Achterhoek

Status
- De Achterhoek is een streek in het oosten van de provincie Gelderland. Als veruit grootste plaats in de streek, wordt Doetinchem doorgaans als hoofdstad van de Achterhoek beschouwd.
- De streek Achterhoek omvat de gemeenten Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doesburg (hoewel die ook tot de Liemers wordt gerekend), Doetinchem, Lochem, Montferland (alleen het deel O van de heuvel Montferland), Oost Gelre, Oude IJsselstreek, Winterswijk en Zutphen.
- In ons land is ook nog een aantal buurtschappen met de naam Achterhoek. Die zijn nog niet allemaal op de site ingevoerd. Voor zover reeds aanwezig, kunt u ze vinden in het Plaatsenregister.

Naam
In het Nedersaksisch
Achterhook.

Ligging
De Achterhoek ligt tussen de IJssel in het westen, de Duitse grens in het zuiden en oosten en de Overijsselse streken Salland en Twente in het noorden. Ten onrechte wordt de ZW van de Achterhoek gelegen streek de Liemers ook vaak tot de Achterhoek gerekend. Het gebied ten O van de heuvel Montferland behoort wel tot de regio Achterhoek. De grenzen van de Achterhoek zijn niet exact aan te geven, de visies hierover verschillen. Wat het extra verwarrend maakt is dat er ook nog verschillen zijn tussen de geografische en de bestuurlijke situatie. Zo valt de gemeente Montferland geografisch deels onder de Liemers, maar valt het bestuurlijk onder de Regio Achterhoek. Ook de naam Graafschap kom je regelmatig tegen in deze contreien. Tegenwoordig wordt dat doorgaans als onderdeel van de Achterhoek beschouwd. Oorspronkelijk duidde dit op het graafschap Zutphen.

Geschiedenis
Als u zich nader wilt verdiepen in de geschiedenis van de Achterhoek, kunt u terecht bij de volgende instanties en sites:
- Historische Vereniging Achterhoek en Liemers.
- Staring Instituut.
- Het Streekarchivariaat Regio Achterhoek (SARA) heet sinds 2009 Achterhoeks Archief. Het Achterhoeks Archief is de archiefdienst voor de gemeenten Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Oost Gelre, Montferland, Oude IJsselstreek en Winterswijk. Tevens is het de archiefdienst voor de gemeenschappelijke regelingen Recreatieschap Achterhoek-Liemers, Regio Achterhoek, Wedeo en Hameland. Bovendien worden de archieven beheerd en bewaard van instellingen zoals kerkgenootschappen, bedrijven, verenigingen, maar ook van families, personen en huizen (w.o. het huisarchief van kasteel Bergh). Site Achterhoeks Archief.
- De Graafschap in de middeleeuwen.

Recente ontwikkelingen
Ontwikkeling en revitalisatie van bedrijventerreinen
Minister Cramer van VROM heeft in februari 2010 een pluim uitgedeeld aan de West-Achterhoek (= de gemeenten Doetinchem, Bronckhorst, Oude IJsselstreek en Montferland). Die regio ontwikkelt namelijk slechts zeer beperkt en in samenwerking en samenhang nieuwe bedrijventerreinen, waarvan de opbrengst ten goede komt aan het revitaliseren (opknappen) van bestaande bedrijventerreinen. Zo wordt het landschap gespaard en nodeloze concurrentie tussen gemeenten voorkomen. Minister Cramer heeft deze aanpak als goed voorbeeld gesteld voor andere regio´s elders in het land.

Per 2011 één Regionaal Erfgoedcentrum
Regio Achterhoek - het overkoepelend orgaan van 8 Achterhoekse gemeenten - heeft groen licht gegeven voor de fusie van het Achterhoeks Archief (het archief van de 8 gemeenten) en de particuliere stichting Staring Instituut. De fusie moet per 1 januari 2011 een feit zijn. Het Staring Instituut (nu huizend in de Grutstraat in Doetinchem) wordt gesubsidieerd door 15 gemeenten: behalve de 8 Achterhoekse door 5 Liemerse gemeenten (Doesburg, Rijnwaarden, Duiven, Zevenaar en Westervoort) en Zutphen en Lochem. De geldstroom die naar het Staring Instituut ging, gaat straks naar het REC. Daar tegenover staat dat het REC de diensten zal leveren die voorheen werden verricht door het Staring Instituut. Het Achterhoeks Archief is gevestigs in de Louise de Colignylaan in Doetinchem.

Bezienswaardigheden
- De Stichting Historisch Streekvervoer Achterhoek verwerft en restaureert oude bussen, treinen, auto's e.d. die werden ingezet voor het streekvervoer. Vooralsnog heeft men geen reguliere openingstijden. Evt. kunt u op afspraak de collectie bezichtigen.

Jaarlijkse evenementen
- De vele evenementen die in de zomer in de hele Achterhoek plaatsvinden, vindt u gebundeld op de site Cultuurzomer Achterhoek.
- De Achterhoek Spektakel Toer doet in juli en augustus een 6-tal plaatsen aan, waar u per dag kunt kiezen uit ca. 50 evenementen op het gebied van o.a. muziek en theater. Gratis toegang.
- Fietsvierdaagse De Achterhoek (augustus).

Natuur en recreatie
- De Sagensafari is een avontuurlijke auto- of motortocht door de Achterhoek (met GPS-navigatie).

Eten en drinken
- De Achterhoek is de laatste jaren een populaire streek geworden om wijn te verbouwen. En de resultaten daarvan zijn niet onverdienstelijk. Er zijn nu al 15 wijngaarden in de Achterhoek. Wilt u die wijnen weleens uitproberen? Sinds 2010 zijn er 3 fietsroutes langs de wijngaarden van de Achterhoek, ieder door een ander deel van de streek.

Overnachten
- In ieder jaargetijde kunt u heerlijk ontspannen op vijfsterren bungalow- en kampeerpark Marveld aan de rand van Groenlo (online te boeken). Het park heeft uitstekende voorzieningen zoals tennis, squash, bowlen, zwemparadijs met subtropisch zwembad en 25 meter wedstrijdbad en verschillende restaurants waaronder een pannenkoekhuis en een grillrestaurant.

Literatuur
- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Achterhoek (online te bestellen).

Links
- Site van de (bestuurlijke) Regio Achterhoek.
- Site over de Achterhoek met o.a. plaatsinformatie, dialectverhalen en -gedichten, streekboeken, streekartiesten, streekliedjes.
- Portaal over erfgoed in de Achterhoek.
- Achterhoek cultuurlinks.
- Linkspagina met honderden links naar informatieve Achterhoekse sites. Zie ook de manu´s bovenaan de pagina.
- Genealogiedomein: digitale genealogische brongegevens van alle plaatsen in de Achterhoek.
- Muziek in het Achterhoeks: Boh Foi Toch. Normaal. Jovink en de Voederbietels.
- Jongerensite Achterhoekers.com.