Hardinxveld-Giessendam

Plaats
Dorp en gemeente
Hardinxveld-Giessendam
Alblasserwaard
Zuid-Holland

hardinxveld giessendam hardinxveld neder peulenstraat ca 1900 [640x480].jpg

Hardinxveld-Giessendam Hardinxveld Neder Peulenstraat ca 1900

Hardinxveld-Giessendam Hardinxveld Neder Peulenstraat ca 1900

Hardinxveld-Giessendendam.JPG

Hardinxveld-Giessendam aan het mooie riviertje de Giessen.

Hardinxveld-Giessendam aan het mooie riviertje de Giessen.

Hardinxveld-Giessendam..JPG

Het Streekmuseum, De Koperen Knop in Hardinxveld-Giessendam.

Het Streekmuseum, De Koperen Knop in Hardinxveld-Giessendam.

Hardinxveld-Giessendam. (2).JPG

De Hervormde kerk in Hardinxveld-Giessendam.

De Hervormde kerk in Hardinxveld-Giessendam.

zh_gemeente_hardinxveld_in_ca._1870_kaart_j._kuijper.gif

Gemeente Hardinxveld anno ca. 1870 kaart J. Kuijper

Gemeente Hardinxveld anno ca. 1870 kaart J. Kuijper

zh_gemeente_giessendam_in_ca._1870_kaart_j._kuijper.gif

Gemeente Giessendam anno ca. 1870 kaart J. Kuijper

Gemeente Giessendam anno ca. 1870 kaart J. Kuijper

Hardinxveld-Giessendam

Terug naar boven

Status

- Hardinxveld-Giessendam is een dorp en gemeente in de provincie Zuid-Holland, in de streek Alblasserwaard.

- De gemeente Hardinxveld-Giessendam is in 1957 ontstaan uit samenvoeging van de gemeenten Hardinxveld en Giessendam (met dien verstande dat de tot dat moment Giessendamse kern Giessen-Oudekerk middels grenscorrectie naar de nieuwe gemeente Giessenburg is overgegaan).

- Wapen van de voormalige gemeente Giessendam. - Wapen van de voormalige gemeente Hardinxveld. - Wapen van de gemeente Hardinxveld-Giessendam.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Hardinxveld-Giessendam.

- Omdat de kernen Hardinxveld en Giessendam geleidelijk aan elkaar zijn gegroeid, is men het als één kern Hardinxveld-Giessendam gaan beschouwen. Ook op de plaatsnaamborden ter plekke en in het postcodeboek. Toch zie je bijvoorbeeld nog vrachtwagens rijden met de plaatsnaam Hardinxveld respectievelijk Giessendam. Verder bestaat de gemeente overigens nog uit het dorp Boven-Hardinxveld. Ter onderscheid daarvan werd Hardinxveld tot in de jaren zestig van de 20e eeuw (en op sommige plattegronden nog steeds) ook wel Neder-Hardinxveld genoemd.

- Onder het dorp Hardinxveld-Giessendam valt voor de postadressen ook het dorp Boven-Hardinxveld.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
Hardinxveld: 1105 Herdingfelde, 1252 kopie 1338 Hardingfelde, 1288 Hardinvelt, 14e eeuw Herdinxfelt.
Giessendam: 1230 Gysendam, 1307 Ghiesendamme, 1514 Gyessendamme.

Naamsverklaring
Hardinxveld: Samenstelling van veld en herdinga*, dienstlieden of verwanten van de persoon Herdo* of Hardo* (roepvorm van samengestelde namen als Hardemar of Leonhard), dan wel lieden woonachtig op of bij de/het herde. Veld staat in de middeleeuwen veelal voor onontgonnen grond, maar heeft hier mogelijk al de latere betekenis 'ontwateringseenheid'.
Giessendam: betekent dam 'waterkering om een waterloop te sluiten' in de rivier de Giessen. De naam van dit water houdt waarschijnlijk verband met het Germaanse geusan* 'krachtig stromen' (vergelijk het Nederlandse geyser, een Scandinavisch leenwoord afgeleid van het bijbehorende causativum gausjan* 'doen stromen'. Zie ook Giessen.(1)
* Gereconstrueerde vorm.

Terug naar boven

Ligging

De gemeente Hardinxveld-Giessendam ligt aan de rivieren Beneden-Merwede en Boven-Merwede en ligt verder O van het dorp Sliedrecht, ZO van de dorpen Wijngaarden en Bleskensgraaf, Z van de dorpen Molenaarsgraaf, Giessen-Oudekerk en Giessenburg, WZW van het dorp Schelluinen, W van de stad Gorinchem, WNW van het dorp Sleeuwijk, N van het dorp Werkendam en de Zuid-Hollandse Biesbosch en NO van de stad Dordrecht. Het riviertje de Giessen stroomt door de gemeente en door het Z van de gemeente loopt de A15 van W naar O.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 hebben de gemeente en het dorp Hardinxveld (het dorp wordt dan nog niet Neder-Hardinxveld genoemd) 412 huizen met 3.298 inwoners. De gemeente Giessendam heeft in 1840 271 huizen met 1.842 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 202/1.363 (= huizen/inwoners) en het dorp Giessen-Oudekerk 69/479. Tegenwoordig heeft de gemeente Hardinxveld-Giessendam ca. 7.100 huizen met ca. 17.800 inwoners; het dorp Hardinxveld-Giessendam heeft tegenwoordig ca. 5.300 huizen met ca. 13.300 inwoners, dit is exclusief het aantal huizen en inwoners voor het dorp Boven-Hardinxveld.

