Giessen-Oudekerk

Status
- Giessen-Oudekerk is een dorp in de provincie Zuid-Holland, gemeente Giessenlanden. T/m 1956 gemeente Giessendam. In 1957 over naar gemeente Giessenburg, in 1986 over naar gemeente Giessenlanden.
- Giessen-Oudekerk heeft geen eigen postcode en plaatanaam in het postcodeboek. Postaal gezien ligt het 'in' Giessenburg.

Naam
Oudere schrijfwijzen
Ghiessen, Oltghiesen, Ouderkerk aan de Giessen, Giessen-Oudkerk, 1396 Oudeghiesen, 1514 Gyessen Ouderkerck.
Naamsverklaring
Betekent ‘het Giessen waar de oude kerk staat’. Samengesteld uit twee afzonderlijke namen. De eerste is identiek met het hier stromende water de Giessen, waarvoor zie Giessendam. De toevoeging Oudkerk diende ter onderscheiding van het nabijgelegen Giessen-Nieuwkerk, dat tegenwoordig Giessenburg heet. (3083)

Ligging
Giessen-Oudekerk ligt NO van Hardinxveld-Giessendam, ZW van Giessenburg, aan de rivier de Giessen. De buurt rond de Kloevelaan ligt op een ‘eiland’ in de Giessen.

Statistische gegevens
In 1840 had Giessen-Oudekerk 69 huizen met 479 inwoners.

Geschiedenis
De streek ten noorden van de Giessen is in de slotfase van de Alblasserwaardse ontginning in cultuur gebracht. Tussen 1200 en 1250 is het gebied ontbost, geëgaliseerd en werden er sloten en dijken aangebracht. In een grote scherpe bocht ontstond aan het veenriviertje de Giessen een nederzetting met een hoofdkerk.
In de Middeleeuwen groeide dit dorp uit tot terpdorp. De opgehoogde dorpskern was ten tijde van de watersnoden een toevluchtsoord voor vele dieren en mensen.

Tegenover de kerk aan de andere zijde van de Giessen lag tot in de 17e eeuw kasteel Ghiessenburgh (nu bekend als het Oudkerksebos).

Waar nu de buurtschap Kaloeve ligt, wordt op een kaart van Blaeu (ca. 1770) (kaart hangt in museum de Koperen Knop) gesproken van een buurtschap Giessenburg. Een andere kaart in de collectie van Atlas van Stolk (Schielandmuseum Rotterdam) geeft ook deze plaats aan van de nederzetting Giessenburg. Je kan veronderstellen dat het kasteel en de nederzetting niet bij elkaar lagen. De nederzetting N van de giessen in de bocht Z van het dorp Giessen Oudekerk en het kasteel noordelijker aan de linkeroever.

De noordzijde van de Giessen bestond in deze omgeving uit de ambachten Giessendam, Giessen Oudekerk en Peursum, met als hoofdkerk de kerk in Giessen Oudekerk.

Het is niet bekend wanneer de eerste kerk werd gesticht. Het was wel de hoofdkerk van de ambachten Giessendam, Giessen Oudekerk en Peursum. In Giessendam en Peursum was wel een kapel. De kapel van Giessendam lag echter op grondgebied van Hardinxveld, dus op de zuidoever van de Giessen nabij de dam. De kapel te Peursum lag aan de Peursumsevliet nabij de brug. (bron: Dick van den Dool, Wetenswaardigheden over de kerk te Giessen-Oudekerk, brochure, 1983)

Wijken en buurten
De Kloeve
In het Z van Giessen-Oudekerk ligt op een (schier)eilandje in de Giessen de villawijk De Kloeve, rond de Kloevelaan. Vanouds was dit een buurtschap, die o.a. in 1869 in bronnen voorkomt als De Kaloeve.
Naamsverklaring
De betekenis is niet bekend. Misschien een samenstelling van kale ‘kaal, zonder groen’ en hoeve ‘hoeve’? (3083)
Geschiedenis
Op oude kaarten uit de 17e eeuw is hier de buurtschap Giessenburg gesitueerd, de naam die nu gegeven wordt aan het N van Giessen-Oudekerk gelegen dorp.
Recente ontwikkelingen
Camping De Kale Hoeve, die iets Z van De Kloeve lag, is in 2001 afgebroken  voor de aanleg van de tunnel van de Betuwelijn, die hier onder de Giessen doorloopt. De camping komt niet terug; het gebied heeft een groene bestemming gekregen.

Volkslied van Giessen-Oudekerk
Refrein:
Giessen-Oudekerk, dorpje zo apart
'k Heb voor jou een plaatsje, heel diep in mijn hart.
Al ben jij een stipje op de wereldkaart,
toch blijf jij de Parel van de Alblasserwaard.

Er ligt een klein dorp in de Alblasserwaard,
een dorpje om echt van te houden.
Het ligt aan de Giessen die slingert en stroomt,
langs hofsteden en langs landouwen.
Het dorp is al oud, al zo'n zeshonderd jaar,
en toch is het jong nog van geest.
Dat kun je goed zien als er iets is te doen,
want dan is het voor iedereen feest.

Refrein

In het centrum van het dorp is een oeroude kerk,
die staat daar al eeuwen te dromen.
Het ligt aan een pleintje dat ademt een sfeer,
die men niet vaak tegen zal komen.
In zomer of winter wanneer je ook komt,
het is altijd mooi om te zien.
Wanneer ik een cijfer mocht geven dan werd
dat voor Giessen-Oudekerk een tien!

Refrein

Overnachten
- Vakantiehuizen in de omgeving van Giessen-Oudekerk (online te boeken).

Links
- Begraafplaats Giessen-Oudekerk met zerkenlijst en personenlijst.