Ritthem
Onderdelen
lokatie
Status
- Ritthem is een dorp in de provincie Zeeland, in de streek Walcheren, gemeente Vlissingen. Het was een zelfstandige gemeente t/m 30-6-1966.
- Wapen van de voormalige gemeente Ritthem.
- Vanouds viel onder het dorp Ritthem ook de buurtschap Welzinge (1840 Welsinge). Dat gebied is er nog steeds (= het buitengebied N van Ritthem), het staat echter niet meer in de Topografische atlas Zeeland (1) als buurtschap, wel als streeknaam. Volgens ons is het echter nog wel als buurtschap te beschouwen. Volgens de Volkstelling van 1840 was er ook een buurtschap en voormalige heerlijkheid Nieuw-Erve. Zo heet nu nog de boerderij direct NW van Ritthem. Wellicht is het buurtje rond de Zandweg NW van Ritthem nog als buurtschap Nieuw-Erve te beschouwen.
Naam
Oudere vermeldingen
1235 kopie 1322 Rithem, 1250 en 1343 Riethem.
Naamsverklaring
Samenstelling van heem ´woonstede´ en waarschijnlijk rit ´riet´ (plantnaam), of anders misschien rit ontstaan uit rijt ´kleine waterloop´ (zie ook De Rith).(2)
Ligging
Ritthem ligt O van Vlissingen en grenst via het buitengebied in het Z aan de Westerschelde en in het O aan het havengebied Vlissingen-Oost (Sloegebied).
Statistische gegevens
- In 1840 had de gemeente Ritthem 72 huizen met 507 inwoners, verdeeld in dorp Ritthem 51/362 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Nieuw-Erve 6/41 en Welzinge 15/104.
- Tegenwoordig heeft het dorp Ritthem ca. 250 huizen met ca. 600 inwoners.
Geschiedenis
Uit de oudste bronnen is op te maken dat de kerk van Ritthem is gesticht vanuit de kerk van West-Souburg.
Tussen Ritthem en Oost-Souburg lag ook de heerlijkheid Nieuwerve, bestaande uit een kasteel, een kerk en enkele huizen. Aan de Welzinge, een water tussen Walcheren en de polder van Nieuw- en Sint Joosland, lag eertijds het gehucht met dezelfde naam (mogelijk viel een klein (W) deel van Welzinge ook onder de gemeente Oost- en West-Souburg). Ook Welzinge bezat een kerk met enkele huizen.
Door de oorlogen tussen de Spanjaarden en de Geuzen hebben dorpen op Walcheren in de periode 1572-1574 veel te lijden gehad. Menig huis of kerk was deels of geheel vernield. Zo waren de kerken van Welzinge en Nieuwerve onherstelbaar beschadigd en zouden ook niet meer worden herbouwd. Ook de kerk van Ritthem kwam gehavend uit de strijd. Omdat op Walcheren veel kerken beschadigd of vernield waren duurde het herstel tientallen jaren. Voor Ritthem zou de restauratie tot 1611 op zich laten wachten. Het jaar daarop was ook de stichting van de hervormde gemeente een feit. Tot die tijd waren de inwoners van Ritthem aangewezen op de kerk van Oost-Souburg.
Ritthem moest in de Franse tijd voor de vestingbouw een deel van zijn uitgestrekte grondgebied afstaan aan Vlissingen. Aan het eind van de Tweede Wereldoorlog kwamen Ritthem en veel buiten het dorp gelegen boerderijen onder water te staan. Herstel zou veel inspanning vergen.
Recente ontwikkelingen
Ontpoldering bij Ritthem?
Er is jarenlang gedebatteerd over wel of niet ontpolderen van de grotendeels Zeeuw-Vlaamse en deels Belgische Hedwigepolder. Begin 2012 was nog steeds niet definitief of deze ontpoldering ja of nee doorgaat. De regering heeft namelijk een alternatief geopperd en in principe besloten dat ontpoldering nu zou moeten plaatsvinden in de Schorerpolder en een deel van de Welzingepolder en het Welzingegebied bij Ritthem. De Dorpsraad Ritthem staat daar niet bij voorbaat afwijzend tegenover. Het ontpolderde gebied zou dan namelijk een natuurlijke buffer vormen tegen de oprukkende industrie. Artikel over de mogelijke ontpoldering van de Schorerpolder en Welzinge (PZC, 4-7-2011). Maar Vlaanderen is het er niet mee eens en vindt dat Nederland zich aan het verdrag moet houden, waarin Nederland heeft afgesproken om de Hedwigepolder te ontpolderen. Wordt vervolgd dus...
Dorpsplan
Het Dorpsplan Ritthem schetst de door de inwoners wenselijk geachte ontwikkelingen voor het dorp in de komende jaren.
Bezienswaardigheden
- Ritthem heeft 4 rijksmonumenten.
- Ooit stond er in Ritthem een romaanse kerk uit de 13e eeuw. In de huidige karakteristieke overhellende 14e-eeuwse toren zit nog tufsteen uit die kerk verwerkt. Schip uit 1611. Toren en schip zijn in de jaren twintig gerestaureerd.
- Hoeve Nieuw Erve is het restant van de gelijknamige voormalige heerlijkheid.
- Antitankmuur en bunker uit de Tweede Wereldoorlog.
Natuur en recreatie
- Naturistenvereniging Zeelandia heeft een terrein aan de Fort de Ruijterweg, maar wordt in haar bestaan bedreigd door plannen voor een insteekhaven.
Literatuur
- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Ritthem (online te bestellen).
- De veldnamen van Ritthem, Nieuwerve en Welzinge (1975).
Foto´s en ansichten
- Ritthem in oude foto's en ansichten.
Links
- Dorpsraad Ritthem.
- Partij Souburg-Ritthem.
- Begraafplaats Ritthem.
- Bestemmingsplan Ritthem.
- Brassband ONDA Ritthem: waar een klein dorp groot in kan zijn!
- 1. Topografische Atlas Zeeland,
, (2005)
- 2. Nederlandse plaatsnamen. Herkomst en historie.,
, (2006)
Nieuwe reactie inzenden