Veere

Status
- Veere is een stad en gemeente in de provincie Zeeland, in de streek Walcheren. Het gemeentehuis van de huidige gemeente Veere bevindt zich in Domburg.
- De gemeente Veere is per 1-7-1966 vergroot met de gemeenten Serooskerke en Vrouwenpolder, en in 1997 met de gemeenten Domburg, Mariekerke, Valkenisse en Westkapelle.
- Wapen van de gemeente Veere.
- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Veere.
- De huidige gemeente Veere omvat de steden en dorpen (in aflopende grootte) Koudekerke, Westkapelle, Oostkapelle, Serooskerke, Veere, Zoutelande, Domburg, Aagtekerke, Meliskerke, Grijpskerke, Vrouwenpolder, Biggekerke en Gapinge en de buurtschappen Boudewijnskerke, Buttinge, Dishoek, Geldtienden, Groot Valkenisse, Hoogelande, Klein Valkenisse, Krommenhoeke, Mariekerke, Molembaix, Molenperk, Pitteperk, Poppendamme, Sint Jan ten Heere, Sint Janskerke, Snabbeldorp en Werendijke. Daarnaast nog het voormalige Deltawerken-werkeiland Neeltje Jans (dat voor het postadres 'in' Vrouwenpolder ligt).
- Onder de stad Veere valt ook een deel van de buurtschap Schellach. Het NW van de oude stad gelegen villawijkje Buiten de Veste heeft eigen officiële blauwe plaatsnaamborden (komborden). De Topografische atlas Zeeland (19743) vermeldt het - wellicht daarom - als 'plaats', maar het lijkt ons toch 'gewoon' een buitenwijk van Veere.  Volgens ons zouden daarom witte bordjes (net als bij Zanddijk), zo nodig onder blauwe borden Veere, duidelijker zijn. De Z van Veere gelegen wijk Zanddijk was vroeger een dorp en heeft witte plaatsnaamborden binnen de bebouwde kom van Veere. Zie verder bij Geschiedenis.

Naam
Oudere vermeldingen
Kampvere, 1309 Vere, 1343 Vere, 1487 Veere.
Naamsverklaring
Identiek met het Middelnederlandse vere 'veer, overzetplaats', zo genoemd naar de in de middeleeuwen met het tegenovergelegen Noord-Bevelandse, in 1530 verdronken dorp, Kampen of Campen onderhouden veerverbinding. Het woord veer gaat terug op het Germaanse farjôn*, een afleiding van faran* 'varen'.(2362)
* Gereconstrueerde vorm.

Ligging
Veere ligt NO van Middelburg en grenst aan het Veerse Meer (met aan de overkant van het meer het dorp Kamperland).

Statistische gegevens
- In 1840 had de gemeente Veere 205 huizen met 1.082 inwoners, verdeeld in stad Veere 173/849 (= huizen/inwoners) en buurtschap Zandijk-Binnen 32/233.
- Tegenwoordig heeft de gemeente Veere ca. 9.000 huizen met ca. 22.000 inwoners, waarvan ca. 650 huizen met ca. 1.650 inwoners in de stad Veere.

Geschiedenis
Zanddijk
De Z van de oude stad Veere gelegen wijk Zanddijk is een voormalig dorp en voormalige heerlijkheid in vanouds deels gemeente Veere, t/m 30-6-1966 tevens deels gemeente Vrouwenpolder. In 1840 was er sprake van ‘Zandijk-Binnen’ onder Veere met 32 huizen en 233 inwoners, en ‘Zandijk-Buiten’ onder Vrouwenpolder met 40 huizen en 275 inwoners. In 1870 426 inwoners, waarbij Witkamp (1877) nog aantekent: ‘...daaronder begrepen de bewoners van 14 keeten, werklieden aan de kanaalwerken in Walcheren’.

Zanddijk is ouder dan Veere zelf. De eerste vermelding dateert van 1134. Rond 1250 bouwde het adellijke geslacht Van Borssele nabij Zanddijk het later verdwenen kasteel Sandenburch (ook wel Zandenburg, Sandenburg). Wolfert I van Borselen stichtte in de tweede helft van de 13e eeuw het plaatsje Veere als haven van Zanddijk. Vanaf de 14e eeuw overvleugelde Veere Zanddijk, dat ook zijn kerkelijke zelfstandigheid verloor. De toren van Zanddijk heeft bestaan tot 1813. Ter plaatse van de vroegere kerk van Zanddijk bevindt zich tegenwoordig het kerkhof van Veere.

