Haaldersbroek 11 uit 1661) en huisnr. 23 uit 1682.
- Wie met de boot Haaldersbroek in wil moet zich melden bij Kees Dekker op Braakdijk nr. 15. Al 25 jaar lang opent en sluit hij de sluisdeuren van het monumentale Haaldersbroekersluisje, dat net zo oud is als de polder (ca. 300 jaar oud). Het sluisje, net groot genoeg voor een praam, werd vroeger vooral gebruikt om de pramen van de boeren door te laten. Dan moest de koeienmest en de melk eruit. Tegenwoordig is het vooral bedoeld om een enkele watertoerist toegang tot Haaldersbroek te verschaffen. Want het sluisje is de enige toegang tot de buitenwereld over water. Het hoogteverschil met de omringende sloot is 60 centimeter.
Links
- Stichting Kalverpolder.
Nieuwe reactie inzenden