Terug naar boven

Geschiedenis

- In 1997 is tijdens een archeologische opgraving in de polder bij Hardinxveld-Giessendam het skelet van een vrouw gevonden. Onderzoek heeft aangetoond dat de vrouw, die Trijntje is gedoopt, vermoedelijk rond 5500 voor Christus heeft geleefd en onderdeel uit moet hebben gemaakt van een groepje rondtrekkende jagers en vissers. Het is het oudste skelet dat ooit in Nederland is gevonden. Trijntje leefde waarschijnlijk in een gemeenschap van enkele families op een nabijgelegen donk, een soort rivierduin. Op deze donk zijn resten gevonden van onder meer eenden, ganzen, zwanen, reigers en meerkoeten, wat erop wijst dat de bewoners flink moeten hebben gejaagd. Het feit dat Trijntje in de buurt van de donk werd begraven, wijst er volgens archeologen op dat de nederzetting gebruikt werd als een soort basiskamp. Op basis van röntgen- en computertechnieken is een reconstructie gemaakt van Trijntje. Deze is te bewonderen in Museum De Koperen Knop in Hardinxveld-Giessendam. (bron: Historiek)

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Hardinxveld-Giessendam, kun je terecht bij de volgende instanties:

- Geschiedenis van Hardinxveld-Giessendam op de site Geschiedenis van Zuid-Holland.

- Historische Vereniging Hardinxveld-Giessendam.

- Museum De Koperen Knop is een historisch en cultureel centrum, een streekmuseum voor de Alblasserwaard. Het bevindt zich in en om een grote historische boerderij van bijna 400 jaar oud. De boerderij is gebouwd op een woonheuvel om het te beschermen tegen overstromingen. Het museum bestaat uit een hoofdgebouw, diverse bijgebouwen en een grote museumtuin.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Hardinxveld-Giessendam heeft 11 rijksmonumenten.

- Hardinxveld-Giessendam heeft 36 gemeentelijke monumenten.

- Tiendwegse Molen.

- De Peulensluis, zichtbaar vanaf de Amerhof, verbindt de Buiten-Giessen met de Beneden-Merwede. Het is de enige scheepvaartverbinding naar de Alblasserwaard. De sluis is in 1937 gebouwd in gewapend beton met houten puntdeuren als afsluitmiddel. Zowel in het binnen- als het buitenhoofd bevinden zich een stel vloed- en een stel ebdeuren. De schutsluis ligt onder de A15 zodat er een hoogtebeperking is van 5 meter boven kanaalpeil. De sluis was anno 2017 sterk verouderd, voldeed niet meer aan de huidige eisen van veiligheid en bedrijfszekerheid en was toe aan een grote opknapbeurt en modernisering.

Bij de renovatie in genoemd jaar zijn drie stel houten deuren geheel vernieuwd. Ook het hekwerk is geheel vernieuwd en zodanig uitgevoerd dat het aan de huidige veiligheidseisen voldoet. Schade aan het beton is hersteld en in de kolkwand zijn extra haalkommen aangebracht. De handbediening van de deuren en de nivelleerschuiven is vervangen door een elektro-hydraulisch aangedreven bewegingswerk. Langs het rijwielpad, dat de sluis aan de rivierzijde kruist, is een zitje met een informatiepaneel geplaatst.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Hardinxveld-Giessendam (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Hardinxveld-Giessendam. - Nieuws van de gemeente op Facebook. - Nieuws van de gemeente op Twitter.

- Nieuws: - Huis-aan-huiskrant Het Kompas. - Nieuws uit Sliedrecht, Hardinxveld-Giessendam en omgeving.

- Veiligheid: - Buurttoezicht Hardinxveld-Giessendam. - Brandweer H-G.

Reacties

(1)

Volgens de oude gegevens over de twee wapens, samengevoegd in 1957, staan de paalvairen in blauw op zilver. Als we nu via wikipedia naslaan, zien we de paalvairen in wit op blauw?
Volgens de Summa encyclopedie en ook in alle officiële gemeentegidsen, moet het toch echt in Blauw op zilver.
Graag uw reactie hierop.
Met vriendelijke groet. Bert Holster.

Beste Bert,
Zo te zien heeft u inderdaad gelijk. De verkeerd getekende wapens staan echter niet op Wikipedia, maar op Heraldrywiki, een in (o.a. gemeente-)wapens gespecialiseerde site. We hebben de beheerder van die site gemaild of hij het wil verifiëren en aanpassen.
Met vriendelijke groet,
Redactie Plaatsengids.nl

Reactie toevoegen