Bommenede

Status
- Bommenede is een voormalig dorp, voormalige heerlijkheid en voormalige gemeente in de provincie Zeeland, op het schiereiland en in de gemeente Schouwen-Duiveland. Het was een zelfstandige gemeente t/m 3-4-1866. Per 4-4-1866 over naar gemeente Zonnemaire, in 1961 over naar gemeente Brouwershaven, in 1997 over naar gemeente Schouwen-Duiveland.
- Hoewel Bommenede omringd werd door Zeeuwse eilanden, behoorde het lange tijd tot Holland, aangezien de Sonnemere, de stroom die het eiland scheidde van de overige eilanden, werd beschouwd als de grens tussen Holland en Zeeland. Pas in 1687 is Bommenede aan Zeeland overgedragen.
- Onder het dorp Bommenede viel ook de buurtschap Bloois.
- Het grondgebied van Bommenede valt tegenwoordig onder het dorp Zonnemaire.

Naam
Alternatieve naam
De gemeente Bommenede werd ook 'Bommenede en Bloois' genoemd (en die laatste naam dan in diverse spellingen, zie daarvoor de homepage van Bloois).
Oudere vermeldingen
De naam komt in 1165 voor het eerst voor als insula Bomne, 'het eiland van Bomne'.

Ligging
Bommenede lag N van Zonnemaire, O van Brouwershaven.

Statistische gegevens
- In 1840 omvatte de gemeente Bommenede 72 huizen met 510 inwoners, verdeeld in dorp Bommenede 62/465 (= huizen/inwoners) en buurtschap Bloois 10/45.

Geschiedenis
Bommenede is oorspronkelijk een van de vier eilanden waar het latere eiland Schouwen-Duiveland uit is ontstaan. De nederzetting Bommenede is begin 12e eeuw gesticht door monniken van de abdij Ten Duinen. In 1574 krijgt Bommenede, doordat het gezien haar strategische ligging op de noordpunt van Schouwen met verschansingen wordt omringd, de gedaante van een stad. In 1575 wordt de vesting na een beleg van twintig dagen veroverd door Spaanse troepen onder leiding van Mondragón.

Het oude Bommenede wordt tijdens een stormvloed in 1682 met kerk en al door het water verzwolgen. De Ststen van Holland vinden het niet verantwoord om nog langer in het regelmatig door het water geteisterde Bommenede te investeren. In 1684 ontruimen ze wat er nog van de plaats over is en dragen Bommenede in 1687 over aan Zeeland. In 1701 wordt een deel van het voormalige eiland herdijkt. Het deel waar de voormalige plaats Bommenede heeft gelegen, blijft buiten deze bedijking. De overgebleven bewoners vestigen zich op een dijk in het Z van de herdijkte polder en zo ontstaat de buurtschap Nieuw Bommenede, die t/m 3-4-1866 een zelfstandige gemeente is.

Tegenwoordig resteren van dit voormalige dorp als herinnering nog slechts de hoeve Oud-Bommenede (1 km O van Brouwershaven, aan de Kijkuitsedijk), de polder Bloois en Oud-Bommenede Z ervan, en de Nieuw-Bommenedepolder O ervan.

- Nadere informatie over de geschiedenis van Bommenede.

Recente ontwikkelingen
- Protest tegen uitbreidingsplan camping Kijkuit in Polder Bommenede.