Sint Pancras
Onderdelen
lokatie
Status
Sint Pancras is een dorp in de provincie Noord-Holland, in de streken West-Friesland (geografisch) en Kennemerland (bestuurlijk), gemeente Langedijk. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1989.
- Wapen van de voormalige gemeente Sint Pancras.
Naam
Oudere vermeldingen
Ca. 930 Vranlo, 1433 Pancraets, 1434 Sinte Pancraes, 1487 capella sancti Pancracii in Vroon, 1883 Sint Pankras.
Naamsverklaring
Genoemd naar een kapel gewijd aan de Heilige Pancratius, oftewel Sint Pancras, een van de IJsheiligen en de schutspatroon van verschillende kerken en kapelletjes in Holland. Deze kapel behoorde aan de Abdij van Egmond waar de H. Pancratius verering genoot. Het huidige dorp is ontstaan bij de overblijfselen van het in 1297 door Graaf Jan I van Holland met de grond gelijkgemaakte Vronen, toen de West-Friezen na de door van Floris V in opstand kwamen tegen het grafelijk gezag. Vronen wordt in 930 vermeld als Vranlo, in 1063 als Vronlo, waarvan het eerste lid vroon duidt op kroongoed, bezit van de heer (vergelijk het Duitse Fronleichnam)(1).
Ligging
Sint Pancras ligt direct NO van Alkmaar, W van Heerhugowaard, Z van Broek op Langedijk.
Statistische gegevens
- In 1840 omvatte de gemeente Sint Pancras, die slechts het N deel van het dorp omvatte (het Z deel viel onder de gemeente Koedijk) plus de buurtschap Boterhuizen en een deel van de Vronermeer, 53 huizen met 330 inwoners.
- Per 1-10-1972 is de gemeente Sint Pancras vergroot met een deel van de gemeente Koedijk (446 hectare met 1.859 inwoners).
- Na enkele kleine grenscorrecties per 1-1-1973 (waarbij o.a. het deel Z van de spoorlijn naar de gemeente Alkmaar is overgegaan), is de gemeente Sint Pancras per 1-1-1990 opgeheven en als volgt verdeeld:
naar de gemeente Langedijk: 632 hectare met 5.058 inwoners;
naar de gemeente Alkmaar: 112 hectare met 180 inwoners;
naar de gemeente Harenkarspel: 11 hectare zonder inwoners.
- Tegenwoordig heeft Sint Pancras ca. 2.000 huizen met ca. 5.000 inwoners.
Geschiedenis
Als u zich nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Sint Pancras, kunt u terecht bij Historische Vereniging Sint-Pancras. Op deze site vindt u o.a. een pagina over de geschiedenis van Sint Pancras.
Bezienswaardigheden
- Hervormde kerk (Kerkplein 1).
- Molen A van de polder Geestmerambacht.
Musea
- Regionaal Natuurmuseum Westflinge is gevestigd in het oude voormalige raadhuis van Sint Pancras. Westflinge was in de vroege middeleeuwen een gewest van West-Friesland. Het gewest omvatte ongeveer de huidige regioduiding van West-Friesland binnen de Westfriese Omringdijk.
Literatuur
- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Sint Pancras (online te bestellen).
Links
- Site van en over Sint Pancras.
Nieuwe reactie inzenden