Domburg

Status
- Domburg is een stad in de provincie Zeeland, in de streek Walcheren, gemeente Veere. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1996.
- Wapen van de voormalige gemeente Domburg.

Naam
Oudere vermeldingen
1181-1210 (datering kopie onzeker) Dumburch, 1271 Domborch.
Naamsverklaring
Samenstelling van burg 'versterkte plaats, burcht' en het Germaanse dûn*- 'duin', met vocaalverkorting en assimilatie van -nb naar -mb (vergelijk Sambeek) en dus: 'burcht in het duin'.(1362)
* Gereconstrueerde vorm.

Ligging
Domburg ligt tussen Westkapelle in het ZW en Oostkapelle in het NO en grenst in het W aan de Noordzee.

Statistische gegevens
- In 1840 had de gemeente Domburg 140 huizen met 777 inwoners, verdeeld in stad Domburg-Binnen 114/641 (= huizen/inwoners) en buurtschap Domburg-Buiten 26/136. Domburg-Buiten is een voormalige afzonderlijke heerlijkheid, waarin het grote buiten Sint Jan ter Heere ligt. De huidige buurtschap Sint Jan ten Heere valt onder het nabijgelegen dorp Aagtekerke.
- Tegenwoordig heeft Domburg ca. 600 huizen met ca. 1.500 inwoners.

Geschiedenis
Duinburcht
De oudere bewoning van de omgeving ten spijt zou men kunnen stellen dat Domburg is gesticht door de mensen die in het laatste kwart van de 9e eeuw de ringwalburg of 'duinburg' hebben opgeworpen waaraan door verbastering de plaats zijn naam dankt. Dat zulk een burg, evenals in Middelburg en Souburg, bestaan moest hebben werd al langer op grond van historisch-geografische argumenten vermoed. Pas bij opgravingen in 1991 en de jaren daarna op onder andere het terrein van het Badhotel is deze van plaggen en hout gebouwde burg ook daadwerkelijk gevonden. Met een diameter van 265 meter was het de grootste van de drie Walcherse ringwalburgen. Het centrum bevond zich bij het huidige Groentje op het kruispunt. De ringburgwal wordt in verband gebracht met aanvallen van Vikingen in de 9e eeuw en zou in opdracht van Karolingische koningen als vluchtburg voor de bevolking kunnen zijn gebouwd. Zo is bekend dat in 837 de Vikingen in Walichrum (= Walcheren) hebben huisgehouden en ene graaf Eggehard hebben vermoord. De burg die aanvankelijk niet een woonfunctie schijnt te hebben gehad, is in de loop van de 10e eeuw aan de binnenzijde opgehoogd en bewoond geraakt volgens het nog steeds bestaande stratenpatroon.

Twee Domburgen
In de 13e en 14e eeuw is er vanuit kerkelijk oogpunt sprake van twee Domburgen: Dumburgh infra castellum (binnen de versterking) en Dumburgh extra castellum (buiten de versterking) die ook worden aangeduid als Oost- en West Domburg. Het is een onderscheiding die voor het laatst in een oorkonde van 1363 wordt aangetroffen. Beide gemeenschappen hadden een kerk. Die van West-Domburg was een dochterkerk van Westkapelle en gewijd aan Sint Jan. Dit is de nog bestaande inmiddels protestantse kerk. De kerk van Oost-Domburg was een dochterkerk van Oostkapelle en gewijd aan Sint Agatha. Zij stond waarschijnlijk aan de zuidkant van 't Groentje en werd voor 1325 met toestemming van de bisschop van Utrecht afgebroken en mogelijk heropgebouwd op de plaats van de huidige kerk van Aagtekerke.

Stad en ambacht
De Hollandse graaf Floris IV en de burggraaf van Zeeland Dirck van Voorne verleenden Domburg en Westkapelle in 1223 stadsrechten. Daarnaast bestond het ambacht Domburg, dat het platteland van Domburg bestreek met grote delen van Aagtekerke en los van de stad Domburg zijn eigen bestuur kende. Als Domburg-buiten werd het onderscheiden van Domburg-binnen.

Badplaats
Reeds vanaf de 17e eeuw kwamen stedelingen uit Middelburg 's zomers spelerijdend de kust bezoeken en zich vermaken in de lokale herbergen. Zij bouwden er zomerverblijven en soms heuse lusthoven. De geschiedenis van Domburg als badplaats begint pas echt in 1834 als twee Middelburgse families besluiten om met badkoetsen een zeebad te nemen. Zij waren Domburgs eerste echte badgasten. Het eerste Badpaviljoen verrees in 1837. Met de verbetering van de verbindingen na 1870 door de aanleg van de spoorlijn Roosendaal-Vlissingen en de aansluitende dienst van de Stoomvaart Maatschappij Zeeland op Engeland, arriveerden in Domburg in toenemende mate badgasten uit andere delen van Nederland, België, Engeland en Duitsland. Domburg is tot op de dag van vandaag een van de populairste badplaatsen in ons land.

Bezienswaardigheden
- Domburg heeft 28 rijksmonumenten.
- Protestantse kerk uit de 13e eeuw.
- Voormalig stadhuis uit 1567.
- Watertoren uit 1933.
- Kasteel Westhove.
- Korenmolen Weltevreden uit 1817.
- Het beroemde Badpaviljoen van Domburg uit 1889 is in 2008 na een grondige restauratie heropend.
- Villa Carmen Sylva uit 1887.
- Villa Duinenburg uit 1885.
- Villa De Wael.
- Buitenplaats Duinvliet.
- Het Tentoonstellingslokaal.
- Molen Weltevreden.

Musea
- Marie Tak van Poortvliet Museum.

Jaarlijkse evenementen
- Surfwedstrijden Domburg Classic (weekend eind augustus).

Natuur en recreatie
- In 2009 is de Domburgsche Watergang geherstructureerd. Dit zorgt voor betere waterbergingsmogelijkheden in tijden van veel neerslag. Tevens is er dankzij het project een wandelpad (laarzenpad) gerealiseerd.

Overnachten
- Vakantiehuizen in Domburg en omgeving (online te boeken).
- Hotels in Domburg en omgeving (online te boeken).

Literatuur
- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Domburg (online te bestellen).

1. 1. Citekey not found