Deelen
Onderdelen
lokatie
Status
- Deelen is een buurtschap in de provincie Gelderland, in de streek Veluwe, in grotendeels gemeente Ede. Voor een klein deel valt het ook onder de gemeente Arnhem (alleen de Writsaerthoeve en een klein Z stukje van het vliegveld) en onder de gemeente Apeldoorn (een noordelijk stukje van het Deelerwoud, waaronder een pand Deelerwoud aan de weg Deelerwoud, direct ZO van en vallend onder Hoenderloo).
- De buurtschap Deelen heeft een eigen postcode en plaatsnaam in het postcodeboek en is dus een formele 'woonplaats' (die dus niet zoals veel andere buurtschappen, voor de postadressen onder een dorp of stad valt). Vanouds was het een buurtschap van Otterlo (en allicht is het dat in praktisch opzicht nog steeds).
Naam
Oudere vermeldingen
Eind 13e eeuw Deijle, 1326 't Goet te Delen, 1436 van den Deelen.
Naamsverklaring
Deel betekent 'aandeel (in de gronden), perceel'. Vergelijk Deil. (1)
Ligging
Deelen ligt N van Schaarsbergen, rond de splitsing van de Delenseweg (die eigenlijk Deelenseweg zou moeten heten, want de buurtschap heet immers Deelen en niet Delen) met de Brinkhorsterweg.
Statistische gegevens
- In 1840 had Deelen volgens de Volkstelling 1 pand met 69 inwoners. Wellicht betrof dit een kazerne?
- Tegenwoordig omvat Deelen ca. 10 panden met ca. 25 inwoners. Onder de gemeente Ede betreft het de adressen Delenseweg 10 en 85, Hoog Delenseweg 1, Brinkhorsterweg 1-3, Van Beeksweg 1 en Lebretshoeveweg 1-3 en 2. En dan is er nog de Writsaerthoeve in de gem. Arnhem (adres?, red.)
Geschiedenis
Vroeger heeft hier een adellijk huis Deelen gestaan.
Militair Luchtvaart Terrein Deelen is als Fliegerhorst Deelen in de Tweede Wereldoorlog door de Duitsers fors uitgebreid (zie verder bij Bezienswaardigheden). Als reguliere militaire vliegbasis is het formeel in 1995 gesloten. Het heeft een herbestemming gekregen als Militair Luchtvaart Terrein (MLT) en wordt nu incidenteel gebruikt als Forward Operating Base (FOB). Verder wordt het door de Luchtmobiele brigade gebruikt voor helikoptertrainingen.
Bezienswaardigheden
- Vliegbasis Deelen is door haar bijzondere Duitse architectuur uit de Tweede Wereldoorlog, in 2007 benoemd tot rijksmonument.
Poortgebouw Deelerwoud
Het Poortgebouw dat toegang geeft tot landgoed Deelerwoud is een rijksmonument en ligt op grondgebied van Hoenderloo, gem. Apeldoorn (waarschijnlijk ligt dit aan de weg Deelerwoud?, red.).
Musea
- Museum Vliegbasis Deelen.
Natuur en recreatie
Zweefvliegclub Deelen
Net als de naastgelegen buurtschap Terlet is er ook in Deelen een Zweefvliegclub, en wel de Zweefvliegclub Deelen. De club heeft ca. 100 vliegende leden en beschikt over 9 vliegtuigen.
Deelensche Zand en Deelerwoud
NW van Deelen ligt het Deelensche Zand en N daarvan het Deelensche Veld (beide heidegebieden), NO ervan ligt het Deelerwoud (een bosgebied met deels heide).
Links
- De Deelen Research Group stelt zich ten doel informatie en kennis te verzamelen en uit te dragen over de luchtoorlog ’40–’45 boven Nederland, de grootste luchtslag uit de Wereldgeschiedenis. De organisatie en verrichtingen van de Duitse luchtverdediging in Nederland genieten bijzondere aandacht. De geschiedenis van Fliegerhorst Deelen en bijbehorende commandocentra en (radar) peilinstallaties zijn speerpunten in het onderzoek, excursies en publicaties.
