De Poppe

De Poppe

lokatie

samenvatting:

Status
- De Poppe is een buurtschap in de provincie Overijssel, in de streek Twente, gemeente Losser.
- De buurtschap De Poppe valt onder het dorp De Lutte.
- De Poppe komt in de Provincie-atlas Overijssel (1) niet meer voor als plaatsnaam (wel als veldnaam), maar is al vanouds een buurtschap (en dus een 'plaats') en valt nog steeds als zodanig te beschouwen (de bebouwing van de buurtschap is er immers nog).

Naam
Oudere vermeldingen
1941 Poppe.

Ligging
De Poppe ligt NNO van Losser, O van De Lutte, rond de Bentheimerstraat, O van de Dinkel, grotendeels Z van de A1 en grenst in het O aan Duitsland. Direct N van de A1 ligt de (onbewoonde) weg De Poppe.

Statistische gegevens
- In de Volkstelling van 1840 wordt De Poppe niet apart vermeld.
- Tegenwoordig heeft De Poppe naar schatting ca. 20 huizen met ca. 50 inwoners.

Geschiedenis
De Poppe - Springbiel (aan de Bentheimerstraat / Hengeloer Straße, Z van de A1) is al een zeer oude grensovergang. Aanvankelijk tussen de bisdommen Utrecht en Münster en na 1648 tussen Nederland en het graafschap Bentheim, dat later net als alle andere ministaatjes deel ging uitmaken van Duitsland. Sinds 1865 kan gesproken worden van de nu nog steeds zo geheten grensovergang De Poppe-Springbiel, omdat in dat jaar de Duitse douane van het naburige Gildehaus naar Springbiel werd verplaatst.

Het was een belangrijke grensovergang. Hier passeerde eeuwenlang over de Hanzeroute de postkoets tussen Holland en Berlijn. Na de aanleg van de spoorwegverbinding tussen Oldenzaal, Bentheim en Salzbergen nam de betekenis van De Poppe af, omdat voor het grensoverschrijdende goederen- en personenverkeer steeds meer gebruik werd gemaakt van de trein. In de jaren vijftig van de 20e eeuw keerden de kansen voor De Poppe, doordat het internationale transport zich ten kote van het spoor weer naar de weg verplaatste. (bron: De grens gemarkeerd, 1992)

De 'nieuwe' grensovergang aan de A1 (sinds 1985) heet officieel Oldenzaal Autoweg, maar wordt in de volksmond nog steeds De Poppe genoemd. Aan Duitse zijde wordt de verzorgingsplaats aan de A1 ook aangekondigd met 'Rasthof De Poppe'.

Ergens tussen 1994 en 1998 is het grensverloop zodanig gewijzigd dat de Duitse Raststätte Bentheimer Wald (Z van de A1) geheel op Duits grondgebied is komen te liggen, en de Nederlandse verzorgingsplaats De Poppe (N van de A1) geheel op Nederlands grondgebied. Daarvóór liep de grens in (vrijwel) rechte lijn van grenspaal 18 naar nr. 20, midden door beide verzorgingsplaatsen dus (de stenen 18I, 18II en 19 zijn bij de aanleg van het grenscomplex verdwenen).

Alle faciliteiten op het Nederlandse deel van het grenscomplex zijn officieel gevestigd aan de weg De Poppe. Deze weg is tegelijk met het grenscomplex aangelegd en bestond daarvoor nog niet. Het weggetje dient voor de Nederlandse politie/marechaussee als snelle toevoerroute naar het grenscomplex (anders moet men bij controles een eind omrijden via de eerste aansluiting in Duitsland).

Bezienswaardigheden
- Overzicht van de grenspalen rond De Poppe. Vreemd is dat in de Provincie-atlas Overijssel (2) de nummering van 18 gelijk naar 20 springt, terwijl er in de praktijk toch nog een reeks palen met subnummers tussen blijkt te zitten (zie de link).

Eten en drinken
Het oude café De Poppe heet tegenwoordig De Lutterweide.

Links
- Nadere informatie over de grensovergangen bij De Poppe op de site 'Op de Grens'.
- Pagina over de lotgevallen van de oudste rijksgrenssteen, nr. 20 bij De Poppe, waaronder zijn verdwijning en latere terugkeer, op de site 'Op de Grens'.