Veere
Veere begon in de 12e of 13e eeuw als het gehucht Kampvere. Doordat Veere in 1541 de stapelplaats van Schotse wol in de Nederlanden werd, kwam de plaats tot grote bloei. Het leidde tot de vestiging van een grote Schotse kolonie in de kleine havenstad. In 1600 waren 300 van de 3000 inwoners Schots. De Schotten waren vrijgesteld van de accijnzen op bier en wijn en mochten van 1613 tot 1795 in een eigen herberg aan de Wijngaardstraat goedkoop drinken. Er was ook een Schotse, presbyteriaanse, kerk waarin de rite van de Schotse staatskerk werd gevolgd en in het Engels werd gepreekt. Men handelde in Schotse wol. De schepen brachten dakpannen, laken, tuinbouwproducten en wapens terug naar Schotland.

In 1572 sloot Veere zich, met de meeste andere Walcherse steden, aan bij de opstand tegen het bewind van Alva. In de Republiek nam de stad een vooraanstaande positie in. Tijdens de Bataafse Republiek (rond 1800) werd Veere in plaats van handelsstad weer een (arme) vissershaven. De stad Veere was in de Bourgondische tijd en de eerste tijden van de Republiek veel aanzienlijker dan thans. Bevatte de stad binnen de wallen rond 1700 nog 700 huizen, in 1870 waren dit er nog maar 203, waarvan 158 bewoond en 45 onbewoond, en ook tegenwoordig nog maar amper 300. In de bloeitijd beliep de bevolking waarschijnlijk meer dan 4.000 zielen.

De afsluiting in 1961 van het Veerse Gat heeft het veer op Noord-Beveland overbodig gemaakt, maar heeft ook het einde betekend van Veere als zeehaven. Nadien heeft het Veerse Meer zich ontwikkeld tot een belangrijk recreatiegebied met veel pleziervaart.

Recente ontwikkelingen
- Het rapport Veerse kernen in profiel (pdf) uit 2009 schetst - ook in onderlinge samenhang - karakteristieken van alle kernen in de gemeente Veere.

Bezienswaardigheden
- Veere heeft 145 rijksmonumenten. Het oude centrum is een beschermd stadsgezicht. Stichting Veere zet zich in voor behoud van het stedelijk schoon in Veere.
- Voormalig Stadhuis uit de 15e eeuw met prachtige voorgevel, die een zevental beelden van vroegere Heeren en Vrouwen van Veere te aanschouwen geeft. Toren met klokkenspel uit eind 16e eeuw. Het carillon is verkozen tot een van de mooiste van Nederland. Naast het stadhuis een pand uit 1579.
- De Grote Kerk uit 1348 heeft sinds 1812 beurtelings als militair hospitaal, werkhuis en kazerne gediend.
- De Stadsfontein is 71 meter diep, dateert uit 1551 en is in 1765 verbeterd.
- Vestingwerken.
- De Campveerse Toren, gebouwd rond 1500 als deel van de stadsverdediging, deed vanaf de 16e eeuw dienst als herberg en vuurtoren. Het is thans een van de oudste nog bestaande herbergen in Nederland. De naam herinnert aan het middeleeuwse veer van Veere naar het Noord-Bevelandse Campen (de voorloper van het huidige Kamperland).
- Molen De Koe.

Musea
- Stadhuismuseum De Vierschaar.
- Museum De Schotse Huizen.

Evenementen
- Site over Veere met o.a. evenementenagenda.

Natuur en recreatie
- In 2011 zijn 2 zelfbedieningspontjes in gebruik genomen, die wandelroutes over de Veerse wallen met elkaar verbinden. Sinds 1992 is de veerverbinding tussen Veere en Kamperland, over het Veerse Meer, in ere hersteld (alleen in de maanden mei t/m september en alleen voor fietsers en voetgangers).
- In 2012 t/m voorjaar 2013 wordt het gebied Veerse Kreek en Vesten heringericht. In het gebied zijn in 2011 al bomen gekapt voor de aanleg van natuurvriendelijke oevers. Ook zijn proeven gedaan voor het verstevigen van de oevers met vrijkomende baggerspecie. De Veerse Kreek en Vesten ondergaan een grote opknapbeurt. Niet alleen om de waterkwaliteit en de stabiliteit van de oevers te verbeteren, maar ook het cultuurhistorische karakter wordt hersteld. Daarnaast komen er vissteigers, uitkijkpunten, een touwbrug en andere recreatieve voorzieningen. De verbinding tussen het Veerse bos en het gebied van de wallen van Veere wordt verbeterd. Ook wordt Natuurkampeerterrein Het Veerse Gat opnieuw ingericht.

Overnachten
- Vakantiehuizen in Veere en omgeving (online te boeken).
- Hotels in Veere en omgeving (online te boeken).
- Plattelandscamping De Kluithoek (Meliskerke) op boerderij die nog volop in bedrijf is. Ruime plaatsen. Ook stacaravans te huur. Veel speelvoorzieningen. Dierenwei
bij de kampeervelden. Er wordt regelmatig van alles georganiseerd.

Literatuur
- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Veere (online te bestellen).

Links
- Officiële site van de gemeente Veere.

1. 1. Citekey not found
2. 2. Citekey not found