Ganzedijk

Status
- Ganzedijk is een buurtschap of dorpje in de provincie Groningen, in de streek en gemeente Oldambt. T/m 1989 gemeente Finsterwolde. In 1990 over naar gemeente Reiderland, in 2010 over naar gemeente Oldambt.
- De buurtschap Ganzedijk valt onder het dorp Finsterwolde.
- Ganzedijk heeft officiële blauwe plaatsnaamborden (komborden) en is dus een bebouwde kom, maar heeft geen eigen postcode en plaatsnaam in het postcodeboek, voor de postadressen ligt Ganzedijk 'in' Finsterwolde.

Naam
Oudere vermeldingen
1843 Ganzedijk, 1877 Ganzendijk.
Naamsverklaring
Samengesteld uit de woorden gans 'zwemvogel' en dijk 'waterkering'.(1)

Ligging
De buurtschap Ganzedijk ligt NO van Finsterwolde, ZW van Hongerige Wolf, rond de wegen Ganzedijk, Nuusweg en H.R. Remmersweg.

Statistische gegevens
De buurtschap Ganzedijk telt ca. 60 woningen met ca. 150 inwoners.

Recente ontwikkelingen
Ganzedijk van de kaart?
In 2008 onthulde woningbouwvereniging Acanthus plannen om het dorpje Ganzedijk te slopen. De inwoners verzetten zich hier fel tegen en werden daarmee het symbool voor de aankomende krimp op de Nederlandse woningmarkt. Alle betrokkenen wilden hetzelfde: sociale en fysieke verloedering van Oost-Groningen voorkomen. Over de manier waarop: ingrijpend terugsnoeien tot de oude lintbebouwing of goed verzorgen van alle bestaande woningen, liepen de opvattingen aanvankelijk ver uiteen. In Oost-Groningen staan veel kleine, goedkope woningen van een bescheiden kwaliteit. Vaak zijn het sociale huurwoningen die in de jaren 50 en 60 van de vorige eeuw werden gebouwd. Een woonkamer van 3 bij 6 meter, een klein keukentje, twee slaapkamertjes waar net een tweepersoonsbed in kan. De energierekening hoger dan de huur- of hypotheeklast. Op veel plaatsen in Nederland zijn ze al gesloopt, maar dan komt er iets voor terug. In Ganzedijk kon dat aanvankelijk niet, want niemand wilde er bouwen.

Nee, toch maar niet!
Na protesten van de inwoners (en overweldigende landelijke aandacht in de media), is er toch een plan gekomen dat uitgaat van behoud van het dorpje. Kern van het plan is:
- De meeste huurwoningen krijgen van woningcorporatie Acantus een stevige opknapbeurt, waardoor ze zeker weer tien jaar mee kunnen.
- Binnen die termijn wordt zo’n 20 procent van de woningen, ook van particulieren, gesloopt (o.a. de huurwoningen aan de Nuusweg).
- De lintbebouwing langs de buitengrenzen van het dorp wordt versterkt.
- Wie dat wil, kan in Ganzedijk blijven wonen, maar niet per se in zijn eigen huis.
- De bewoners zien bij nader inzien toch af van zelfbeheer; ze hebben liever dat gemeente en corporaties gewoon hun eigen werk doen.
- Voor de bewoners is een eigen ontmoetingsplan cruciaal voor de vitaliteit van het dorp.
- Er komt onderzoek naar de haalbaarheid van een dorpshuis.

- Anno 2010 is Ganzedijk grotendeels gerenoveerd en bloeit het dorpje weer helemaal op.

De definitieve stand van zaken anno 2011
In 2010 presenteerden de provincie, gemeente en Acantus het toekomstplan voor Ganzedijk dat tot stand kwam in samenwerking met het Comité Ganzedijk Blijft!. De uitvoering vond plaats in 2010 en 2011, in overleg met vereniging Dorpsbelangen Ganzedijk en Hongerige Wolf. In totaal zijn 30 woningen gerenoveerd, waarvan 25 huur- en vijf koopwoningen. Er zijn 12 woningen afgebroken. Dit was nodig omdat door bevolkingsdaling de vraag naar huizen kleiner is dan het aanbod. Maar daar komt wel iets voor terug. Stedenbouwkundige Piet Ziel heeft een plan gemaakt voor een vlindertuin aan de J.P. Nuusweg. Ook krijgt Ganzedijk een dorpsbos met wandelpad. Al met al is het nu weer goed wonen in Ganzedijk.

Bezienswaardigheden
- Koren- en pelmolen De Hoop dateert uit 1868 en is de opvolger van een oudere molen die hier tot 1854 heeft gestaan. Na enkele restauraties is de molen thans op vrijwillige basis in gebruik, ook voor het opleiden van nieuwe vrijwillige molenaars. De molen is eigendom van de gemeente Reiderland. Nadere details over koren- en pelmolen De Hoop te Ganzedijk op de site van de Ver. De Hollandsche Molen.

Jaarlijkse evenementen
- Ringsteken met paarden (mei).
- Ganzedijker Markt (juli).

Foto's
- Serie foto's van Ganzedijk.

Links
- Visie KAW Architecten op de toekomstmogelijkheden van de buurtschap Ganzedijk en omgeving (d.d. februari 2008) (pdf).
- Bewonersplan Energiek Ganzediek (oktober 2008) (pdf).
- TV-uitzending Zembla over Ganzedijk (januari 2009).
- Bewonersonderzoek Ganzedijk d.d. oktober 2009 (pdf).
- In juni 2011 is het SEV-rapport Lessen uit Ganzedijk (pdf) verschenen, waarin de renovatie en revitalisering van de buurtschap wordt geëvalueerd, opdat andere 'krimpkernen' waar een soortgelijke problematiek speelt, daar hun voordeel mee kunnen doen.

1. 1. Nederlandse plaatsnamen. Herkomst en historie.,
   Berkel, G. van; K. Samplonius
   , (2006)