Koewacht

Status
- Koewacht is een dorp in de provincie Zeeland, in de streek Zeeuws-Vlaanderen, gemeente Terneuzen. Het was een zelfstandige gemeente t/m 31-3-1970. Per 1-4-1970 over naar gemeente Axel, in 2003 over naar gemeente Terneuzen.
- Wapen van de voormalige gemeente Koewacht.
- Onder het dorp Koewacht valt ook de buurtschap Nieuwemolen.

Naam
Naamsverklaring
Het ‘koeienwachten’ was in de tijd rond het ontstaan van Koewacht (eind 16e eeuw) een belangrijke functie en verklaart de huidige naam.

Ligging
- Koewacht ligt ZO van Axel, ZW van Hulst. Het dorp Koewacht wordt doorsneden door de Belgische grens. De RK kerk staat op Belgisch grondgebied. Koewacht valt onder 3 gemeenten: in België valt het namelijk onder de gemeenten Stekene en Moerbeke.

Statistische gegevens
- In 1840 had de gemeente Koewacht 317 huizen met 1.859 inwoners, verdeeld in dorp Koewacht 204/1.342 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Het Zand 59/364 en Sint Andries 54/153.
- Tegenwoordig omvat Koewacht ca. 1.100 huizen met ca. 2.600 inwoners in het Nederlandse gedeelte, plus ca. 400 huizen in de Belgische gemeente Stekene en ca. 250 huizen in de Belgische gemeente Moerbeke.

Geschiedenis
Koewacht wordt in 1590 voor het eerst genoemd in de geschreven geschiedenis.

In 1839 is hier, na het tractaat tussen Nederland en België, een douanekantoor opgericht.

Halverwege de 19e eeuw waren er in Koewacht twee windkorenmolens, twee grutterijen, vier klompenmakerijen, twee bierbrouwerijen en een leerlooierij.

Recente ontwikkelingen
In 2011 heeft de initiatiefgroep Toekomstkansen Koewacht, met daarin mensen van de dorpsraad, instellingen, sport- en andere verenigingen en ondernemers, een dorpsenquête gehouden in alle delen van Koewacht, dus zowel Nederlands als Belgisch Koewacht, om te inventariseren wat er leeft onder de bevolking, om zo te kunnen komen tot een toekomstvisie voor het dorp.

Bezienswaardigheden
Forten
In het landschap W en N van Koewacht zijn de restanten van de zestal forten die tijdens de Tachtigjarige Oorlog door de Spanjaarden werden aangelegd, nog duidelijk waarneembaar. NW van Koewacht lag een buurtschap Sint Andries met gelijknamig fort. Blijkbaar was er geen kazerne bij, want op 3 september 1914, tijdens de mobilisatie voor de Eerste Wereldoorlog, schrijft een zekere Gerard aan een relatie onder meer het volgende: ‘Het vertrek naar hier was vrij onverwacht. Ik ben met 22 man ingekwartierd bij een boer, waar wij het zeer goed hebben. De menschen zijn hier allen zeer geschikt voor ons’ (CA18).

- Sinds december 2011 staat aan 't Zand een kunstwerk met een in brons gegoten wapen van Koewacht: een koe met 3 bomen.

Jaarlijkse evenementen
- Jaarmarkt (op een zaterdag in september), waaronder keuring van meer dan 100 paarden en pony's en aandacht voor het vlasverleden van het dorp.

Natuur en recreatie
9 hectare nieuwe natuur in Koewacht
In 2010 is in Koewacht 9 hectare nieuwe natuur ingericht. De noordkant van het Pereboomsgat is ingericht tot particulier natuurgebied. In het gebied zijn enkele oude kreekarmen in ere hersteld. Verder zijn er drinkpoelen, heggen, struweel en knotwilgen aangelegd. Het grootste deel wordt beweid bloemrijk grasland. Met de vrijgekomen grond is over een lengte van 250 meter een aan het begin van de 20e eeuw geslechte dijk hersteld. Er is een wandelpad aangelegd dat aansluit op het aangrenzende bos.

Ommetje
In 2011 is het Mosseldreefpad gerealiseerd, een 'ommetje' van 6,5 km door en rond Koewacht. De route gaat deels over onverharde paden en loopt ook door het Belgische deel van Koewacht. Onderweg zijn er informatiepanelen die u vertellen over de bijzonderheden in deze omgeving.

Overnachten
- Vakantiehuizen in de omgeving van Koewacht (online te boeken).

Links
- Dorpsraad Koewacht.