Griend

Status
Griend is een eiland in de provincie Fryslân, in het Waddengebied, gemeente Terschelling.

Ligging
Griend ligt Z van West-Terschelling, NW van Harlingen.

Statistische gegevens
Griend is ca. 100 hectare groot en is doorgaans onbewoond. Alleen van april t/m juli wordt het eiland bewoond door twee vogelwachters van Natuurmonumenten, die het eiland beheert.

Beschrijving
Griend bestaat uit een strandwal, een begroeide kwelder en slikken. Het is alleen van april tot juli bewoond. Dan bivakkeren hier twee vogelwachters in een bijzonder onderkomen. Als u met de boot naar Terschelling of Vlieland vaart, ziet u het staan. Om dit unieke vogelreservaat zo veel mogelijk met rust te laten, is het niet toegankelijk voor publiek, maar u kunt de belevenissen van de vogelwachters op de voet volgen via hun weblog op de site van Natuurmonumenten (zie de link onderaan deze pagina).

Griend is bij hoog water een vluchtplaats voor tienduizenden vogels. Het eiland biedt onderdak aan de grootste kolonie grote sterns van West-Europa. Tijdens de voorjaarstrek komen bijzondere vogels zoals zilverplevier, rosse grutto en kanoetstrandloper op Griend uitrusten en ‘opvetten’. Duizenden vogels brengen hier hun jongen groot omdat er geen dreiging is van vossen en andere vleesetende zoogdieren.

Recente ontwikkelingen
De wadbodem bij Griend is een van de meest dierenrijke van de Waddenzee. Dat blijkt uit een grootschalig bodemfaunaonderzoek van het NIOZ op Texel. Dat is goed nieuws voor de tienduizenden vogels die voedsel zoeken op het wad. ‘Vooral Griend is een hotspot voor biodiversiteit in de Waddenzee,’ vertelt onderzoeker Theunis Piersma. ‘Griend stond al bekend als belangrijk broedgebied voor kolonievogels zoals grote sterns en kokmeeuwen en als hoogwatervluchtplaats voor kanoeten en rosse grutto’s. Nu blijkt ook het aangrenzende wad rijk.’

Onderzoeksinstituut NIOZ onderzocht bijna 4.000 plekken in het Waddengebied op bodemdieren die groter zijn dan een millimeter, zoals schelpdieren, wormen en slakken. In totaal trof het NIOZ 76 verschillende diersoorten aan. De bodemdieren vormen het voedsel voor veel vissoorten en voor de vogels die er broeden of de Waddenzee aandoen tijdens de vogeltrek. Voldoende voedsel is cruciaal om de kilometers lange vlucht naar broed- en overwinteringgebieden te kunnen maken.

Rijke bodemmonsters
Vooral de hooggelegen gebieden, zoals de zone langs de Nederlandse kust en de waddeneilanden, en het wad ten oosten van Griend zijn het rijkst. ‘Gemiddeld troffen we daar rond de twintig diersoorten aan in een bodemmonster, terwijl op veel andere plekken in de Waddenzee maar maximaal zeven diersoorten in een bodemmonster werden aangetroffen.’

Zandkokerwormen en zeeduizendpoten
Vanuit het perspectief van de voedselzoekende vogels leggen de kokkel, zandkokerworm, strandgaper, gewone zeepier, mossel, veelkleurige zeeduizendpoot en nonnetje het meeste gewicht in de schaal. Ook de uit het buitenland afkomstige Amerikaanse zwaardschede komt in grote aantallen voor en hier en daar vinden we banken van de Japanse oester. Deze laatste schelp is zo stevig dat deze voor vogels moeilijk eetbaar is. Mogelijk speelt de Japanse oester een belangrijke rol als rifvormer, structuren die net als mosselbanken op hun beurt allerlei verrijkende effecten op het omliggende wad hebben.

Naar een rijke zee
Het jaarlijkse terugkerende onderzoek naar het wadbodemleven van het NIOZ levert belangrijke informatie voor het programma ‘naar een rijke zee’. Hierin werken overheden, bedrijfsleven, natuurorganisaties en onderzoeksinstituten samen aan herstel van de natuurwaarden van de Waddenzee. De onderzoeksgegevens geven zicht op de effecten van natuurlijke ontwikkelingen in en menselijke invloed op de Waddenzee.

Herstel bodem
Tot 2002 kwamen mechanische kokkelvissers nog heel dicht bij het eiland Griend, wat leidde tot schade aan de bodem. Het onderzoek toont aan dat de bodem rond Griend herstellende is. Natuurmonumenten hoopt dat met het programma ‘naar een rijke zee’ bijdraagt aan verder herstel en dat op veel meer plekken in de Waddenzee een hoge biodiversiteit ontstaat.

Lepelaars
In 2010 hebben er voor het eerst lepelaars op Griend gebroed.

Links
- Nadere informatie over Griend op de site van beheerder Natuurmonumenten (met o.a. een weblog van de vogelwachters).