Schelluinen

Status
- Schelluinen is een dorp in de gemeente Giessenlanden. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1985.
- Wapen van de voormalige gemeente Schelluinen.
- Tot de herindeling van 1986 hadden de gemeenten Giessenburg en Schelluinen 1 gezamenlijks burgemeester.

Naam
Oudere schrijfwijzen
1220 Scalun, 1396 Scalunen, 1494 Sceluynen.
Naamsverklaring
- Schelluinen schijnt genoemd te zijn naar de stad Askalon in het Nabije Oosten, in de Middeleeuwen ook wel Scalona en Scaloun genoemd. De stad werd bekend door de tochten van de kruisvaarders die haar enkele malen veroverden, het laatst in 1240. In 1247 ging zij evenwel definitief voor hen verloren. (3083)
- Over deze naam gaan vele verhalen. Eén der vermeldingen spreekt over "Scaerluin", hetgeen grappenmaker of spotvogel betekent. Het dorp herbergde vroeger blijkbaar veel mensen die het leven van de vrolijke kant benaderden. Een andere verklaring noemt "Schele Luintje", een bijvrouw van één der Heren van Arkel. Het is echter zeerwaarschijnlijk dat Schelluinen een verbastering is van het bijbelse "Ascalon", de bekende havenstad van Jeruzalem, waarvan het bezit tijdens de kruistochten vaak is bevochten. De vroegste schrijfwijze voor Schelluinen (te weten "Scalun" in een oorkonde van 1220), vertoont zeer veel gelijkenis met "Skalon", de middeleeuwse schrijfwijze voor Askalon. (3370)

Geschiedenis
Door de aanleg van de spoorlijn Dordrecht-Geldermalsen in 1883, werd Schelluinen uit zijn isolement gehaald. In het dorp kwam een halte, die echter in 1929 weer werd opgeheven.

Ten noorden van de kerk stond eens het Commandeurshuis van de Ridders van de Duitse Orde. Deze orde kreeg bekendheid door deelname aan de kruistochten.

Het fraaie Huis Schelluinderberg werd rond 1566 gesticht. Ooit was het het buitenverblijf van de Gorinchemse burgemeester Snouck.

In 1841 woedde in de dorpskern een grote brand, waarbij een jong meisje om het leven kwam en zes huizen verloren gingen.

De Schelluinse Vliet, die langs het dorp stroomt, werd vroeger gebruikt om het rioolwater van Gorinchem te lozen. Na een jarenlange strijd tussen Waterschap De Overwaard en de gemeente Gorinchem is er uiteindelijk een rioolwaterzuiveringsinstallatie gekomen en werd daarmee dit "stinkend probleem" voor de bewoners langs de Vliet gelukkig opgelost.

Het aanzien van de dorpskern is de laatste jaren wat veranderd. Het nieuwe bestemmingsplan "Over de Vliet" geeft een uitbreiding van de bebouwing in westelijke richting.

Literatuur
- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Schelluinen (online te bestellen).

Links
- Geschiedkundige Vereniging Giessenburg en Schelluinen.